لبنیات از سفره ایرانیها حذف میشود؟قیمت جدید اعلام شد
موج جدید گرانیها، این بار سفره لبنیات خانوارها را نشانه رفته است.
افزایش سرسامآور قیمتها، الگوی مصرف خانوارها را به شکلی بنیادین تغییر داده است؛ تا جایی که در صفهای دریافت کالابرگ الکترونیکی، شاهد اولویتدهی به اقلامی چون برنج، مرغ و روغن هستیم و لبنیات جایگاه خود را به کالاهای سیرکنندهتر و ارزانتر واگذار کرده است.
بر اساس آمارهای رسمی منتشر شده در سالهای اخیر، سرانه مصرف لبنیات در ایران به رقمی بین ۶۰ تا ۷۰ کیلوگرم در سال رسیده که این میزان با استاندارد جهانی مصرف لبنیات (حدود ۱۶۰ کیلوگرم) فاصله چشمگیری دارد. این کاهش مصرف، بهویژه در دهکهای درآمدی پایینتر، نشاندهنده این است که لبنیات دیگر یک کالای ضروری تلقی نمیشود، بلکه به سمت یک کالای نیمهلوکس در حال حرکت است.
حذف ارز ترجیحی از سبد کالاهای اساسی در سالهای گذشته، اگرچه با اهداف اصلاح یارانهها و جلوگیری از رانت صورت گرفت، اما پیامدهای آن بهسرعت در بازار لبنیات آشکار شد. افزایش هزینههای تولید نهادههای دامی، بالا رفتن بهای تمامشده شیر خام و در نهایت، جهش قیمت محصولات لبنی، زنجیرهای از گرانیها را ایجاد کرد که مصرفکننده نهایی را مستقیماً هدف قرار داد. پس از حذف ارز ترجیحی، قیمت شیر، ماست، پنیر و دیگر فرآوردههای لبنی چندین بار افزایش یافت؛ بهطوریکه برخی محصولات در مدت زمانی کوتاه، رشد چند برابری قیمت را تجربه کردند. این وضعیت ناگزیر منجر به کاهش تقاضا و افت شدید مصرف در بازار شد.
در راستای مقابله با پیامدهای حذف ارز ترجیحی، دولت طرح «کالابرگ الکترونیکی» را با هدف حمایت از سبد معیشتی خانوارها در برابر تورم ناشی از این سیاست، به اجرا درآورد و لبنیات نیز در فهرست کالاهای مشمول این طرح قرار گرفت. با این حال، گزارشهای موجود حاکی از آن است که میزان اعتبار تخصیصیافته، تنوع محدود اقلام مشمول و فاصله قابلتوجه قیمت کالاهای ارائهشده در طرح کالابرگ با قیمتهای بازار آزاد، نتوانسته است کاهش مصرف لبنیات را بهطور مؤثری جبران کند. بسیاری از خانوارها ترجیح میدهند اعتبار کالابرگ خود را صرف کالاهایی کنند که قدرت سیریکنندگی بیشتری دارند و از نظر اقتصادی بهصرفهتر هستند، از این رو لبنیات، به دلیل قیمت گزاف، همچنان از سبد مصرفی خانوارها حذف شده یا مصرف آن به شدت محدود میشود.
