پیشبینی از قیمت شوکهکننده طلا در صورت توافق ایران و آمریکا/ سرمایهگذاران آگاه باشند
بازار جهانی طلا و نقره پس از ثبت رکوردهایی بیسابقه، اکنون در بزنگاهی حساس قرار گرفته است.
محمد کشتی آرای، عضو کمیسیون تخصصی طلا و جواهر اتاق اصناف ایران، تحلیل دقیقی از تحولات اخیر بازار ارائه کرده و ریشه افزایشهای اخیر قیمتها را در چند مؤلفه کلیدی جستجو میکند.
وی با اشاره به سوابق تاریخی، بیان داشت که جهش قیمتی بیسابقهای که شاهد آن بودیم، یادآور بحران مسکن آمریکا در بازه ۲۰۰۵ تا ۲۰۰۸ است:
«از سال ۲۰۰۰ و بهطور مشخص از حدود سالهای ۲۰۰۵ و ۲۰۰۶ تا سال ۲۰۰۸، همزمان با وقوع بحران مسکن در آمریکا، قیمت اونس جهانی طلا با یک جهش شدید مواجه شد و افزایش حدود ۱۲۰۰ تا ۱۳۰۰ دلاری را تجربه کرد. پس از آن رویداد و طی ۳۰ سال گذشته (به غیر از مورد ذکر شده)، چنین اتفاقی تکرار نشده بود. البته روندهای صعودی وجود داشت، اما این افزایشها منطقی و با شیبی ملایم صورت گرفت.»
به گفته آقای کشتی آرای، رشد تدریجی قیمت جهانی طلا در سال گذشته تا آستانه ۴۰۰۰ دلار پیشبینی میشد، اما وقایع اخیر منجر به جهشهای غیرمنتظره شد: «در سال گذشته قیمت جهانی طلا بهتدریج رشد کرد و زمانی که به محدوده ۴۰۰۰ دلار رسید، تقریبا پیشبینی نمیشد که حتی از مرز ۵۰۰۰ دلار نیز عبور کند. با این حال، چند رویداد جهانی که عمدتا در دو ماه اخیر رخ داد، باعث شد قیمت اونس جهانی حتی تا حدود ۵۶۰۰ دلار نیز افزایش پیدا کند و این اتفاقات طی ماه گذشته فراز و فرودهایی را در قیمت طلا ایجاد کرد.»
عوامل اصلی این نوسانات شامل تنشهای خاورمیانهای، وضعیت ایران، بحران ونزوئلا، و مهمتر از همه، تغییرات در سیاستهای نرخ بهره و تعویض رئیس فدرال رزرو آمریکا ذکر شده است.
این کارشناس در ادامه به تأثیر تغییر مدیریت در بانک مرکزی آمریکا اشاره کرد و توضیح داد که انتظارات بازار نسبت به سیاستهای جدید چگونه بر قیمتها اثر گذاشت: «این کارشناس صنعت طلا خاطرنشان کرد: با توجه به تغییر مدیریت در فدرال رزرو، پیشبینی میشد رئیس جدید (که کار خود را در ماه می آغاز خواهد کرد) با سیاستهای تازه خود تغییراتی در نرخ بهره ایجاد کند که همین موضوع بازارهای مالی آمریکا را بهشدت دچار نوسان کرد و باعث شد این بازارها بخش قابل توجهی از ارزش خود را از دست بدهند و افت ارزش سهام نیز به افزایش قیمت طلا منجر شد.»
با این حال، زمانی که رئیس جدید فدرال رزرو تثبیت سیاستهای پیشین را اعلام کرد، بازار واکنش نزولی نشان داد: «کشتی آرای گفت: پس از آنکه رئیس جدید فدرال رزرو اعلام کرد فعلا تغییری در نرخ بهره و سیاستهای مالی ایجاد نخواهد شد، قیمت طلا عقبنشینی کرد و بازار به روال عادی بازگشت؛ یعنی همان ادامه سیاستهای قبلی و ثبات نرخ بهره رخ داد.» این ثبات نسبی پس از ثبت رکوردهای تاریخی به معنای بازگشت قیمت جهانی به روند نزولی بود.
