پیشبینی بسیار مهم از وضعیت مسکن/ آیا زمان طلایی خرید است؟
در حالی که روزهای پایانی سال گذشته نشانههایی از خروج بازار مسکن از رکود دیده میشد، ناگهان ابری از بیثباتی سیاسی و اقتصادی بر سر معاملات سایه افکند.
خشایار باقرپور، کارشناس مطلع بازار مسکن، در گفتوگو با ایسنا، شرایط کنونی این حوزه را بسیار بحرانی توصیف کرد و صراحتاً اعلام نمود که در فضای فعلی، هیچ سرمایهگذاری حاضر به پذیرش ریسک ورود به بازار ملک نیست. به گفته وی، صنعت ساختمان در آستانه یک ورشکستگی تمامعیار قرار گرفته است. او تأکید کرد که حتی در نبود یک درگیری نظامی آشکار، فضای “نه جنگ، نه صلح” که بر کشور حاکم شده، اثرات مخربی بر این بخش حیاتی خواهد داشت.
پالسهای مثبت مقطعی که خنثی شدند
باقرپور به تحولات ماههای آذر و دی اشاره کرد و گفت: “در ماههای آذر و دی بازار مسکن به تدریج در حال خروج از لاک رکود بود و شاهد پالسهای مثبتی در بازار بودیم. میدیدیم با ورود برخی سرمایهگذاران به بازار تحرکاتی به وجود آمده است.” این تحرکات با افزایش افسارگسیخته نرخ ارز و طلا همزمان شد و باعث شد بسیاری از مالکان از فروش منصرف شوند. اما این حرکت صعودی ناگهانی، با حوادث و اعتراضات اخیر، مسیر خود را تغییر داد و افکار عمومی را از تمرکز بر املاک دور ساخت. کارشناس مذکور نتیجه میگیرد که تا زمان دستیابی به ثبات کامل سیاسی و اقتصادی، نباید انتظار رونق مجدد در بازار مسکن را داشت.
تهدید اصلی: رکود ساخت و ساز و صنایع وابسته
باقرپور بخش نگرانکننده ماجرا را وضعیت تولید مسکن دانست و اظهار داشت: “از آن بدتر فضای تولید مسکن است که تا رونق در بازار ایجاد نشود فضای تولید به چرخش درنمیآید. من قسمت ترسناک رکود مسکن را توقف یا رکود ساخت و ساز میدانم.” وی پیشبینی میکند که در سایه این عدم قطعیت، پذیرش ریسک تولید برای سرمایهگذاران عملاً منتفی است. در نتیجه، صنایع مرتبط با ساختوساز نیز دچار آسیب جدی شده و چشمانداز بازار کار در این بخشها تاریک خواهد شد. او تأکید کرد: “در هر صورت این ابری که بر فضای بازار مسکن سایه افکنده تبعات خوبی به همراه ندارد؛ حتی اگر درگیری اتفاق نیفتد.”
معمای قیمت دلاری و عقبماندگی از تورم
این مدیرعامل اتحادیه تعاونیهای عمرانی شهر تهران، تأثیر نوسانات اخیر ارزی بر مسکن را از دو زاویه بررسی کرد: قیمت دلاری واحدها و مقایسه با تورم عمومی. او توضیح داد که نرخ مرجع دلاری مسکن در تهران معمولاً بین ۱۰۰۰ تا ۱۲۰۰ دلار بود، اما پیش از اغتشاشات اخیر تا حدود ۸۰۰ دلار سقوط کرده و در حال حاضر به محدوده ۷۵۰ دلار رسیده است.
باقرپور در تشریح وضعیت پیش از تنشهای اخیر افزود: “تا قبل از اعتراضاتی که منجر به اغتشاش شد فضایی ایجاد شده بود که قیمتها به واسطه انصراف فروشندهها سیر تصاعدی پیدا کرد. اما این موضوع در حد یک جو روانی در بازار باقی ماند؛ زیرا بلاصفه فضای جامعه ملتهب شد.”
وی افزود که با استمرار شرایط فعلی، احتمال کاهش بیشتر نرخ دلاری مسکن به زیر ۷۵۰ دلار نیز وجود دارد و این عقبماندگی قیمت مسکن نسبت به ارز و طلا ادامه خواهد یافت.
ورشکستگی با شاخص تورم ساخت
نکته نهایی کارشناس به شکاف بین تورم عمومی و هزینههای ساخت بازمیگردد. بر اساس دادهها، تورم نقطه به نقطه دیماه ۱۴۰۴ حدود ۶۰ درصد و تورم ماهانه ۷.۹ درصد بوده است. باقرپور استدلال کرد که این آمار با واقعیتهای بازار ساخت و ساز همخوانی ندارد. وی با اشاره به آمار دو ماه قبل که تورم ۴۰ درصدی کل کشور را در برابر تورم ۵۰ درصدی ساختوساز نشان میداد، نتیجه گرفت: “اگر این رویه حفظ شده باشد در حال حاضر باید تورم ساخت وساز به محدوده ۷۵ تا ۸۰ درصد رسیده باشد و با توجه به جاماندگی قیمتها در بازار، عملا باید ساخت وساز را در کشور یک صنعت ورشکسته بدانیم.”