آیا زمان طلایی خرید مسکن رسیده است؟
بازار مسکن ایران در یکی از پیچیدهترین فازهای خود، یعنی رکود تورمی، دست و پنجه نرم میکند؛ وضعیتی که در آن قیمتها به ظاهر بالا رفته اما قدرت خرید واقعی مصرفکننده سقوط کرده است.
گروه رسانهای شرق گزارش میدهد، تحولات اخیر در بخش مسکن کشور، تصویر روشنی از یک رکود تورمی مزمن ارائه میدهد؛ جایی که رشد اسمی قیمتها در تضاد آشکار با کاهش قدرت خرید ناشی از تورم عمومی قرار گرفته است. این ناهماهنگی بنیادین، جایگاه سنتی مسکن را به عنوان یک ذخیره مطمئن برای حفظ ارزش داراییها زیر سؤال برده و خانوارهای ایرانی را با کاهش محسوس توان مالی مواجه ساخته است.
با وجود سکوت چندین ماهه مراجع رسمی قیمتگذاری — از جمله بانک مرکزی، وزارت راه و شهرسازی و مرکز آمار ایران — در انتشار آمارهای رسمی تحولات بازار، فعالان این حوزه در تهران از میانگین قیمت اسمی ۱۱۰ تا ۱۲۵ میلیون تومان برای هر متر مربع در سال ۱۴۰۴ خبر میدهند. این ارقام، نشاندهنده جهش اسمی ۱۰ تا ۲۰ درصدی نسبت به آغاز سال است. در محلههای اعیاننشین پایتخت، قیمت واحدهای نوساز تا مرز ۴۵۰ میلیون تومان نیز گزارش شده که به لحاظ اسمی جهشی بزرگ به نظر میرسد؛ اما مشاوران املاک تأکید دارند که این قیمتهای اسمی، صرفاً بر کاغذ باقی مانده و معاملهای بر اساس آنها انجام نمیشود.
فرصت یا تله؟ نگاه فعالان تولید
فرشید پورحاجت، دبیر کانون سراسری انبوه سازان، در تحلیلی از وضعیت کنونی اعلام کرد: «رصدها نشان میدهد تا حدی قفل بازار مسکن باز شده و هم در حوزه تولید و هم در بخش معاملات تحرکاتی مشاهده میشود. رکود حاکم تغییر سیکل داده و قهر خریداران نسبت به فصل گذشته کاهش یافته است.»
وی این تحرکات نسبی را معلول سیاستهای دولت در حوزه «عدم مداخله» دانست. پورحاجت افزود: «در حوزه زمین، قیمتها متناسب با تورم افزایش یافته و تغییر خاصی نداشته، اما در بخش آپارتمانهای احداثی افزایش قیمت مشاهده شده که کمتر از رشد قیمت زمین بوده است؛ با این حال، احتمال جهش قیمت در این بخش وجود دارد.»
این مقام صنفی با اشاره به فشارهای ساختوساز تصریح کرد: «امروز هزینه ساخت افزایش یافته، نرخ خدمات مهندسی و قیمت زمین بالا رفته و واحدهای عرضهشده تقریباً همتراز با قیمت تمامشده تولیدکنندگان است.» این فشار هزینهای باعث میشود سازندگان مجبور باشند برای جلوگیری از زیان در این فضای اقتصادی مبهم، قیمت اسمی را بالا نگه دارند. در نتیجه، تحلیلها حاکی از آن است که در سایه رکود تورمی، قیمت اسمی رشدی ملایم (کمتر از نرخ تورم) را تجربه خواهد کرد، اما به دلیل کاهش حاد قدرت خرید مردم، قیمت واقعی معاملاتی دچار افت خواهد شد.
در نهایت، فعالان بازار معتقدند این شرایط فرصت مناسبی برای ورود مصرفکنندگانی است که میتوانند با مهارت چانهزنی، واحدی منطبق با بودجه خود تهیه کنند. در نقطه مقابل، این بازار دیگر به عنوان یک پناهگاه امن برای سرمایهگذاریهای بلندمدت تلقی نمیشود و ورود سرمایهگذاران با ریسکهای متعددی همراه خواهد بود.
