جدیدترین تغییر در یارانهها / زوجهای شاغل با حقوق پایه هم حذف میشوند؟
معاون وزیر کار از تغییر اساسی در الگوی پرداخت یارانه خبر داد؛ حذف دهکبندی و جایگزینی آن با سه شاخص جدید. اما نکته جنجالی اینجاست: زوجهایی که هر دو با حداقل حقوق کار میکنند، سال آینده یارانه خود را از دست میدهند. ماجرا چیست؟
تغییر جدید در شرایط دریافت یارانه که روز گذشته توسط یکی از مقامات وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی اعلام شد، سوالات و ابهامات زیادی را برای جامعه ایجاد کرده است. یعقوب اندایش، معاون این وزارتخانه امروز توضیحاتی ارائه داد که نشان میدهد سیستم دهکبندی دیگر ملاک دریافت یا عدم دریافت یارانه نخواهد بود.
شاخصهای جدید حذف یارانه
طبق اعلام این مقام مسئول، از این پس خانوارهای یک نفره با درآمد ماهیانه بیش از ۳۰ میلیون تومان و خانوادههای دو نفره با درآمد ماهیانه بیش از ۳۶ میلیون تومان از دریافت یارانه حذف میشوند.
اندایش در تشریح شاخصهای دیگر حذف یارانه گفت: «داشتن خودرو و املاک به ارزش مجموعاً ۵۰ میلیارد تومان» از معیارهای حذف است. به عنوان مثال، اگر یک خانواده چهار خودرو داشته باشد و مجموع ارزش آنها بیش از ۵ میلیارد تومان باشد، از لیست یارانهبگیران خارج میشود. در مورد درآمد نیز مجموع درآمد ماهیانه اعضای خانواده مبنای حذف است.
معادله عجیب برای زوجهای شاغل
بر اساس لایحه بودجه ۱۴۰۵، حداقل حقوق سال آینده ۱۸.۶ میلیون تومان تعیین شده است. با این حساب، یک خانواده دو نفره که هر دو شاغل هستند و حتی یک ریال اضافه کار دریافت نمیکنند، صرفاً با دریافت پایه حقوق، مجموع درآمدشان به ۳۷.۲ میلیون تومان میرسد که بالاتر از سقف تعیینشده (۳۶ میلیون تومان) است. یعنی این خانوادهها باید با یارانه ۳۰۰ هزار تومانی ماهانه خداحافظی کنند. یک فرد مجرد نیز با حقوق و اضافه کار ۳۰ میلیون تومان از گروه یارانهبگیران جدا میشود.
پاسخ به یک پرسش اساسی
اندایش در پاسخ به این پرسش که آیا تصور بر این است که با ۳۰ میلیون تومان میتوان یک زندگی را اداره کرد، گفت: «اطلاعات ما میگوید که اگر بخواهیم بر مبنای درآمدها حذف کنیم، فقط ۱۵ درصد جامعه حذف میشوند و باقی یعنی ۸۵ درصد یارانهبگیر خواهند بود(!)»
اعداد تعدیلنشده در برابر تورم
نکته قابل تأمل اینکه اعداد و ارقام جدید برای حذف یارانه با اعدادی که اوایل امسال اعلام شده بود برابری میکند. این در حالی است که در ماههای اخیر، به ویژه پس از حذف ارز ترجیحی در دیماه، قیمت برخی کالاهای اساسی تا ۱۵۰ درصد رشد داشته، اما سقف درآمدی برای حذف یارانه تعدیل نشده است.
مطابق جدولی که بهار امسال تدوین شده بود، معیار قطع یارانه برای خانوارهای یک نفره ۳۰ میلیون تومان، دو نفره ۳۷.۵ میلیون تومان، سه نفره ۴۵ میلیون تومان، چهار نفره ۵۲.۵ میلیون تومان و خانوارهای پنج نفره ۶۰ میلیون تومان درآمد ماهیانه بود.
خط فقر و یارانه
طبق برآوردها، خط فقر به ۳۵ میلیون تومان رسیده است و برخی کارشناسان کارگری آن را ۵۵ میلیون تومان هم تخمین میزنند. با این حال، دولت در سال جاری عدد خط فقر را اعلام نکرده است. سخنگوی دولت اواسط امسال صرفاً خط فقر سال آینده را اعلام کرد و گفت که این عدد شش میلیون و ۱۲۸ هزار و ۷۳۹ تومان به ازای هر یک نفر است.
تغییرات در شاخصها
پیش از این در آییننامه سال گذشته، شش شاخص برای شناسایی سه دهک پردرآمد در نظر گرفته شده بود: تملک املاک و مستغلات لوکس بالای ۳۵ میلیارد تومان، داشتن یک یا چند خودرو با مجموع ارزش بیش از سه میلیارد تومان، خانوارهای با درآمدهای بالاتر از سقف مشخص، خانوارهای با میزان خرید بالاتر از ۱۰ میلیون تومان هزینه ماهیانه به ازای هر نفر، ایرانیان مقیم خارج و خانوارهای با بیش از پنج سفر خارجی در سال.
تغییر جدید وزارت تعاون این است که شاخص هزینهکرد ۱۰ میلیون تومان حذف شده و با توجه به افزایش قیمت خودرو و مسکن، سقف قیمت خودرو از سه میلیارد به پنج میلیارد و مسکن از ۳۵ میلیارد به ۵۰ میلیارد تومان افزایش یافته است.
آمار یارانهبگیران
بهمن ماه دو سال قبل، حدود ۸۰ میلیون نفر در کشور یارانه نقدی دریافت میکردند. پس از اجرای قانون بودجه ۱۴۰۴ مبنی بر حذف یارانه دهکهای ۸ تا ۱۰ و پیش از آن از اواخر سال گذشته تاکنون، حدود ۸ میلیون نفر از لیست یارانهبگیران خارج شدهاند. بر اساس جدیدترین آمار سازمان هدفمندی، تعداد مشمولان یارانه معیشتی به ۷۰.۶ میلیون نفر کاهش یافته است.
دهکبندی کنار گذاشته شد
در راستای قانون بودجه سال ۱۴۰۴، دولت موظف به حذف یارانه دهکهای ۸ تا ۱۰ بود. اما مطابق تصمیمات اخیر وزارت کار، دیگر بحث دهکبندی مطرح نیست که این دهک ۹ است یا ۱۰، بلکه فقط مبنا درآمد، خودرو و خانه لوکس خواهد بود.
