دو شوک بزرگ برای اقتصاد جهان در ۲۰۲۶ / آیا دلار دوباره اوج میگیرد؟
در حالی که بسیاری از تحلیلگران جهانی آینده دلار را تیره و نزولی میدیدند، گزارش تازه موسسه اینوستینگ سناریویی متفاوت و غافلگیرکننده را مطرح میکند؛ سناریویی که از دو شگفتی مهم در اقتصاد جهانی پرده برمیدارد و احتمال بازگشت قدرتمند دلار در سال ۲۰۲۶ را مطرح میکند.
وسسه اینوستینگ در گزارشی تازه، فهرست ۱۰ رویداد و غافلگیری احتمالی را منتشر کرده که میتوانند جهتگیری اقتصاد جهانی و بازارهای مالی را در سال جدید میلادی تغییر دهند. این گزارش تأکید دارد که رخدادهای یادشده اغلب در حوزه اقتصاد کلان، ژئوپلیتیک یا بازار شکل میگیرند و معمولاً از نگاه فعالان مالی دور میمانند.
در بخش نخست این بررسی، ابتدا به شگفتیهای سال ۲۰۲۵ پرداخته شده و سپس پنج اتفاق اثرگذار برای بازارهای جهانی در سال ۲۰۲۶ شرح داده میشود. پنج مورد دیگر نیز قرار است در قسمت دوم گزارش که فردا منتشر خواهد شد، بررسی شود.
شگفتیهای سال ۲۰۲۵
پیش از آنکه به ۱۰ شوک احتمالی سال ۲۰۲۶ پرداخته شود، موسسه اینوستینگ مروری بر مهمترین اتفاقات غیرمنتظره سال ۲۰۲۵ داشته است.
ترامپ، نسخه دوم
دونالد ترامپ در ادامه سیاستهای تجاری خود، مجموعهای از تعرفههای سنگین بهویژه علیه چین وضع کرد، اما نگرانیها درباره تأثیر مستقیم آن بر هزینههای زندگی، او را به عقبنشینی وادار کرد. او از میانه ۲۰۲۵ مذاکرات جدیدی را آغاز کرد و برخی تعرفهها را کاهش داد. همین موضوع باعث شد تا سهام چین برای مدتی در مرکز توجه سرمایهگذاران آمریکایی قرار گیرد.
تحرک مالی آلمان
دولت ائتلافی تحت رهبری حزب دموکرات مسیحی، در اقدامی کمسابقه «ترمز بدهی» را متوقف و بستهای ۵۰۰ میلیارد دلاری تدوین کرد. با این حال، این کشور همچنان از انتشار اوراق قرضه یورویی امتناع کرد. نسبت بدهی عمومی آلمان از ۶۲.۲ درصد تولید ناخالص داخلی در سال ۲۰۲۴ به ۶۳.۵ درصد در ۲۰۲۵ رسید؛ رقمی که با توجه به رشد ناچیز ۰.۲ درصدی تولید ناخالص داخلی اسمی، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
تورم نزدیک صفر در اروپا
در منطقه یورو، نرخ تورم به ۲.۲ درصد رسیده و بانک مرکزی اروپا نرخ بهره را روی ۲ درصد حفظ کرده است. تورم سوئیس نیز در نوامبر به صفر رسیده، اما سیاستگذاران این کشور همچنان حاضر نشدهاند نرخ بهره منفی را احیا کنند.
روابط سرد میان ترامپ و ماسک
پیشبینی اختلاف میان ترامپ و ایلان ماسک در سال گذشته درست از آب درآمد. رابطه میان این دو چهره اثرگذار در میانه ۲۰۲۵ و پس از چند اختلاف سیاسی تیره شد. ماسک از وزارت بهرهوری کناره گرفت و تمرکز خود را بر تسلا، اسپیسایکس و X-AI معطوف کرد. با وجود این اختلافات، نشانهای از کاهش حمایت دولت آمریکا از پروژههای تسلا و اسپیسایکس مشاهده نشده و ارزش سهام تسلا از ابتدای سال تا امروز ۱۴ درصد رشد داشته است.
شگفتیهای واقعی ۲۰۲۵
در کنار موارد پیشبینیشده، چند اتفاق کاملاً غافلگیرکننده نیز رقم خورد:
-
طلای جهانی رکورد تاریخی جدیدی ثبت کرد و فراتر از ۴۳۵۵ دلار در هر اونس معامله شد؛ بهترین عملکرد سالانه از ۱۹۷۹ با جهش ۶۲ درصدی.
