فوری: ضربالاجل نهایی عیدی کارگران
با اوجگیری تب و تاب پایان سال، اصلیترین دغدغه جامعه پرتلاش کارگری، زمانبندی دقیق واریز مطالبات پایان سال، بهویژه عیدی و سنوات است.
فعالان حوزه کارگری بر این نکته اصرار دارند که مهلت قانونی پرداخت عیدی، بر اساس رویه جاری، پایان اسفند ماه است. اگرچه مانعی برای پرداخت این مبلغ همراه با حقوق بهمن ماه وجود ندارد، اما برخی کارفرمایان از این فرصت برای مدیریت نقدینگی استفاده کرده و پرداخت را به تعویق میاندازند. این اقدام، با وجود حفظ اصل مبلغ، مستقیماً با هدف تأمین هزینههای نوروز مغایرت داشته و کارگران را در آستانه سال نو در تنگنای مالی قرار میدهد.
بر اساس مصوبات شورای عالی کار، تعهدات کارفرمایان در پرداخت عیدی به شرح زیر است: شرکتهایی که تحت نظارت قانون کار فعالیت میکنند، موظفاند مبلغی معادل 60 روز آخرین دستمزد (حداقل عیدی) و حداکثر مبلغ پرداختی نباید از 90 روز آخرین دستمزد تجاوز کند. این پارامترها هر ساله بر مبنای حداقل دستمزد کارگران تعیین و محاسبه میشوند.
باید توجه داشت که مزایای سنوات (پایان خدمت) از عیدی مجزا است؛ سنوات به پایان همکاری گره خورده و فاقد یک تاریخ ثابت در تقویم است. این مبلغ طبق قانون، هنگام قطع همکاری، بازنشستگی یا اتمام قرارداد، باید به ازای هر سال سابقه کار، معادل یک ماه آخرین حقوق ثابت به کارگر پرداخت شود.
چالش اصلی در این میان، فرار از تکلیف پرداخت عیدی پیش از شروع سال جدید است. به تعویق انداختن پرداخت عیدی به سال جدید، در ظاهر مبلغ را ثابت نگه میدارد، اما عملاً فلسفه عیدی که تدارک مخارج جشنهاست را نادیده میگیرد و کارگران را در تأمین ملزومات نوروزی دچار مشکل میسازد.
در صورت بروز تخلف، یعنی عدم پرداخت عیدی در مهلت قانونی و یا عدم پرداخت سنوات در زمان قطع همکاری، این اقدامات تخلف کارفرمایی تلقی شده و کارگر میتواند با استناد به حقوق قانونی خود، با مراجعه به اداره کار نسبت به مطالبه مطالبات اقدام نماید.