افشاگری از آخرین سنگر بورس در اسفند ۱۴۰۴: فردا چه بر سر سهامهای کارمندان میآید؟
اگر این روزها کارنامه بورس تهران را زیر ذرهبین گذاشتهاید و نگران ریزشهای پیاپی هستید، باید خود را برای یک تصمیم بزرگ آماده کنید. کارشناسان میگویند شاخص به آخرین خندقهای دفاعی رسیده و تأخیر چند روزه متولیان میتواند فاجعهای دومینووار به بار آورد که سفره بسیاری از خانوادهها را حسابی کوچک کند.
بازار سرمایه ایران روزهای حساس و سرنوشتسازی را پشت سر میگذارد. اسفندماه امسال برای سهامداران برخلاف انتظار برای رونق، با موج جدیدی از اصلاح قیمتها و ریزشهای پیاپی همراه شد. شاخص کل بورس که این روزها در حوالی کانال سه میلیون و ۶۰۰ هزار واحد در نوسان است، اکنون خود را در آستانه از دست دادن مهمترین سنگرهای حمایتی میبیند.
آمارها نشان میدهد خروج پول حقیقی از بورس با شتاب ادامه دارد و هر روز بر تعداد سهامدارانی که قید سرمایهگذاری را زدهاند، افزوده میشود. در این میان، نگاهها به یک محدوده کلیدی دوخته شده است؛ جایی که به گفته تحلیلگران، شکستن آن میتواند بحرانی تازه در این بازار ایجاد کند.
محمد غفوری، کارشناس و تحلیلگر بازار سرمایه، در تشریح شرایط کنونی به آخرین فرصتهای دفاعی شاخص اشاره کرد و گفت: «محدوده سه میلیون و ۳۰۰ تا سه میلیون و ۴۰۰ هزار واحد، یک محدوده بسیار مهم و حمایتی برای بورس تلقی میشود که میتواند نقطه توقف و ثبات نسبی بازار باشد. باید دید در این محدوده، سطح حمایتهای متولیان بازار سرمایه از جمله صندوق تثبیت و صندوق توسعه بازار سرمایه چگونه ارزیابی میشود.»
هشدار درباره تأخیر در حمایت
این تحلیلگر بازار سرمایه در واکنش به احتمال شکسته شدن کانالهای حمایتی پیش رو هشدار داد و تأکید کرد: اگر این محدوده از دست برود، شرایط به شدت چالشی و بحرانی خواهد شد. وی با اشاره به تجربه بحرانهای گذشته افزود: «هرچه متولیان بورس دیرتر عمل کنند، هزینه حمایت برایشان گرانتر تمام میشود، زیرا خروج نقدینگی میتواند دومینووار شدت بگیرد و آثار مخرب بیشتری برای بازار سرمایه رقم بزند.»
آیا بنگاهها برای فروش اسفندی آماده میشوند؟
با وجود ریزشهای سنگین اخیر، غفوری معتقد است که از نظر دادههای بنیادی، بازار در محدودههای جذابی قرار گرفته است. او در این باره تصریح کرد: «از منظر بنیادی به جرات میشود گفت که بازار سرمایه در محدودههای ارزندهای قرار گرفته است. هرچه هم درباره ارزندگی و بنیادی بودن بازار سرمایه صحبت کنیم، یکی از دلایل مهمی که میتواند باعث جبران سریع زیانها شود، رسیدن ریسک سیستماتیک به سطح ثبات است.»
این کارشناس با اشاره به تجارب سالهای قبل اظهار داشت: «در سنوات گذشته هم این را دیدیم؛ بازار سرمایهای که در شرایط فعلی است، با فروکش کردن ریسک سیستماتیک به راحتی میتواند دوباره بالای چهار میلیون واحد برگردد و اعداد بالاتری را هم ببیند.»
چالش نقدینگی و فشار فروش شرکتیها
اما سوال اصلی اینجاست که این روند نزولی تا کجا میتواند ادامه داشته باشد؟ غفوری در این خصوص به یک سنت دیرینه در بنگاهداری ایرانی اشاره کرد و گفت: «قطعا این شرایط تا پایان سال، ادامهدار خواهد بود. شرکتها در روزهای پایانی سال برای تامین نقدینگی و پرداخت پاداش و حقوق پایان سال نیروهای خود، نیاز به منابع دارند. در سنوات گذشته هم اسفندماه معمولا فصل فروش شرکتهای تولیدی بوده و همین میتواند فشار فروش را در بازار سرمایه ایجاد کند.»
به گفته این تحلیلگر، تا زمانی که جو روانی ناشی از ریسکهای سیستماتیک بر بازار حاکم باشد، نمیتوان انتظار صعود داشت. او تأکید کرد: «مادامی که شرایط ثبات ریسک سیستماتیک را نداشته باشیم، وضعیت بورس همچنان منفی خواهد بود. سناریوی صعود بورس فعلا مطرح نیست. تنها درخواستی که از متولیان داریم این است که بتوانند از طریق ابزارهایی که در اختیار دارند، اعتماد را به بازار بازگردانند.»
یک ابزار قدیمی برای نجات بازار
در پایان، غفوری به راهکارهای حمایتی اشاره کرد که میتواند مانع از ریزشهای بیشتر شود. وی معتقد است ابزارهایی مانند اوراق اختیار فروش تبعی که این روزها صحبت از انتشار مجدد آن است، میتواند نقش مهمی در مدیریت بحران داشته باشد. او در این خصوص توضیح داد: «ابزارهایی مانند تزریق منابع و انتشار اوراق اختیار فروش تبعی که روزهای گذشته خبر آن منتشر شد، میتواند در شرایط فعلی بازار سرمایه موثر باشد. باید دید امسال چقدر از این ابزار استقبال میشود. تجربه دورههای بحرانی گذشته نشان داده بیمه سهام یا همان اوراق اختیار فروش تبعی توانسته بورس را به ثبات برساند. امیدواریم این بار هم با استفاده از این ابزار، کف بازار حفظ شود تا شاهد منفیهای سنگین نباشیم.»