-
ژاپن بدون بازگشت ارزش ین، سیاست کنترل منحنی بازده را کنار گذاشت.
-
رتبه اعتباری فرانسه در سال ۲۰۲۵ دو بار کاهش یافت.
-
دولت آمریکا طولانیترین تعطیلی تاریخ خود را تجربه کرد.
-
مدل Gmini گوگل در رتبهبندیهای هوش مصنوعی از ChatGPT پیشی گرفت و فضای رقابت را تغییر داد.
شگفتیهای مورد انتظار اقتصاد جهانی در ۲۰۲۶
حذف بخش بزرگی از تعرفههای تجاری آمریکا (احتمال: متوسط)
پیروزی ترامپ در انتخابات ۲۰۲۴ همراه با پیروزیهای اخیر دموکراتها، در شرایطی رقم خورد که نارضایتی عمومی از هزینههای زندگی بالا رفته است. همزمان، بسیاری از شرکتها سرمایهگذاریهای بزرگ را تا روشن شدن وضعیت انتخابات میاندورهای ۲۰۲۶ متوقف کردهاند تا گرفتار تغییر ناگهانی قوانین تجاری نشوند. این تعویق، فشار قابل توجهی بر اقتصاد آمریکا وارد میکند و احتمال شکست جمهوریخواهان را افزایش میدهد.
ترامپ بهخوبی از این خطر آگاه است. در صورت شکست جمهوریخواهان، دموکراتها میتوانند برای لغو سیاست تعرفهای او اقدام کنند. از سوی دیگر، جمهوریخواهان نیز میدانند که تعرفهها مستقیم به افزایش قیمتها دامن میزنند و میتواند هزینه سیاسی سنگینی برای آنها داشته باشد.
در چنین شرایطی، احتمال سرعتگرفتن مذاکرات تجاری و حرکت به سمت کاهش تعرفهها افزایش یافته است. توافقات جدید—even اگر محتوای چندانی نداشته باشند—با کشورهایی مانند کانادا، مکزیک، برزیل و هند میتوانند برای دولت آمریکا مطلوب تلقی شوند. بازارها نیز این تغییر جهت را سیگنالی مثبت برای رشد اقتصادی میدانند و واکنش صعودی نشان خواهند داد.
احیای غیرمنتظره دلار آمریکا (احتمال: متوسط)
برخلاف موج گستردهای از پیشبینیها مبنی بر تضعیف دلار، موسسه اینوستینگ معتقد است سه عامل کلیدی میتوانند باعث بازگشت قدرتمند این ارز در سال ۲۰۲۶ شوند:
۱. رشد و سرمایهگذاری قدرتمند
اقتصاد آمریکا همچنان سریعتر از اقتصادهای رقیب مانند منطقه یورو، ژاپن و بریتانیا گسترش مییابد. این رشد با سرمایهگذاریهای عظیم در حوزههای آیندهمحور—از جمله ۳۵۰ میلیارد دلار سرمایهگذاری در پروژههای زیرساخت هوش مصنوعی—تقویت شده و آمریکا را مقصد اصلی سرمایه جهانی نگه میدارد.
۲. بازده واقعی مثبت
در شرایطی که ارزهایی مانند یورو، ین و فرانک سوئیس بازده واقعی منفی دارند، دلار یکی از معدود ارزهای بزرگ با بازده واقعی مثبت است؛ موضوعی که جذابیت آن را برای سرمایهگذاران افزایش میدهد.
۳. ارزشگذاری کمتر از حد واقعی و ثبات سیاسی–حقوقی
برآوردهای صندوق بینالمللی پول نشان میدهد ارزش دلار حدود ۱۰ درصد پایینتر از سطح واقعی است. همزمان، نبود جایگزینی قدرتمند برای نقش دلار در نظام مالی جهان، باعث میشود بحث «دلارزدایی» چندان جدی تلقی نشود. سیاستهای داخلی آمریکا نیز میتوانند اثر حمایتی داشته باشند؛ از جمله کاهش ریسک سیاسی یا تغییر رئیس فدرال رزرو در سال ۲۰۲۶.
افزایش ارزش دلار میتواند صادرات اروپایی را تقویت کند، و تضعیف فرانک سوئیس ممکن است سهام این کشور را در میان بازارهای جهانی در موقعیتی برتر قرار دهد.