خریداران خودرو با این قوانین سختگیرانه روبرو شدند + جزئیات حذف و اضافه‌های قانونی

طبق آخرین اخبار و بر پایه مصوبات رسمی، شرایط و ضوابط خرید خودرو در کشور دستخوش تغییرات قابل توجهی شده است. این تغییرات مبتنی بر اصلاحات مصوب در جلسه ۵۴۳ شورای رقابت است و طی ماه‌ها و سال‌های اخیر، با مصوبات دیگری تکمیل و به‌روزرسانی شده است.

براساس این دستورالعمل که با استناد به قوانینی چون قانون اجرای سیاست‌های کلی اصل ۴۴ و قانون ساماندهی صنعت خودرو تصویب شده، بازار خودروهای سواری تولیدی و مونتاژی در کشور انحصاری تشخیص داده شده است. البته طبق مصوبات بعدی، خودروهای سواری برقی از شمول این دستورالعمل مستثنی شده‌اند.

قیمت‌گذاری؛ از تأیید سازمان حمایت تا شاخص رقابت‌پذیری

نحوه تعیین قیمت خودروها در این چهارچوب، تابع ضوابط هیئت تعیین و تثبیت قیمت‌هاست. تولیدکنندگان موظفند قیمت‌های محاسبه‌شده خود را با رعایت این دستورالعمل به سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان اعلام کنند. این سازمان حداکثر یک ماه فرصت دارد تا درباره قیمت‌های پیشنهادی اعلام نظر کند. عدم پاسخ در این مهلت، به معنای تأیید قیمت‌ها خواهد بود و در صورت مخالفت، نظر سازمان حمایت ملاک عمل قرار می‌گیرد. نکته حائز اهمیت این است که این قیمت محاسباتی، هزینه‌هایی مانند مالیات بر ارزش افزوده، بیمه شخص ثالث و عوارض را شامل نمی‌شود.

علاوه بر این، برای ایجاد فضای رقابتی، شاخصی به نام "شاخص رقابت‌پذیری (CI)" برای هر خودرو تعریف شده است. محاسبه این شاخص بر اساس ترازیابی با حداقل سه خودروی رقیب خارجی مشابه از نظر کلاس، کیفیت و استاندارد انجام می‌شود. وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت) موظف است خودروهای رقیب خارجی و قیمت ارزی آنها را مشخص کند و سازمان حمایت، بر اساس فرمول مشخص، "رتبه رقابت‌پذیری" هر خودرو را تعیین و به صورت برچسب اعلام می‌نماید. عرضه‌کنندگان موظفند این رتبه را به صورت شفاف به اطلاع مشتریان برسانند.

محدودیت‌های جدید برای خریداران؛ از سن تا سابقه خرید

در بخش تقاضا نیز شرایط جدیدی وضع شده است:

• حداقل سن متقاضی خرید خودرو باید ۱۸ سال باشد.

• افرادی که در ۴۸ ماه (۴ سال) گذشته، فاکتور خرید خودرو از شرکت‌های ایران‌خودرو یا سایپا داشته‌اند، مجاز به ثبت‌نام و خرید جدید از این دو خودروساز نیستند. این بند اخیراً اصلاح شده است.

• انتقال امتیاز و حقوق ناشی از خرید خودرو به اشخاص دیگر (حتی از طریق وکالت) و نیز فروش حواله خودرو به صورت وکالتی، ممنوع اعلام شده است.

• امکان صلح در قراردادهای خرید خودرو وجود ندارد.

با این حال، استثنایی نیز برای برخی گروه‌ها در نظر گرفته شده است: مشمولین ماده ۱۲ قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت و نیز تبصره ۵ قانون اصلاح ماده (۱۰) قانون ساماندهی صنعت خودرو، از شمول این محدودیت‌ها معاف هستند.

تکالیف تولیدکنندگان؛ از برنامه تولید تا پیش‌فروش

تولیدکنندگان و عرضه‌کنندگان خودرو نیز موظف به رعایت قوانین جدیدی شده‌اند:

• موظفند برنامه تولید سالانه خود را به تفکیک ماه به شورای رقابت اعلام کنند و میزان تحقق آن را ماهانه گزارش دهند.

• باید طرح‌های فروش و پیش‌فروش خود را در سامانه مربوطه ارائه کنند.

• حق پیش‌فروش خودروهایی که قیمت نهایی آنها هنوز تعیین نشده است را ندارند.

این تغییرات در شرایطی اعمال می‌شود که به گفته مقامات، وضعیت انحصاری بازار خودرو به دلیل عواملی مانند تقاضای انباشته، محدودیت واردات، پایین بودن قدرت انتخاب مصرف‌کننده و برخی قوانین خاص، تشدید شده است. هدف از اجرای این دستورالعمل، تنظیم بازار خودروی سواری عنوان شده است.