قیمت واقعی گوشت کجاست؟/ شوک حذف ارز ترجیحی، بازار را سردرگم کرد
در شرایطی که گوشت قرمز به یکی از دغدغههای اصلی خانوارهای کارمند و میانسال تبدیل شده، بازار با برچسبهای قیمتی متناقض روبهروست؛ وضعیتی که حتی فعالان صنفی هم میگویند هنوز نمیتوان درباره «قیمت واقعی گوشت» قضاوت کرد.
با اجرای سیاست حذف ارز ترجیحی در واردات نهادههای دامی و تغییر سازوکارهای حمایتی، بازار گوشت قرمز وارد مرحلهای پرنوسان شده است؛ مرحلهای که نتیجه آن، اختلاف محسوس قیمتها در مناطق مختلف و سردرگمی مصرفکنندگان بوده است.
بررسیهای میدانی از سطح شهرها نشان میدهد قیمت گوشت قرمز نهتنها یکدست نیست، بلکه در برخی موارد حتی از نرخهای اعلامشده رسمی نیز فراتر رفته است. بر اساس این مشاهدات، هر کیلوگرم گوشت گوساله در بازهای بین یک میلیون و ۲۲۰ هزار تومان تا یک میلیون و ۹۰۰ هزار تومان و گوشت گوسفندی نیز بین یک میلیون و ۲۴۰ هزار تومان تا یک میلیون و ۸۰۰ هزار تومان به فروش میرسد.
در نمونهای از قیمتگذاری در فروشگاههای سطح شهر، نرخها به این صورت اعلام شده است:
ران گوسفندی یک میلیون و ۷۹۸ هزار تومان، سردست گوسفندی یک میلیون و ۷۹۵ هزار تومان، گردن گوسفندی چرخکرده یک میلیون و ۲۹۵ هزار تومان، ران و سردست گوساله یک میلیون و ۷۹۵ هزار تومان و راسته گوساله یک میلیون و ۸۳۵ هزار تومان.
حذف ناگهانی ارز ترجیحی و تبعات آن
منصور پوریان، رئیس شورای تأمین دام کشور، با اشاره به پیامدهای حذف یکباره ارز ترجیحی در بازار دام و گوشت، تصریح کرد:
«مطالبه فعالان صنفی از ابتدا حذف تدریجی ارز ترجیحی بود، اما اجرای یکباره این سیاست، بدون فراهم شدن زیرساختهای لازم، میتواند به صنعت دام آسیب وارد کند.»
گمشدن قیمت واقعی گوشت
وی با تأکید بر شرایط فعلی بازار گفت:
«در حال حاضر قیمت واقعی گوشت گم شده و نمیتوان بر اساس نرخهای موجود قضاوت دقیقی داشت. مسیرهای تأمین تازه در حال شکلگیری است و برای رسیدن به قیمت واقعی، نیاز به زمان داریم.»
پوریان افزود:
«هر زمان که عرضه افزایش پیدا کند و دامنه توزیع گستردهتر شود، بازار بهطور طبیعی به سمت قیمتهای رقابتی حرکت خواهد کرد و التهابات قیمتی کاهش مییابد.»
رقابت؛ کلید تعدیل قیمتها
رئیس شورای تأمین دام کشور با اشاره به تغییر فضای بازار پس از حذف ارز ترجیحی اظهار کرد:
«فضای بازار باز شده و ارتباط عرضه و تقاضا پررنگتر شده است. زمانی که عرضهکنندگان نهاده، چه در داخل و چه در بخش وارداتی، افزایش پیدا کنند، رقابت شکل میگیرد و این رقابت منجر به تعدیل قیمتها خواهد شد.»
او ادامه داد:
«این وضعیت نهتنها در نهادههای دامی، بلکه در تولید گوشت نیز اثرگذار است؛ هر چه عرضه بیشتر شود، تولیدکننده امکان رقابت پیدا میکند و بازار از نظر کمیت و قیمت متعادلتر میشود.»
واردات دام زنده؛ ابزار تنظیم بازار
پوریان واردات دام زنده را یکی از راهکارهای مؤثر برای کنترل بازار دانست و گفت:
«واردات دام زنده برای کشتار، چه سبک و چه سنگین، بهویژه از طریق کشتارگاههای مرزی، میتواند نقش مؤثری در تنظیم بازار مواد پروتئینی داشته باشد.»
به گفته وی، دولت در برخی استانهای مرزی تسهیلاتی برای این موضوع در نظر گرفته که میتواند به افزایش عرضه و کنترل قیمتها کمک کند.
تفاوت قیمت دام در مبادی مختلف
رئیس شورای تأمین دام کشور همچنین به تفاوت قیمت دام در کشورهای مختلف اشاره کرد و اظهار داشت:
«دام در مبادی مختلف قیمتهای متفاوتی دارد و همین موضوع امکان تنظیم بازار داخلی را فراهم میکند.»
او افزود:
«هرچه دامنه عرضه گستردهتر شود، هم در بحث کمیت و هم در قیمت، تنوع بیشتری در بازار ایجاد خواهد شد و این به نفع مصرفکننده است.»
فشار حذف ارز ترجیحی بر تولیدکنندگان
پوریان با اشاره به فشار واردشده بر دامداران گفت:
«آزادسازی کامل ارز باعث شده تولیدکننده ناچار باشد خود را با شرایط جدید تطبیق دهد. افزایش قیمت نهادهها، بهویژه برای دامداران کوچک و متوسط، فشار زیادی ایجاد کرده و این گروهها آسیبپذیرتر هستند.»
وی ادامه داد:
«اکنون هزینههای تولید بهشدت افزایش یافته و این موضوع ماندگاری تولید را تهدید میکند.»
ضرورت حمایت برای حفظ تولید
رئیس شورای تأمین دام کشور تأکید کرد:
«برای حفظ تولید، لازم است بستههای حمایتی مشخصی از جمله تأمین نهاده مدتدار برای تولیدکنندگان و ایجاد سازوکار مناسب برای تأمین دام پایه پروار اجرا شود.»
پوریان در پایان خاطرنشان کرد:
«حذف ارز ترجیحی بدون تردید اثر جدی بر تولید دارد، اما اگر عرضه افزایش یابد و سیاستهای حمایتی بهدرستی اجرا شود، بازار به سمت ثبات حرکت خواهد کرد و قیمت واقعی گوشت در روزهای آینده خود را نشان میدهد.»
