هزینه «سفره افطار» ۴ نفره در آستانه ماه رمضان چقدر شد؟
در حالی که نرخ تورم ماهانه کشور همچنان در سطوح بالا قرار دارد، بررسیهای میدانی از بازار نشان میدهد که سفره افطار خانوار ایرانی در ماه رمضان امسال به یک چالش مالی جدی تبدیل شده است.
طبق آخرین دادههای رسمی، نرخ تورم ماهانه در دی ماه ۱۴۰۴ به رقم ۷.۹ درصد رسید. نکته قابل تأمل این است که این افزایش قیمت در گروه «خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات» با شدت بیشتری و به میزان ۱۳.۷ درصد خود را نشان داده، در حالی که کالاهای غیرخوراکی و خدمات رشدی معادل ۴.۴ درصد داشتهاند. این شکاف تورمی، به طور مستقیم بر سبد معیشت خانوارها اثر گذاشته است.
در همین راستا، قیمت اقلام کلیدی سفره افطار شاهد جهشهای خیرهکننده بوده است. برای مثال، یک قالب پنیر ۴۰۰ گرمی که سال گذشته در ماه رمضان ۶۰ هزار تومان قیمت داشت، اکنون با افزایشی ۱۷۵ درصدی به مرز ۱۶۵ هزار تومان رسیده است. همچنین، خرید سبزی خوردن تازه نیز نیازمند پرداخت هزینهای بین ۱۵ تا ۲۰ هزار تومان است.
این افزایش قیمت تنها محدود به محصولات لبنی نیست و سایر اجزای اصلی این سفره را نیز در بر گرفته است:
- نان بربری ساده به نرخی بین ۲۵ تا ۳۰ هزار تومان رسیده است.
- یک بسته چای ۴۰۰ گرمی در پلتفرمهای فروش حدود ۷۰۰ هزار تومان قیمت دارد.
- قند شکسته شده که سال قبل با ۵۰ هزار تومان قابل تهیه بود، اکنون با افزایش ۱۲۰ درصدی، به ۱۱۰ هزار تومان رسیده است.
- خرمای مضافتی بم، محصولی پرمصرف در ماه رمضان، از ۱۶۰ هزار تومان سال گذشته به ۴۱۰ هزار تومان به ازای هر ۷۰۰ گرم افزایش یافته است.
در رابطه با شیرینیهای سنتی، اگرچه اتحادیه قنادان تهران هنوز قیمت رسمی زولبیا و بامیه را اعلام نکرده، اما روند فعلی بازار نشاندهنده وضعیت وخیم است. سال گذشته، قیمت هر کیلوگرم زولبیا و بامیه برای واحدهای درجه یک ۲۵۵ هزار تومان و درجه دو ۲۰۰ هزار تومان تعیین شده بود. اما مشاهدات کنونی در پلتفرمهای آنلاین حاکی از آن است که خرید هر کیلوگرم از این شیرینیها در حال حاضر بین ۴۰۰ تا ۵۰۰ هزار تومان برای مصرفکننده تمام میشود.
بررسی اقلام پختنی و سنتیتر نشان میدهد که آش رشته و حلیم نیز از این قاعده مستثنی نماندهاند. برای یک خانواده چهار نفره، حداقل هزینه خرید یک کیلو حلیم حدود ۴۰۰ هزار تومان و یک کیلو آش رشته ۳۵۰ هزار تومان برآورد میشود. این در حالی است که در سال گذشته، هزینه این دو قلم به ترتیب ۳۰۰ هزار تومان و ۲۰۰ هزار تومان بود.
با جمعبندی این ارقام، مشخص میشود که خانواده چهار نفره برای پهن کردن یک سفره افطار کاملاً ابتدایی، باید متحمل هزینهای نزدیک به ۲ میلیون تومان شوند. در صورتی که این خانواده تمایل به افزودن یک کیلو آش و حلیم به اقلام افطار خود داشته باشند، این رقم تا مرز ۳ میلیون تومان نیز افزایش مییابد. این مبلغ، معادل یک سوم حداقل حقوق یک کارگر است. برای مقایسه، سال گذشته همین اقلام افطاری همراه با آش و حلیم، تنها یک میلیون تومان هزینه در بر داشت. این مقایسه نشان میدهد که سفرههای افطار امسال نسبت به دوره قبل، با جهش ۲۰۰ درصدی در هزینهها مواجه شدهاند.
افزون بر این، اگر هزینه وعده سحر نیز به محاسبات اضافه شود، دیده میشود که نیمی از دستمزد یک کارگر با حداقل حقوق قانونی، صرف تأمین وعدههای غذایی صرفاً ماه رمضان سال ۱۴۰۴ خواهد شد.