بنزین ۳۰ هزار تومانی در راه است | اختلاف آمارها و پشتپرده واردات گران سوخت
اختلاف شدید میان آمارهای دولتی و دیوان محاسبات درباره واردات بنزین، بار دیگر سوالاتی جدی درباره شفافیت و قیمتگذاری سوخت در ایران ایجاد کرده است. آیا اصلاحات قیمت بنزین و یارانههای انرژی، مردم را با شوک بزرگی مواجه خواهد کرد؟
اختلاف اعداد و ارقام مربوط به واردات بنزین، بار دیگر در مرکز توجه قرار گرفته است. مسعود پزشکیان اخیراً از صرف نزدیک به ۶ میلیارد دلار برای واردات بنزین خبر داده، در حالی که دیوان محاسبات رقم واقعی را کمتر از نصف این میزان اعلام کرده و هزینه واردات تا پایان آذرماه را حدود ۱.۸ میلیارد دلار برآورد کرده است. بر اساس تحلیلهای دیوان، حداکثر هزینه واردات تا پایان سال نیز ۲.۷ میلیارد دلار پیشبینی میشود.
ایران طی سالهای اخیر با چالشهای جدی در تأمین بنزین مواجه بوده است. رشد سریع تعداد خودروها، کیفیت پایین ناوگان حملونقل عمومی و مصرف بالای خودروهای داخلی فشار مضاعفی بر شبکه تأمین سوخت وارد کرده و تحریمهای بینالمللی مسیر واردات را پرهزینه کردهاند. دولت ناچار است بخشی از نیاز داخلی را با قیمتی بالاتر از نرخ جهانی تأمین کند.
سید حمید حسینی، سخنگوی اتحادیه صادرکنندگان فرآوردههای نفت، گاز و پتروشیمی، در گفتوگو با رویداد۲۴، صحت آمار دیوان محاسبات را زیر سوال برد و گفت: «در سال ۱۴۰۴، تهاتر با مازوت و بنزین انجام شده و اعداد واقعی ممکن است با گزارش دیوان تفاوت داشته باشد. ایران همچنان مجبور به واردات سوخت است و این واردات به دلیل تحریمها با قیمتهای بالاتر از بازار جهانی انجام میشود.»
وی همچنین با اشاره به اصلاح نرخ بنزین و حذف سهمیهبندی اضافه کرد: «اکنون بنزین ۳ هزار تومانی به ۵ هزار تومان رسیده و واردات بنزین سوپر آزاد شده است. این اقدامات، هم برای دولت و هم برای مصرفکننده منطقی و ضروری است.»
حسینی تأکید کرد که واردات بنزین از هند و اروپا با هزینهای چند برابر نرخ جهانی انجام میشود و کشورهای همسایه مانند قطر و عربستان حاضر به فروش بنزین به ایران نیستند. هر بشکه بنزین که در بازار جهانی ۷۵ دلار است، ایران آن را حدود ۸۵ دلار خریداری میکند و هزینههای حملونقل و استاندارد نیز بر رقم نهایی اضافه میشود.
در خصوص اصلاح قیمت بنزین، این کارشناس بازار انرژی گفت: «طرح اصلاح قیمت بنزین هنوز روی میز دولت است و احتمال دارد دولت بنزین را به جای خودرو، به کارتهای ملی اختصاص دهد. این کار میتواند مصرف بیرویه را کاهش دهد و فشار اقتصادی بر مردم را کمتر کند.»
حسینی همچنین درباره سناریوی بنزین ۳۰ هزار تومانی و گازوئیل ۱۰ هزار تومانی در بودجه ۱۴۰۵ گفت: «اگر قیمت واقعی بنزین اصلاح شود، حملونقل بینجادهای به ویژه در شمال کشور تغییر خواهد کرد و دیگر نیسانهای قدیمی با نرخ فعلی اقتصادی نخواهند بود. اصلاح نرخ سوخت، در نهایت هم مصرفکننده را مدیریت میکند و هم یارانهها را هدفمند میسازد.»
وی در پایان درباره ابهامات بودجه ۱۴۰۵ خاطرنشان کرد: «برخی تبصرهها مبهم است و مشخص نیست دلار چه نرخ واقعی دارد. هدف دولت، حفظ بودجه عمرانی، امنیت ملی و بهداشت و جلوگیری از افزایش کسری بودجه و نقدینگی است و تلاش شده تا هفت دهک جامعه از طریق کالابرگها پوشش داده شوند.»
