نامه ونس؛ آزمون دیپلماتیک محسن رضایی
خبرآنلاین در گزارشی، خطاب قرار گرفتن محسن رضایی از سوی معاون رئیس‌جمهور آمریکا را نشانه قرار گرفتن او در موقعیتی متفاوت از سوابق نظامی، سیاسی و اقتصادی‌اش دانسته است. این گزارش، اهمیت نامه ونس را در پیوند با جایگاه دبیر شورای عالی امنیت ملی و نقش این نهاد در تصمیم‌گیری درباره مذاکره با آمریکا بررسی می‌کند.
خبرگزاری خبرآنلاین در بخشی از گزارش «برادر محسن؛ فعالیت در چهار حوزه؛ نظامی، سیاست، اقتصاد و حالا دیپلماسی»، به مسیر فعالیت محسن رضایی و امکان نقش‌آفرینی او در دیپلماسی پرداخته است. در این ارزیابی، نامه ونس به رضایی، او را در جایگاهی متفاوت از تصویری قرار می‌دهد که افکار عمومی طی سال‌های گذشته از فرمانده پیشین سپاه و چهره حاضر در رقابت‌های ریاست‌جمهوری داشته است.
از تحصیل اقتصاد تا تجربه دولت رئیسی
رضایی در رشته اقتصاد تحصیل کرده و در رقابت‌های انتخاباتی سال ۱۴۰۰ گفته بود موضوع رساله‌اش پول و اعتبار بوده و با معدل ۱۹ و خورده‌ای پذیرفته شده است. خبرآنلاین این سابقه را در کنار فعالیت‌های سیاسی و نظامی او، نشانه تلاشش برای ارائه دیدگاه‌ها و برنامه‌های اقتصادی ارزیابی کرده است. در عین حال، اعتراض او به افت اعتبار و ارزش پول ملی با نشان دادن اسکناس هزار تومانی مقابل دوربین صداوسیما، سال‌ها در توجه مردم باقی ماند.
رضایی یک‌بار در واکنش به شوخی‌های مردم، در توئیتی نوشت: «"مردم به شوخی می‌گویند ما که به آرزوهایمان نرسیدیم، کاری کنیم که لااقل فلانی به آرزویش برسد! مردم دوست‌داشتنی ایران؛ آرزوی من این است که کسی در کشور فقیر نباشد؛ آرزوی من این است‌که ثروت کشور به دست خود شما برسد. آرزوی من آرامش و شادی و رفاه برای همه شماست. آرزوی من، آرزوی شماست"»
با وجود این مواضع، گزارش خبرآنلاین یادآور شده که دیدگاه‌های اقتصادی رضایی همواره با نقد روبه‌رو بوده است. در اوایل دهه هشتاد، سند چشم‌انداز ۲۰ ساله با همکاری و همراهی او در مجمع تدوین شد تا «ایران طی ۲۰ سال، به قدرت اول آسیای جنوب غربی تبدیل شود»؛ هدفی که به نوشته این گزارش تحقق پیدا نکرد.
ورود رضایی به دولت ابراهیم رئیسی در جایگاه معاون اقتصادی رئیس‌جمهور، فرصتی برای فعالیت اجرایی او در اقتصاد فراهم کرد. خبرآنلاین، استعفای نهایی او را به ناکامی و ناهماهنگی دولت رئیسی در حوزه اقتصاد، افزایش روزافزون گرانی و تفاوت رویکردها و راهکارهایش با محمد مخبر، معاون اول وقت رئیس‌جمهور، نسبت داده است.
جایگاه دبیر شعام در تصمیم‌های دیپلماتیک
بر اساس روایت خبرآنلاین، پس از شهادت علی لاریجانی و استعفای محمدباقر ذوالقدر از دبیری شورای عالی امنیت ملی، محسن رضایی با حکم رئیس‌جمهور به این سمت منصوب شد. او هم‌زمان با حکم رهبر انقلاب، نمایندگی ایشان در شورا را نیز بر عهده گرفت. گزارش، این تغییر را در شرایطی توصیف کرده که سایه جنگ همچنان بر کشور سنگینی می‌کرد و تفاهم اسلام‌آباد زودتر از موعد قانونی خود پایان یافته بود.
خبرآنلاین در توضیح اهمیت این جایگاه نوشته است که شورای عالی امنیت ملی، مهم‌ترین و عالی‌ترین نهاد امنیتی کشور است. تصمیم‌های کلان نظام در این شورا بررسی و تصویب می‌شوند و پس از امضای رهبری، برای اجرا به نهادهای مربوط ابلاغ خواهند شد. از این رو، حوزه مسئولیت دبیر شورا فراتر از مسائل نظامی است و موضوعات اجتماعی، سیاست داخلی، سیاست خارجی و روابط امنیتی با کشورهای دیگر را نیز دربر می‌گیرد.
در تحلیل این گزارش، همین موقعیت به خطاب قرار گرفتن رضایی از سوی معاون رئیس‌جمهور آمریکا، فراتر از جایگاه حقوقی او، اهمیت می‌دهد. تصمیم درباره مذاکره با آمریکا باید در نهادی مانند شورای عالی امنیت ملی بررسی و تصویب شود. پس از امضای مصوبه از سوی رهبری نیز وزیر امور خارجه مأمور پیشبرد مواضع ایران و دیپلماسی کشور خواهد شد.
از نگاه خبرآنلاین، نامه ونس بار دیگر رضایی را در موقعیتی قرار داده که با تصویر سال‌های گذشته او تفاوت دارد. چهره‌ای که سال‌ها در رأس سپاه پاسداران بود و سپس برای حضور در انتخابات ریاست‌جمهوری تلاش می‌کرد، اکنون نامش با دیپلماسی و مذاکرات آمریکا پیوند خورده است. گزارش، اثرگذاری احتمالی او در این حوزه را پرسشی باز می‌داند که پاسخ آن، با توجه به تجربه‌هایش در عرصه‌های مختلف، باید در ادامه روشن شود.
