فاش شد: راز اینترنتِ ویژه ۷ میلیون ایرانی!
در میانه بحثهای داغ درباره فیلترینگ و اینترنت طبقاتی، یک مقام مسئول سابق در فضای مجازی، جزئیات و تناقضات جالبی را فاش کرده است. اگر میخواهید بدانید چرا جمعآوری فیلترشکن شبیه مبارزه با مواد مخدر است، چرا برخی مسئولان در شبکههای اجتماعی فیلتر شده حضور دارند و چند نفر در ایران «اینترنت متفاوت» دریافت میکنند، این گزارش را بخوانید.
یک مقام سابق شورای عالی فضای مجازی با تشریح تناقضات موجود در سیاستهای فیلترینگ و دسترسی به اینترنت، از وجود میلیونها کاربر با دسترسیهای خاص خبر داد.
سید ابوالحسن فیروزآبادی، دبیر پیشین شورای عالی فضای مجازی، در گفتوگویی به پرسشهای متداول در این زمینه پاسخ داده است. وی در پاسخ به امکان قانونی برخورد با استفاده از فیلترشکن گفت: «اگر حاکمیت بخواهد اقدامی انجام دهد، میتواند تا حدودی وارد عمل شود اما در حوزه اقتصاد این موضوع، در دنیا نیز ناکامیهایی وجود دارد. همانطور که مواد مخدر در دنیا وجود دارد و ضرر و زیان زیادی برای مردم دارد، اما دولتها نتوانستند آن را بهطور کامل جمع کنند.»
وی افزود: «در حوزه فیلترشکنها نیز میتوان اقداماتی انجام داد... اما واقعیت این است که نتایج درخشانی حاصل نخواهد شد چراکه فیلترشکن کار سخت و پیچیدهای نیست و در کشوری که چند میلیون نفر متخصص یا تحصیلکرده در رشتههای آیتی وجود دارد، بسیاری میتوانند این تدابیر را اجرا کنند.»
واکنش به فعالیت مسئولان در شبکههای اجتماعی فیلترشده
فیروزآبادی در توضیح این تناقض که چرا برخی مسئولان در پلتفرمهای فیلتر شده مانند توییتر و اینستاگرام فعال هستند، گفت: «این سوال وارد است... وقتی این سؤال از برخی از مسئولان پرسیده میشود، میگویند اطلاعی ندارند و حتی مدعی میشوند این صفحات متعلق به آنها نیست.» وی سپس دیدگاه خود را بیان کرد: «اما معتقدم اینترنت جزو لوازم زندگی امروز است و مردم باید بتوانند از یوتیوب استفاده کنند... کسانی که سیمکارت سفید دارند، لزوماً مورد انتقاد نیستند و نباید اینگونه برخورد شود که چون عدهای دسترسی ندارند، دسترسی دیگران هم قطع شود.»
افشای آمار «اینترنت متفاوت» و انتقاد از طرح «اینترنت طبقاتی»
دبیر اسبق شورای عالی فضای مجازی با رد عنوان «اینترنت طبقاتی» توضیح داد که در زمان مسئولیتش در مرکز ملی فضای مجازی، تدابیری برای دسترسی گروههای خاص اندیشیده شده بود: «دانشگاهیها... تمام رسانهایها... فعالان اجتماعی... بازرگانان و کسبوکارها... سفارتخانهها نیز اینترنت واقعاً سفید در نظر گرفته شد.»
وی سپس به یک آمار قابل توجه اشاره کرد: «این بستهبندی به عدد بسیار بالایی رسید؛ بهطوریکه حدود شش تا هفت میلیون نفر در کشور اینترنتی متفاوت از سایر مردم داشتند.» فیروزآبادی این اقدام را مشابه سیاستهای کشورهای غربی اما با مسئولیتپذیری بیشتر دانست.
وی از دو نقد متضاد به این سیاست گلایه کرد: «متأسفانه عدهای که خودشان طرفداران شدید فیلترینگ هستند، مطرح میکنند که این کار طبقاتی است... و دیگران با اسم آزادیخواهی و با عنوان اینکه چرا «سیمکارت سفید» وجود دارد، به جایی میرسند که میگویند باید سیمکارت سفید جمع شود و همه مردم دچار محدودیت شوند. این تناقض کاملاً مشخص است.»
علل ناکامی موتورهای جستوجوی داخلی
فیروزآبادی در بخش دیگری از صحبتهایش به شکست پروژههای موتور جستوجوی داخلی مانند «پارسیجو» و «ذرهبین» پرداخت و علت اصلی را عدم سرمایهگذاری جدی دولت و ناتوانی بخش خصوصی عنوان کرد: «واقعیت این است که هیچکدام از دولتها نپذیرفتند که بهصورت جدی در حوزه موتور جستوجو سرمایهگذاری کنند... موتور جستوجو در مقیاس کاربری کشور ایران لزوماً سودده نیست... به دلیل نگرانیها و کمبود سرمایه، بخش خصوصی قدرتمندی وارد این حوزه نشد.»
این اظهارات، تصویر پیچیدهای از چالشهای حکمرانی فضای مجازی در ایران، تناقض در اجرا و نبود راهحلهای پایدار ارائه میدهد.
