رقابت شدید بین طلا و سکه/ کدام سودآورتر است؟
شوک بزرگ به سرمایهگذاران ریالی! در حالی که چشمانتظار سودهای منطقی از بازارهای داخلی بودیم، کارنامه داراییها تا پایان اسفند ۱۴۰۴ نشان میدهد که جریان نقدینگی با یک شیفت قدرت تمامعیار، به سمت پناهگاههای سنتی یعنی طلا و سکه کوچ کرده است.
بررسی دقیق عملکرد بازارهای دارایی از ابتدای سال ۱۴۰۴ حکایت از یک تغییر پارادایم آشکار دارد؛ جایی که داراییهای طلاپایه با فاصله گرفتن محسوس از بازارهای مبتنی بر ریال، به وضوح مسیر سرمایهگذاری اکثریت را تعیین کردهاند. گزارشهای تحلیلی نشان میدهد که رفتار سرمایهگذاران در این دوره به شدت تحت تأثیر فشار تورم و ابهامات کلان اقتصادی قرار گرفته و این امر، تمایل به داراییهای با ماهیت ضدتورمی را به اوج رسانده است. در مقابل، ابزارهای ریالی نتوانستهاند رشدی همسطح با افزایش هزینههای زندگی را تجربه کنند، که این شکاف بازدهی ماهیت دفاعی سرمایهگذاران را به خوبی روشن میسازد.
طلای ۱۸ عیار: غول بیرقیب ۱۴۵ درصدی
در صدر جدول بازدهی، طلای خالص (۱۸ عیار) با ثبت سودی نجومی به میزان ۱۴۵.۲ درصد ایستاده است؛ رکوردی که سایه سنگینی بر سر دیگر داراییها انداخته است. این اوجگیری، بار دیگر این واقعیت اقتصادی را اثبات کرد که در سالهایی با فشار تورم، طلا به عنوان اصلیترین سنگر حفظ ارزش پول عمل میکند. دلیل این جهش بزرگ، ترکیب قدرتمند افزایش نرخ ارز داخلی و رشد همزمان بهای اونس جهانی در بازارهای بینالمللی بود که موتور محرک اصلی این بازدهی افسارگسیخته محسوب میشود.
سکه تمام: در تعقیب فاصله اما همچنان قدرتمند
جایگاه دوم بازار نصیب سکه تمام طرح جدید شده است که با بازدهی ۱۰۷.۲ درصدی، سود قابل توجهی نصیب دارندگان خود کرده است. در ادامه، نیمسکه با افزایش ۷۰.۷ درصدی و ربعسکه با ثبت سود ۶۲.۳ درصدی، موقعیتهای بعدی را اشغال کردهاند. این چینش نشان میدهد تقاضای سرمایهای برای فلزات گرانبها و بهویژه سکهها، که اغلب در زمان نااطمینانیها واکنش سریعتری نسبت به سایر داراییها نشان میدهند، همچنان بالا است.
دلار آزاد: در میانه میدان رقابت
دلار آزاد با بازدهی ۶۶.۵ درصدی از ابتدای سال، جایگاهی میانی را به خود اختصاص داده است. هرچند این رقم رشدی قابل توجه است، اما در برابر شتاب بازار طلا کاملاً عقب مانده است. این اختلاف عملکرد میتواند دال بر آن باشد که بخشی از تقاضای محافظت در برابر ریسک، بهجای ورود مستقیم به بازار ارز، مسیر خود را به سمت طلا و سکه، بهویژه در دورههایی که اونس جهانی نیز افزایشی بوده، تغییر داده است.
بورس تهران: قربانی ابهام و جا ماندن از رقبا
شاخص بورس با ثبت رشد ۴۰.۵ درصدی عملکردی به مراتب ضعیفتر از همتایان دلاری خود به نمایش گذاشته است. این عقبماندگی نشان میدهد بازار سهام در دوره مورد بررسی، نتوانسته قدرت خود را برای همگام شدن با نرخ تورم نشان دهد. به عقیده تحلیلگران، ریسکهای سیاستی، ابهامات پیرامون متغیرهای اقتصادی کلیدی و نوسانات ارزی، مهمترین موانعی بودهاند که مانع شکلگیری یک رالی صعودی قوی در بازار سهام شدند.
ابزارهای کمریسک: رکود در برابر موج تورم
در جبهه داراییهای محافظهکار، صندوقهای درآمد ثابت با بازدهی ۳۶.۷ درصدی و سود بانکی با عملکردی بسیار ضعیفتر و تنها ۲۲.۹ درصد، در انتهای لیست قرار گرفتهاند. این اعداد به وضوح نشان میدهد که ابزارهای ریالی کمریسک، در برابر حجم تورم سال جاری ناتوان بودهاند و نتوانستهاند کارکرد مؤثری در حفظ قدرت خرید خانوارها ایفا کنند.
تحلیل کارشناس: موتور محرک برتری طلا چیست؟
محمد صادقی، کارشناس اقتصادی، در تبیین این وضعیت اظهار داشت: «برتری طلا در سال جاری یک اتفاق کاملاً قابل پیشبینی بود، چرا که این دارایی به طور همزمان از دو نیروی اصلی تغذیه کرد: تقویت نرخ ارز داخلی و رشد محسوس اونس جهانی. این ترکیب همافزا، معمولاً باعث میشود طلا در دورههای تورمی، بازدهی را از سایر بازارها برباید.»
این کارشناس اقتصادی در ادامه تحلیل خود افزود: «واگرایی آشکار میان بازدهی داراییهای دلاری و بازارهای ریالی، تأییدی بر این موضوع است که انتظارات تورمی همچنان در سطوح بسیار بالایی قرار دارند.»
صادقی تأکید کرد: «تا زمانی که ابهام و ریسکهای کلان اقتصادی و سیاسی کاهش ملموسی پیدا نکند، این گرایش سرمایهگذاران به سمت داراییهای پوششدهنده تورم ادامه پیدا خواهد کرد.» وی همچنین هشدار داد: «پس از جهشهای قیمتی شدید، سرمایهگذاران باید انتظار دورههای اصلاح یا نوسانات شدید در بازارهای پیشتاز را داشته باشند و توجه ویژهای به سطوح قیمتی و متغیرهای کلان اقتصاد معطوف کنند.»
جمعبندی: برندگان و بازندگان اصلی در سبد دارایی
خلاصه عملکرد بازارهای دارایی در سال گذشته به صورت قاطع نشان میدهد که داراییهای مبتنی بر طلا و ارز، فاتحان اصلی این رقابت بودهاند. طلای ۱۸ عیار با ۱۴۵.۲ درصد در صدر ایستاده و پس از آن، سکهها و دلار قرار گرفتهاند. در سوی مقابل، ابزارهای ریالی کمریسک با فاصله فراوان از نرخ تورم، بازندگان اصلی این دوره بودهاند. تداوم یا تغییر این آرایش در ماههای آتی به طور مستقیم به مسیر پیش روی نرخ ارز، سطح تورم و میزان ریسکهای ساختاری اقتصاد کلان گره خورده است.