پشت پرده گرانی خودرو فاش شد/ متهم اصلی جنگ است یا نرخ جدید ارز؟ + ۳ نکته مهم

در حالی که بسیاری از افراد، نوسانات اخیر بازار خودرو را به شرایط شبه‌جنگی و تنش‌های سیاسی نسبت می‌دهند، تحلیلگران اقتصادی دلیل اصلی را در جای دیگری جست‌و‌جو می‌کنند. به گزارش شهر بورس، حذف دسترسی به ارز ۷۳ هزار تومانی (تالار اول) و مهاجرت اجباری خودروسازان به نرخ ۱۳۶ هزار تومانی تالار دوم، موتور محرک اصلی گرانی‌های اخیر شناخته شده است.

برخلاف باور عمومی، در شرایط بی‌ثباتی سیاسی و جنگی، تقاضا برای خرید خودرو که یک دارایی غیرنقدشونده و پرهزینه است، معمولاً کاهش می‌یابد. اما در وضعیت کنونی، فشار سنگین هزینه‌های تولید چنان افزایش یافته که امکان کاهش قیمت را از بین برده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد متهم ردیف اول، تغییر سیاست ارزی تامین قطعات است.

تغییر ریل ارزی و دوبرابر شدن هزینه:

تا چندی پیش، خودروسازان برای واردات قطعات CKD و مواد اولیه مورد نیاز از ارز تالار اول (در محدوده ۷۲ تا ۷۳ هزار تومان) استفاده می‌کردند. اما اکنون وضعیت تغییر کرده است:

• قطع دسترسی: راه دسترسی به ارز تالار اول مسدود شده است.

• نرخ جدید: خودروسازان ناچارند ارز مورد نیاز خود را از تالار دوم با قیمت حدود ۱۳۶ هزار تومان تهیه کنند.

این تغییر به معنای تقریباً دوبرابر شدن هزینه تامین قطعات برای تولیدکننده است. این افزایش هزینه به صورت مستقیم به قیمت تمام‌شده محصول در کارخانه و در نهایت به قیمت بازار آزاد منتقل می‌شود.

آیا شرایط جنگی واقعاً قیمت خودرو را بالا می‌برد؟

برخلاف برخی تحلیلها که افزایش قیمت را مستقیماً به فضای تنش‌زا مرتبط می‌دانند، کارشناسان استدلال دیگری دارند. آنها معتقدند در شرایط واقعی بحران یا جنگ:

۱. تقاضا کور می‌شود: مردم تمایل و توان مالی خود را برای خرید دارایی‌های سنگین و غیرضروری مانند خودرو یا مسکن از دست می‌دهند.

۲. هجوم به دارایی‌های نقدشونده: سرمایه‌ها به سمت بازارهایی مانند طلا، ارز یا کالاهای اساسی که نقدشوندگی بالاتری دارند، سرازیر می‌شود.

بنابراین، گرانی فعلی خودرو ناشی از «هجوم خریداران مضطرب» نیست، بلکه ریشه در «تورم هزینه‌های تولید» دارد.

قیمت‌گذاری مواد اولیه داخلی:

نکته قابل تأمل دیگر، شیوه قیمت‌گذاری مواد اولیه داخلی است. حتی محصولاتی مانند فولاد که در داخل کشور تولید می‌شوند، بر اساس نرخ‌های منطقه‌ای (مبنای فوب خلیج فارس) و با واحد پول دلار قیمت‌گذاری می‌شوند. به همین دلیل، تا زمانی که روند نرخ ارز در تالار دوم صعودی باقی بماند، افزایش قیمت خودرو امری اجتناب‌ناپذیر خواهد بود.

پیش‌بینی آینده بازار:

اگر روند صعودی نرخ ارز در تالار دوم (نیمایی) ادامه یابد، باید منتظر موج‌های بعدی افزایش قیمت در بازار خودرو بود. در واقعیت کنونی، قیمت خودرو بیش از آنکه گروگان «اخبار سیاسی» باشد، در گرو نوسانات «نرخ ارز نیمایی و تالار دوم» است.