چرا حقوق دیماه ۱۴۰۴ بازنشستگان کمتر واریز شد؟
کاهش ناگهانی دریافتی دیماه ۱۴۰۴، موجی از نگرانی و پرسش را میان بازنشستگان تأمین اجتماعی بهراه انداخته است. کسریهایی که در برخی موارد تا حدود دو میلیون تومان هم میرسد، حالا نگاهها را به سمت بیمه تکمیلی و شیوه اجرای قرارداد جدید آن دوخته است.
در هفتههای گذشته، موضوع بیمه تکمیلی بازنشستگان تأمین اجتماعی بار دیگر به یکی از چالشهای اصلی این قشر بدل شده است. اجرای قرارداد جدید بیمه تکمیلی که با وعده افزایش سطح خدمات درمانی همراه بود، همزمان با خود موجی از نارضایتی بهدنبال داشت؛ نارضایتیای که اینبار مستقیماً در فیش حقوق دیماه بازنشستگان نمود پیدا کرده است.
ماجرا از جایی جدی شد که شماری از بازنشستگان تأمین اجتماعی از کسر مبالغ قابلتوجهی از حقوق خود خبر دادند. برخی از این افراد در تماس با رسانهها اعلام کردهاند که رقم این کسریها در مواردی به حدود دو میلیون تومان هم رسیده است؛ عددی که با توجه به سطح حقوق بازنشستگی و شرایط سخت معیشتی، برای بسیاری شوکآور بوده است.
پیشتر و در ۲۳ آبانماه، محمد اسدی، رئیس کانون عالی کارگران بازنشسته تأمین اجتماعی کشور، از آغاز اجرای بیمه تکمیلی جدید بازنشستگان از ابتدای آذرماه خبر داده بود. او با اشاره به افزایش تعهدات درمانی در قرارداد تازه، بر «قانون الزام درمان رایگان» تأکید کرده و گفته بود سازمان تأمین اجتماعی موظف است خدمات درمانی را بدون دریافت هزینه به بیمهشدگان ارائه دهد. با این حال، آنچه در عمل اتفاق افتاده، نشان میدهد بخش زیادی از هزینههای درمان همچنان از جیب بازنشستگان پرداخت میشود.
در همین رابطه، علیاکبر عیوضی، دبیر کانون کارگران بازنشسته تأمین اجتماعی تهران، در گفتوگو با فارس، دلیل اصلی تفاوت و کسری در حقوق دیماه را نوع بسته بیمه تکمیلی انتخابشده عنوان کرده است. به گفته او، «برخی از بازنشستگان بسته متوسط و برخی دیگر بسته طلایی را انتخاب کردهاند و به همین دلیل مبالغ متفاوتی از حقوق آنها بابت بیمه کسر شده است.»
عیوضی تأکید کرده که تاکنون گزارشی مبنی بر کسر حقوق با دلایلی غیر از بیمه تکمیلی به کانون بازنشستگان تهران ارائه نشده است. با این حال، بازنشستگان معتقدند انتخاب این بستهها در شرایطی انجام شده که افزایش شدید هزینههای درمان، عملاً دست آنها را بسته و بسیاری را ناچار به پذیرش بستههای گرانتر کرده است؛ انتخابی که بیشتر از سر اجبار بوده تا اختیار.
از سوی دیگر، دهم آذرماه، حسین رنجبران در نشست خبری با اصحاب رسانهها از افزایش هزینه بستههای بیمه تکمیلی در سال جاری خبر داد. او اعلام کرد که هزینه بسته متوسط به ۷۲۰ هزار تومان رسیده و نسبت به سال گذشته رشدی ۲۰ تا ۳۰ درصدی داشته است. همچنین بسته طلایی نیز با مبلغ یک میلیون و ۲۵۰ هزار تومان به تصویب رسیده است.
رنجبران با اشاره به محدودیت منابع سازمان تأمین اجتماعی گفته است که این سازمان تنها ۲۵۰ هزار تومان از هزینه هر یک از بستههای متوسط و طلایی را پرداخت میکند و بخش عمده مبلغ باید توسط خود بازنشستگان تأمین شود. تصمیمی که در عمل، سهم پرداختی بیمه تکمیلی را بر دوش قشری گذاشته که اغلب با حداقل حقوق و افزایش مداوم هزینههای زندگی دستوپنجه نرم میکند.
به گفته او، تاکنون حدود ۷۰۰ هزار نفر از بازنشستگان بسته طلایی را انتخاب کردهاند؛ آماری که از نگاه برخی کارشناسان، نه نشانه رضایت، بلکه نتیجه ناچاری بازنشستگان برای دسترسی به خدمات درمانی با پوشش گستردهتر و بدون سقف است.
در کنار همه این موارد، تمدید قرارداد بیمه تکمیلی نیز بدون حاشیه نبوده است. بازنشستگان تأمین اجتماعی در ابتدای آذرماه، حدود ۸ روز را بدون پوشش بیمه تکمیلی سپری کردند؛ وقفهای که نگرانیهای زیادی را ایجاد کرد. هرچند مدیرعامل بیمه آتیهسازان حافظ وعده داده هزینههای درمانی این بازه زمانی بهطور کامل پرداخت خواهد شد، اما همین تأخیر، تردیدها نسبت به ثبات و کارآمدی نظام بیمه تکمیلی بازنشستگان را پررنگتر کرده است.
در نهایت، اگرچه مسئولان از افزایش تعهدات و بهبود خدمات بیمه تکمیلی سخن میگویند، اما رشد چشمگیر هزینهها و افزایش سهم پرداختی بازنشستگان، این پرسش جدی را پیش روی افکار عمومی قرار داده است: آیا بیمه تکمیلی قرار است سپری حمایتی برای بازنشستگان باشد یا به یکی دیگر از عوامل فشار اقتصادی بر زندگی آنها تبدیل شده است؟