شوک میلیونی به حقوق بازنشستگان!
شوک به جیب بازنشستگان! این روزها دغدغه اصلی بسیاری از سالمندان کشور، نه فقط گرانی، که فیش حقوقی است که با کسریهای غیرمنتظره و گاه تا دو میلیون تومان همراه شده است. این کسری عجیب از کجا آب میخورد و چرا بار دیگر فشار معیشت بر دوش این قشر سنگینی میکند؟
طی روزهای گذشته، موجی از نگرانی و اعتراض در میان بازنشستگان تحت پوشش سازمان تأمین اجتماعی به راه افتاده است. دلیل اصلی، مشاهده کسریهای مالی قابلتوجه در فیشهای حقوقی این ماه است، به طوری که برخی از تماسگیرندگان با رسانهها این کسری را حدود دو میلیون تومان اعلام کردهاند. این مبلغ برای قشری که با حداقل حقوق و هزینههای سرسامآور زندگی دستوپنجه نرم میکنند، به معنای حذف بخش بزرگی از قدرت خرید است.
ریشه این مسئله را باید در ماجرای پرحاشیه بیمه تکمیلی بازنشستگان جستجو کرد که از ابتدای آذرماه امسال با قرارداد جدیدی فعال شده است. محمد اسدی، رئیس کانون عالی کارگران بازنشسته تأمین اجتماعی کشور، پیشتر از آغاز این بیمه و افزایش تعهدات آن خبر داده و با تأکید بر قانون الزام درمان رایگان، عنوان کرده بود که سازمان تأمین اجتماعی مکلف است خدمات درمانی را بهصورت رایگان به بیمهشدگان ارائه دهد. اما در عمل، این وعده چقدر محقق شده است؟
علیاکبر عیوضی، دبیر کانون کارگران بازنشسته تأمین اجتماعی تهران، در توضیح علت کسری حقوقها به خبرگزاری فارس گفت: "برخی از بازنشستگان بسته متوسط و برخی دیگر بسته طلایی را انتخاب کردهاند و به همین دلیل مبالغ متفاوتی از حقوق آنها بابت بیمه کسر شده است." وی تأکید کرد که تاکنون گزارشی مبنی بر کسری حقوق با دلایلی غیر از بیمه به این کانون ارائه نشده است.
اما نکته کلیدی و چالشبرانگیز همینجاست. آیا این انتخاب، واقعاً یک "انتخاب" آزادانه بوده؟ بازنشستگان معتقدند با توجه به افزایش نجومی هزینههای درمان، عملاً گزینهای جز قبول بستههای گرانتر (متوسط یا طلایی) برای دسترسی به پوشش درمانی مناسب ندارند. این موضوع با اظهارات حسین رنجبران، مدیرعامل وقت بیمه آتیهسازان حافظ (بیمهگر تکمیلی تأمین اجتماعی) همخوانی دارد. وی دهم آذرماه اعلام کرد: "هزینه بسته متوسط در سال جاری به ۷۲۰ هزار تومان رسیده که نسبت به سال گذشته ۲۰ تا ۳۰ درصد افزایش داشته است. بسته طلایی نیز با مبلغ یک میلیون و ۲۵۰ هزار تومان به تصویب رسیده است."
افزون بر این، رنجبران به محدودیت منابع سازمان تأمین اجتماعی اشاره کرد و گفت این سازمان تنها ۲۵۰ هزار تومان از هزینه هر یک از بستهها را پرداخت میکند و مابقی بر عهده خود بازنشسته است. این یعنی برای یک بسته طلایی، بازنشسته باید یک میلیون تومان از حقوق ماهانه خود را صرف حق بیمه کند. با احتساب سایر کسورات، رسیدن عدد کسری به حدود دو میلیون تومان دور از ذهن نیست.
آمار ارائه شده نیز گویاست: حدود ۷۰۰ هزار نفر بسته طلایی را انتخاب کردهاند. تحلیلگران این رقم را نه نشانه رفاه، بلکه نشانه ناچاری بازنشستگان برای دریافت پوشش درمانی بدون سقف دانستهاند. افزون بر این، تمدید قرارداد با تأخیر هشتروزه همراه بود و بازنشستگان در این مدت بدون پوشش بیمه تکمیلی سر کردند، هرچند مسئولان قول پرداخت هزینههای درمانی این دوره را دادهاند.
سوال اساسی اینجاست: آیا بیمه تکمیلی جدید، باوجود ادعای افزایش تعهدات، در عمل به ابزاری برای انتقال بار مالی درمان از سازمان به دوش خود بازنشسته تبدیل شده است؟ افزایش ۲۰ تا ۳۰ درصدی حق بیمه در شرایط تورمی، پرداخت تنها سهم ناچیزی از آن توسط سازمان، و ایجاد کسری سنگین در حقوق، پرسشهای جدی درباره ماهیت حمایتی این طرح ایجاد کرده و بار دیگر معیشت بازنشستگان را در کانون توجه و انتقاد قرار داده است.
