چرا قیمت طلای جهانی افزایش یافت؟

تحولات اخیر طلا نشان می‌دهد که این فلز گران‌بها همچنان به عنوان پناهگاهی امن برای سرمایه‌ها عمل می‌کند؛ حتی پس از عقب‌نشینی دونالد ترامپ از مواضع سخت خود درباره گرینلند، اونس طلای جهانی مسیر صعودی خود را ادامه داد. این موضوع نشان می‌دهد که رشد طلا به تنش‌های ژئوپلیتیک محدود نمی‌شود و مسائل ریشه‌دار اقتصادی و مالی در پس این افزایش قرار دارند.

سه عامل بنیادی در رشد طلا طی چهار سال گذشته نقش داشته‌اند:

۱- تغییرات نظام مالی جهانی و تحریم‌ها
آغاز جنگ اوکراین و تحریم‌های بین‌المللی علیه روسیه، نقطه‌عطفی در نظام پولی جهان ایجاد کرد. با توقیف دارایی‌ها و اوراق خزانه روسیه، اعتماد به دارایی‌های مبتنی بر دلار تضعیف شد و بانک‌های مرکزی مجبور شدند ذخایر طلای خود را افزایش دهند. گزارش شورای جهانی طلا نشان می‌دهد که طی چهار سال گذشته، سالانه حدود هزار تن طلا توسط بانک‌های مرکزی خریداری شده است؛ تقاضایی بی‌سابقه که هنوز نیز ادامه دارد.

۲- استقلال نهادی و اعتماد به اقتصاد آمریکا
دوران ریاست‌جمهوری ترامپ، چالش‌هایی برای استقلال فدرال رزرو ایجاد کرد. فشارها برای کاهش نرخ بهره و تغییر ترکیب اعضای این نهاد، بی‌اعتمادی نسبت به ثبات اقتصادی آمریکا را افزایش داد. چنین بی‌اعتمادی‌ای باعث شد سرمایه‌گذاران به سمت طلا به عنوان جایگزینی مطمئن برای دارایی‌های دلاری خود گرایش پیدا کنند. تجربه تاریخی پس از جنگ‌های جهانی نشان می‌دهد که بی‌اعتمادی به ارز غالب، می‌تواند مسیر سرمایه‌ها را به شدت تغییر دهد.

۳- روایت نظم جدید جهانی و ابزارهای سیاسی ترامپ
سیاست‌های ترامپ در امور خارجی، به ویژه استفاده از تعرفه‌ها و نقض پیمان‌های بین‌المللی، چرخه بی‌اعتمادی به دلار را تشدید کرده است. این شرایط، روایت «سرمایه‌ها را از آمریکا خارج کنید» را تقویت کرده و فروش اسناد خزانه آمریکا توسط صندوق‌های بازنشستگی کشورهای اروپایی نمونه‌ای از این واکنش‌هاست.

نتیجه این سه عامل آن است که تنش‌های ژئوپلیتیک تنها عامل افزایش قیمت طلا نیستند؛ بلکه تغییرات بنیادین در نظام مالی جهان و رفتار بانک‌های مرکزی، محرک اصلی صعود طلا هستند. مؤسسه گلدمن ساکس پیش‌بینی کرده است که قیمت هر اونس طلا در سال ۲۰۲۶ به حدود ۵۴۰۰ دلار برسد و سهم افراد حقیقی و بانک‌های مرکزی در تقاضای طلا افزایش یابد. این تحولات نشان می‌دهد که مسیر رشد طلا احتمالا تحت تأثیر اخبار کوتاه‌مدت یا نوسانات سیاسی قرار نخواهد گرفت.