جزییات دقیق از یارانه ۷۰۰ هزار تومانی
دولت از طرحی تازه برای حمایت معیشتی رونمایی کرده که میتواند مسیر پرداخت یارانهها را تغییر دهد؛ یارانهای ۷۰۰ هزار تومانی بهازای هر نفر که نهتنها مشمولان فعلی، بلکه حذفشدگان یارانه را هم هدف گرفته و حالا زمان احتمالی آغاز اجرای آن به یکی از مهمترین پرسشهای افکار عمومی تبدیل شده است.
یارانه ۷۰۰ هزار تومانی برای نخستینبار از سوی معاون اقتصادی سازمان برنامه و بودجه در گفتوگوی ویژه خبری شبکه دو رسانهای شد. موضوعی که در چارچوب یک برنامه ۲۰ بندی دولت برای تأمین معیشت خانوارها مطرح شده و واکنشهای زیادی را به دنبال داشته است.
به گزارش فرارو؛ محمد قاسمی با اشاره به بسته ۲۰ بندی دولت، از طرح یارانهای جدید سخن گفته که بر اساس آن، به ازای هر فرد مشمول، ماهانه ۷۰۰ هزار تومان یارانه در نظر گرفته میشود. این یارانه، برخلاف برخی حمایتهای پیشین، تنها محدود به گروههای فعلی دریافتکننده کالابرگ نیست و دامنه گستردهتری از جمعیت کشور را شامل میشود.
بر اساس توضیحاتی که درباره این طرح ارائه شده، یارانه جدید هم مشمولان فعلی کالابرگ را در بر میگیرد و هم افرادی را که طی یک سال گذشته به دلایل مختلف از فهرست یارانهبگیران حذف شدهاند. از همین رو، این طرح برای بیش از ۶۰ میلیون ایرانی اهمیت پیدا میکند. ساختار کلی یارانه ۷۰۰ هزار تومانی شباهت زیادی به مدل کالابرگ دارد، با این تفاوت که جزئیات اجرایی آن متفاوت تعریف شده است.
در این طرح، پرداخت بهصورت نقدی مدنظر نیست و محور اصلی، تخصیص اعتبار خرید است. با این حال، برخلاف کالابرگهای قبلی، سبد کالای مشخص و از پیشتعیینشدهای برای یارانهبگیران تعریف نشده و افراد میتوانند بر اساس اختیار خود، کالاهای مورد نیازشان را انتخاب کنند.
مبلغ یارانه جدید چقدر است؟
طبق اعلام معاون سازمان برنامه و بودجه، حداقل رقمی که در حال حاضر برای یارانه جدید مطرح شده، ماهانه ۷۰۰ هزار تومان به ازای هر نفر است. بر این اساس، یک خانوار دو نفره حدود یک میلیون و ۴۰۰ هزار تومان اعتبار دریافت خواهد کرد. این رقم برای خانوارهای سه نفره به دو میلیون و ۱۰۰ هزار تومان و برای خانوارهای چهار نفره به دو میلیون و ۸۰۰ هزار تومان میرسد.
هرچند هنوز هیچ تصمیم رسمی و نهایی درباره اجرای قطعی این طرح اعلام نشده، اما در صورت اجرای آن با همین چارچوب، خانوارهای پرجمعیتتر سهم بیشتری از یارانه ۷۰۰ هزار تومانی خواهند داشت.
جمعیت هدف یارانه ۷۰۰ هزار تومانی چه کسانی هستند؟
یارانه ۷۰۰ هزار تومانی بخش گستردهای از جامعه را پوشش میدهد. به گفته معاون سازمان برنامه و بودجه، جامعه هدف برنامه ۲۰ بندی دولت محدود به حدود ۶۰ میلیون نفری که در حال حاضر کالابرگ دریافت میکنند، نخواهد بود.
نقطه آغاز اجرای این طرح، همان دهکهای اول تا هفتم درآمدی و دریافتکنندگان فعلی کالابرگ است، اما دایره شمول آن فراتر از این گروهها تعریف شده است. تمامی یارانهبگیران میتوانند در جامعه هدف یارانه ۷۰۰ هزار تومانی قرار بگیرند و حتی افرادی که در یک سال گذشته از فهرست یارانهبگیران حذف شدهاند نیز ممکن است دوباره مشمول این حمایت شوند.
یارانه ۷۰۰ هزار تومانی از چه زمانی پرداخت میشود؟
بر اساس صحبتهای معاون سازمان برنامه و بودجه، این احتمال وجود دارد که یارانه ۷۰۰ هزار تومانی از اواخر دیماه وارد مرحله پرداخت شود. حتی سناریویی مطرح شده که در آن، اعتبار مربوط به چند ماه بهصورت پیشاپیش به حساب مشمولان واریز شود.
با این حال، تا زمانی که دولت زمانبندی دقیق و رسمی شامل روز و مراحل پرداخت را اعلام نکند، دیماه تنها بهعنوان بازه احتمالی شروع اجرای طرح در نظر گرفته میشود.
یارانه جدید نقدی است یا اعتباری؟
اظهارات محمد قاسمی یک نکته کلیدی را روشن میکند. دولت قصد دارد منابع حاصل از ارز ترجیحی را بهجای پرداخت در ابتدای زنجیره واردات، بهصورت سبد کالا یا اعتبار خرید در اختیار مردم قرار دهد. به بیان ساده، یارانه جدید ماهیت نقدی ندارد و به شکل اعتبار تعریف شده است؛ اعتباری که امکان خرید کالا را فراهم میکند، اما معادل پول نقد قابل برداشت نیست.
در عین حال، برخلاف کالابرگ الکترونیک، برای این یارانه سبد کالای مشخصی تعیین نشده و یارانهبگیر میتواند بر اساس نیاز خود، کالاهای مورد نظر را انتخاب کند.
امکان تبدیل یارانه ۷۰۰ هزار تومانی به کالابرگ وجود دارد؟
با توجه به اینکه یارانه ۷۰۰ هزار تومانی بر پایه اعتبار خرید طراحی شده، از نظر سازوکار اجرایی شباهت زیادی به کالابرگ الکترونیک دارد. به همین دلیل، اگر این طرح در مرحله نخست بهصورت اعتباری اجرا شود، از نظر فنی قابلیت تبدیل یا ادغام با کالابرگ را خواهد داشت و حتی میتواند روی زیرساختهای فعلی این سامانه پیادهسازی شود.
دولت منابع یارانه ۷۰۰ هزار تومانی را از کجا تأمین میکند؟
منبع تأمین یارانه ۷۰۰ هزار تومانی به موضوع حذف ارز ترجیحی گره خورده است؛ همان یارانهای که در سالهای گذشته به واردات کالاهای اساسی اختصاص پیدا میکرد و در ابتدای زنجیره توزیع قرار داشت.
دولت اعلام کرده با این شیوه، بهجای آنکه یارانه در فرآیند واردات و توزیع دچار هدررفت شود یا اثر آن به مصرفکننده نهایی نرسد، مابهالتفاوت منابع را بهطور مستقیم در اختیار مردم قرار میدهد.