قانون جدید خرید خودرو تصویب شد/ محدودیت ۴ ساله برای خریداران ایران‌خودرو و سایپا

شورای رقابت در جلسه ۵۴۳ خود، آخرین اصلاحات دستورالعمل تنظیم بازار خودروی سواری را تصویب کرده است که تغییرات مهمی در شرایط خرید خودرو ایجاد می‌کند. این مصوبه در شرایطی صورت گرفته که بازار خودرو به دلیل وضعیت انحصاری، محدودیت واردات و قوانین خاص، از فضای رقابتی دور تشخیص داده شده است.

مهم‌ترین تغییر در شرایط خریداران (ماده ۴):

1. حداقل سن: حداقل سن متقاضی خرید خودرو ۱۸ سال تعیین شده است.

2. مهم‌ترین محدودیت جدید: متقاضیانی که طی ۴۸ ماه گذشته (۴ سال) صدور فاکتور خودرو نزد شرکت‌های ایران‌خودرو و سایپا داشته‌اند، امکان ثبت نام و خرید خودرو از این دو خودروساز را ندارند. (این بند در مصوبه ۸۱۶ مورخ ۱۴۰۴/۱۰/۱۶ اصلاح شده است).

3. ممنوعیت انتقال امتیاز: انتقال امتیاز و حقوق ناشی از خرید خودرو به اشخاص ثالث (حتی به صورت وکالتی) و نیز فروش حواله خودرو به صورت وکالتی ممنوع است.

4. امکان صلح: امکان صلح در قرارداد وجود ندارد.

5. معافیت برای برخی افراد: تبصره‌ای الحاق شده است که مشمولین ماده ۱۲ قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت و تبصره ۵ قانون اصلاح ماده (۱۰) ساماندهی صنعت خودرو را از شمول این محدودیت‌های ماده ۴ مستثنی می‌کند (این تبصره در مصوبه ۶۳۲ الحاق شده است).

سایر نکات کلیدی مصوبه:

• تشخیص انحصار: بازار خودروهای سواری تولیدی و مونتاژی انحصاری تشخیص داده شده و مشمول این دستورالعمل هستند. (خودروهای برقی از شمول مستثنی هستند).

• قیمت‌گذاری: مبنای قیمت‌گذاری، ضوابط هیئت تعیین و تثبیت قیمت‌هاست و سازمان حمایت موظف به اعلام نظر و بارگذاری قیمت‌ها در سامانه ۱۲۴ است.

• شاخص رقابت‌پذیری: برای هر خودرو، شاخص رقابت‌پذیری (CI) بر اساس مقایسه با حداقل سه خودروی رقیب خارجی مشابه محاسبه و یک برچسب رقابت‌پذیری صادر می‌شود که تولیدکنندگان موظفند آن را به اطلاع مشتریان برسانند.

• تکالیف تولیدکنندگان: عرضه‌کنندگان خودرو موظفند برنامه تولید و طرح‌های فروش خود را اعلام کنند و حق پیش‌فروش خودرویی که قیمت آن تعیین نشده را ندارند.

این تغییرات با هدف تنظیم بازار و کنترل تقاضای انباشته صورت گرفته و تأثیر مستقیمی بر متقاضیان خرید خودروی نو خواهد داشت.