رقم جدید پایه حقوق سال ۱۴۰۵ اعلام شد
سرانجام پیشبینی اولیه برای حداقل حقوق سال آینده کارگران منتشر شد. اگر افزایشی ۵۰ درصدی بر مبنای حقوق امسال اعمال شود، پایه حقوق ماهانه به حدود ۱۵ میلیون و ۵۸۵ هزار تومان خواهد رسید. اما آیا این رقم در برابر تورم و خط فقر میایستد؟ جزئیات و تحلیلهای تازه را اینجا بخوانید.
با نزدیک شدن به فصل تعیین حداقل دستمزد، پیشبینیها و محاسبات اولیه از رقم احتمالی پایه حقوق کارگران برای سال ۱۴۰۵ حکایت دارد. بر اساس این محاسبات، پایه حقوق ماهانه میتواند از ۱۰ میلیون و ۳۹۰ هزار تومان در سال ۱۴۰۴، به حدود ۱۵ میلیون و ۵۸۵ هزار تومان افزایش یابد. این افزایش مبتنی بر نرخ تورم رسمی و سازوکار معمول سنوات گذشته است.
این موضوع در شرایطی مطرح میشود که کشور با تورمی بالا و فشار سنگین بر معیشت خانوارها، به ویژه قشر کارگر، مواجه است. عواملی همچون حذف ارز ترجیحی، تحریمها و نوسانات ارزی، بر حساسیت و اهمیت تصمیمگیری درباره دستمزد سال آینده افزوده است.
ملاکهای تعیین دستمزد و نقدی بر عملکرد گذشته
طبق قانون، دو شاخص اصلی نرخ تورم و هزینه سبد معیشت خانوار پایه تعیین حداقل دستمزد هستند. با این حال، تجربه سالهای اخیر نشان داده که افزایش حقوق اغلب کمتر از نرخ تورم بوده و منجر به کاهش مستمر قدرت خرید شده است. در سال پیش رو نیز با توجه به شوکهای قیمتی، نگرانی از دوام نیاوردن افزایش حقوق در برابر هزینههای واقعی زندگی بسیار جدی است.
پیشنهادات رادیکال: معادلسازی با طلا و افزایش دو بار در سال
در مواجهه با این چالش، پیشنهادات مختلفی از سوی فعالان کارگری مطرح شده است. سمیه گلپور، رئیس کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران، یکی از این پیشنهادات را اینگونه توضیح میدهد: «هر عددی که به عنوان حداقل مزد در اسفند امسال یعنی ۱۴۰۴ به عنوان مبنای حداقل دستمزد سال ۱۴۰۵ تصویب میشود، باید با طلا معادلسازی شود؛ به این معنا که پایه حقوق کارگران براساس معادل ریالی یک یا دو گرم طلا تعیین شود. این تنها راه حفظ ارزش دستمزد در شرایطی است که نه امیدی به کنترل تورم وجود دارد و نه به برگزاری مستمر جلسات شورایعالی کار.» وی در ادامه تاکید کرد: «اگر حداقل مزد ۱۲ میلیون تومانی را حتی ۱۰۰ درصد هم افزایش دهند، به ۲۴ میلیون تومان میرسد که باز هم به خط فقر اعلامی دولت برای یک خانواده ۴ نفره نمیرسد؛ بنابراین تنها راه حفظ قدرت خرید کارگران، معادلسازی مزد با طلا و اجرای آن از همان فروردین سال آینده است.»
حمید حاج اسماعیلی، کارشناس حوزه کار، نیز پیشنهاد افزایش دو مرحلهای در سال را مطرح میکند: «با توجه به آنکه تورم تاثیر قابل توجهی در کاهش قدرت خرید کارگران دارد، در راستای اصلاح فرمول تعیین مزد کارگران، دستمزدها باید سالی ۲ بار افزایش یابد، زیرا کارگران همانند سایر اقشار جامعه در کنار هزینههای اصلی زندگی نیازمند تامین هزینههایی مانند آموزش، بهداشت، درمان و سایر هزینههای جاری هستند و دستمزد حداقلی کفاف تأمین این هزینهها را نمیدهد.»
پیشبینی بر مبنای نرخ تورم و اعلام رسمی
با توجه به نرخ تورم رسمی نزدیک به ۵۰ درصد و سابقه افزایش حدود ۴۵ درصدی حقوق در سال گذشته، انتظار میرود افزایش دستمزد سال ۱۴۰۵ نیز حول همین محور باشد. در صورت اعمال افزایش ۵۰ درصدی بر پایه حقوق سال ۱۴۰۴ (۱۰,۳۹۰,۰۰۰ تومان)، رقم پایه به حدود ۱۵,۵۸۵,۰۰۰ تومان خواهد رسید. بر این اساس، دستمزد روزانه نیز به حدود ۵۱۹,۵۰۰ تومان افزایش مییابد. لازم به ذکر است که سایر مزایای قانونی مانند حق مسکن، اولاد، سنوات، بن کالا و اضافهکاری به این رقم پایه اضافه میشوند.
محمدرضا تاجیک، نماینده جامعه کارگری و عضو شورای عالی کار، در این رابطه میگوید: «هنوز هیچ رقمی برای افزایش دستمزد کارگران در نظر گرفته نشده است و رقم سبد معیشت نیز هنوز مشخص نشده و باید پس از اعلام آمار از سوی مرکز آمار تعیین شود.»