در دو هفته منتهی به گزارش، شاهد نوسانات شدید تا حدود ۱۰ درصد بودیم، اما در نهایت شاهد تثبیت قیمتها در محدودههای پایینتر بودیم: «وی تصریح کرد: با این حال، در دو هفته گذشته، روزهای بسیار پرنوسانی در بازارهای مالی طلا در جهان رقم خورد و تغییرات تا حدود ۱۰ درصد و نزدیک به ۱۰۰۰ دلار در قیمت طلا مشاهده شد و در نهایت طی روزهای پایانی هفته گذشته نوعی تثبیت قیمت در بازار شکل گرفت و قیمت طلا در محدوده ۴۸۰۰ دلار قرار گرفت و در پایان هفته گذشته به حدود ۴۹۰۰ دلار رسید.» همچنین، کاهش تنشها در خاورمیانه قیمت را در مسیر نزولی قرار داد.
کشتی آرای به تفاوت واکنش طلا و نقره نیز اشاره کرد و نشان داد که نقره در این میان متحمل بیشترین افت شده است: «این عضو کمیسیون تخصصی طلا و جواهر اتاق اصناف ایران در ادامه گفت: اما بیشترین تغییرات پیش از طلا در بازار نقره رخ داد. در هفتههای گذشته، هر یک کیلوگرم طلا معادل ۵۷ کیلوگرم نقره بود، (یعنی نسبت آنها ۱ به ۵۷ بود) اما اخیرا این نسبت به ۶۲ کیلوگرم نقره رسیده است. به این معنا که نقره پس از روند صعودی خود، بیشترین کاهش را تجربه کرده و در رقابت افزایش قیمتها، فعلا از طلا عقب مانده است.»
در بازار داخلی، افزایش نرخ ارز به موازات نوسانات جهانی، عاملی تشدیدکننده بود: «کشتی آرای افزود: در داخل کشور نیز شرایط مشابهی حاکم بود. همزمان با نوسانات قیمت جهانی، شاهد نوسانات نرخ ارز بودیم که خود تابعی از تحولات داخلی، از جمله مسائل مرتبط با جنگ و سایر رویدادها بود و این عوامل دستبهدست هم دادند و طی دو تا سه هفته اخیر نوسانات قابل توجهی را در بازار ایجاد کردند و موجب افزایش قیمت دلار شدند.»
نکته حیاتی در این میان، سرنوشت مذاکرات ایران و آمریکا است که میتواند مسیر آینده بازار را تعیین کند؛ یک سناریوی کاهش تنش میتواند اصلاح قیمتی را تقویت کند: «وی تاکید کرد: با این حال، باید دید در روزهای آینده چه اتفاقاتی رخ خواهد داد چراکه یکی از موضوعات مهم، مذاکرات ایران و آمریکا است و اینکه آیا این تنشها فروکش میکند یا خیر. اگر این تنشها کاهش یابد، سناریوهای مربوط به اصلاح قیمتی ناشی از افزایش بیسابقه (روند کاهشی پس از رکورد شکنی ۵۶۰۰ دلاری اونس طلا) چندان موضوعیت نخواهد داشت؛ اما در صورت تداوم این شرایط، همراه با مسائل داخلی آمریکا، طبیعتا امکان ایجاد تغییرات جدید در بازار وجود دارد.»
در پایان، وضعیت معاملات داخلی و کاهش حجم دادوستدها مورد توجه قرار گرفت؛ شرایطی که خوشبختانه در حال ترمیم است: «این کارشناس صنعت طلا در پایان تاکید کرد: در مدت اخیر، وضعیت بازارهای طلا بهگونهای است که بازارهای مالی عملا باید بهصورت روزانه تحلیل شوند و حتی پیشبینی دو روز آینده بسیار دشوار است؛ اما نکته بسیار مهم برای بازار داخلی این است که طی دو هفته گذشته حجم معاملات بهشدت کاهش یافته و فاصله قیمت خرید و فروش افزایش پیدا کرده بود و معاملات با احتیاط انجام میشد یا اصلا صورت نمیگرفت؛ حتی در مواردی که معامله انجام میشد، اختلاف قیمت بالا بود؛ بهطور مثال، سکه با فاصله سه تا پنج میلیون تومان بین قیمت خرید و فروش معامله میشد، اما خوشبختانه، طی چند روز گذشته شاهد اصلاح این وضعیت هستیم و همین مسئله موجب شده که دادوستدها به روال عادی خود بازگردد.»