حذف گوشت، برنج و حبوبات از سبد معیشتی
دولت با کاهش محتوای سبد معیشتی، سه قلم اصلی غذای مردم را حذف کرده و مبلغ کالابرگ را بدون توجه به این تغییرات تعیین کرده است.
در تازهترین اظهارات وزیر کشاورزی، نوری قزلجه، مشخص شد سبد رفاهی که دولت برای مردم در نظر گرفته نسبت به دو سال گذشته کوچکتر شده و سه کالای اساسی شامل گوشت قرمز، حبوبات و برنج از آن حذف شدهاند. نوری قزلجه شب گذشته در گفتوگو با صدا و سیما اعلام کرد که مبلغ یک میلیون تومانی کالابرگ، ۳۰۰ هزار تومان بیشتر از نیاز واقعی مردم برآورد شده است، اما این رقم بدون لحاظ کردن سه قلم مهم غذایی است.
در این برنامه، مجری با ارائه محاسباتی به بررسی سبد کالابرگی پرداخت و گفت: «اگر فرض کنیم یک و نیم کیلو مرغ، یک کیلو تخممرغ، ۸۱۰ گرم روغن، یک لیتر شیر کمچرب، ۴۰۰ گرم پنیر، ۹۰۰ گرم ماست کمچرب، ۵۰۰ گرم قند و شکر و ۷۰۰ گرم ماکارونی برای هر نفر در ماه دریافت شود، مجموع ارزش آن به یک میلیون و ۳۱۲ هزار و ۵۰۰ تومان میرسد؛ یعنی از رقم یک میلیونی دریافتی، اختلاف تقریبی ۳۰۰ هزار تومانی وجود دارد، اما همان میزان کالری استاندارد جهانی در این مقدار گنجانده شده است.»
نوری قزلجه در پاسخ توضیح داد: «محاسبات توسط وزارت رفاه انجام شده و حداقل کالری مورد نیاز در نظر گرفته شده است. جمع این کالاها قبل از اجرای طرح با ارز ترجیحی تقریبا به ۶۰۰ هزار تومان میرسید و با بررسی سرانگشتی به حدود ۷۰۰ هزار تومان میرسد.»
این اظهارات نشان میدهد که سه قلم اصلی غذایی یعنی گوشت قرمز، برنج و حبوبات از سبد دولت کنار گذاشته شدهاند، در حالی که سبد سال ۱۴۰۲ تمامی این اقلام را شامل میشد و استاندارد کالری جهانی در آن رعایت شده بود. علاوه بر این، میزان مصرف شیر، ماست و گوشت مرغ نیز در سبد معیشتی جدید کاهش یافته است. به این ترتیب، دولت استاندارد ۲۱۰۰ کالری سال گذشته را بازتعریف کرده و حجم مواد غذایی اساسی را کاهش داده است؛ اقدامی که میتواند بر سلامت کودکان، جوانان و زنان باردار اثر منفی بگذارد و برخلاف سیاستهای تشویق جمعیت باشد.
آیا یک میلیون تومان برای زندگی کافی است؟
بر اساس محاسبات دولت، مبلغ یک میلیون تومان قرار است جایگزین ارز ترجیحی شود و توان پرداخت هزینههای سبد معیشتی را فراهم کند. با این حال، بررسیها نشان میدهد که حتی سبد استاندارد جدید نیز با قیمت ۶۰۰ هزار تومانی قابلیت خرید ندارد. اگر قیمتها بر اساس آذر ۱۴۰۴ مرکز آمار ایران محاسبه شود، ارزش سبد به ۷۶۴ هزار تومان میرسد و در برخی خردهفروشیها و برندها بالاتر خواهد بود.
این موضوع نشان میدهد که رقم تعیینشده برای کالابرگ کمتر از نیاز واقعی خانوارها برآورد شده است. علاوه بر این، با توجه به تورم پیشبینی شده در سال جاری و سال بعد و استقراض دولت از صندوق توسعه ملی، افزایش قیمتها میتواند فراتر از برآوردها باشد. در صورت ثبات بازار ارز، مبلغ واریزی به حساب خانوار ثابت میماند، اما با گذشت زمان ارزش کالابرگ کاهش پیدا کرده و فشار بر معیشت مردم افزایش مییابد.
گفتوگوی شب گذشته نوری قزلجه نشان داد دولت با کمبود منابع و کاهش توان حمایتی، هزینهها را از سفره مردم کاهش داده است. اقدامات حمایتی انجام شده، بدون توجه به تفاوت وضعیت مالی خانوارها، به شکل یکسان اجرا شده و با افزایش قیمتها، ارزش واقعی این کمکها به مرور کاهش خواهد یافت.