اختصاصی: آخرین جزئیات افزایش حقوق کارگران در سال ۱۴۰۵ | رقم جدید حقوق چقدر خواهد بود؟

با نزدیک شدن به پایان سال ۱۴۰۴، موضوع تعیین حداقل حقوق کارگران برای سال ۱۴۰۵ به یکی از اصلی‌ترین و حساسترین مباحث اقتصادی و کارگری تبدیل شده است. این حساسیت در شرایطی است که کشور با تورم بالا و فشار سنگین بر معیشت، به ویژه بر خانوارهای کارگری و کم‌درآمد، مواجه است.

عواملی چون حذف ارز ترجیحی، تحریم‌ها و نوسانات شدید نرخ ارز و طلا، ضربات قابل توجهی به قدرت خرید وارد کرده‌اند. همین امر تعیین رقم عادلانه و جبران‌کننده دستمزد در سال آینده را به چالشی بزرگ و بسیار بااهمیت بدل کرده است.

ملاک‌های قانونی و چالش اجرا

بر اساس قانون کار، دو شاخص اصلی «نرخ تورم رسمی» و «هزینه‌های سبد معیشت خانوار» پایه تعیین حداقل دستمزد هستند. با این حال، تجربه سال‌های گذشته نشان می‌دهد که این شاخص‌ها اغلب به طور کامل محقق نشده و افزایش حقوق معمولاً عقب‌تر از نرخ تورم حرکت کرده است. این شکاف در سال پیش رو، با توجه به شوک‌های تورمی، می‌تواند عمیق‌تر شود.

پیشنهادات رادیکال برای حفظ ارزش حقوق

در واکنش به این چالش، پیشنهادات مختلفی از سوی کارشناسان و فعالان کارگری مطرح شده است.

سمیه گلپور، رئیس کانون عالی انجمن‌های صنفی کارگران، یکی از این پیشنهادات را ارائه می‌دهد: «هر عددی که به عنوان حداقل مزد در اسفند امسال یعنی ۱۴۰۴ به عنوان مبنای حداقل دستمزد سال ۱۴۰۵ تصویب می‌شود، باید با طلا معادل‌سازی شود؛ به این معنا که پایه حقوق کارگران براساس معادل ریالی یک یا دو گرم طلا تعیین شود. این تنها راه حفظ ارزش دستمزد در شرایطی است که نه امیدی به کنترل تورم وجود دارد و نه به برگزاری مستمر جلسات شورایعالی کار.»

وی در توضیح بیشتر گفت: «اگر حداقل مزد ۱۲ میلیون تومانی را حتی ۱۰۰ درصد هم افزایش دهند، به ۲۴ میلیون تومان می‌رسد که باز هم به خط فقر اعلامی دولت برای یک خانواده ۴ نفره نمی‌رسد؛ بنابراین تنها راه حفظ قدرت خرید کارگران، معادل‌سازی مزد با طلا و اجرای آن از همان فروردین سال آینده است.»

حمید حاج اسماعیلی، کارشناس حوزه کار، نیز پیشنهاد افزایش دو مرحله‌ای در سال را مطرح می‌کند: «با توجه به آنکه تورم تاثیر قابل توجهی در کاهش قدرت خرید کارگران دارد، در راستای اصلاح فرمول تعیین مزد کارگران، دستمزدها باید سالی ۲ بار افزایش یابد، زیرا کارگران همانند سایر اقشار جامعه در کنار هزینه‌های اصلی زندگی نیازمند تامین هزینه‌هایی مانند آموزش، بهداشت، درمان و سایر هزینه‌های جاری هستند و دستمزد حداقلی کفاف تأمین این هزینه‌ها را نمی‌دهد.»

پیش‌بینی بر مبنای داده‌های فعلی

با توجه به نرخ تورم رسمی نزدیک به ۵۰ درصد و سابقه افزایش حدود ۴۵ درصدی حقوق در سال گذشته، انتظار می‌رود چارچوب افزایش دستمزد سال ۱۴۰۵ نیز حول همین ارقام باشد.

در صورت اعمال افزایش ۵۰ درصدی بر پایه حقوق مصوب سال ۱۴۰۴ (۱۰,۳۹۰,۰۰۰ تومان)، رقم پایه حقوق ماهانه به حدود ۱۵,۵۸۵,۰۰۰ تومان خواهد رسید. بر این اساس، دستمزد روزانه نیز به حدود ۵۱۹,۵۰۰ تومان افزایش می‌یابد. به این ارقام، سایر مزایای قانونی مانند حق مسکن، اولاد، سنوات، بن کالا و اضافه‌کاری اضافه خواهد شد.

محمدرضا تاجیک، نماینده جامعه کارگری و عضو شورای عالی کار، در این رابطه تأکید دارد: «هنوز هیچ رقمی برای افزایش دستمزد کارگران در نظر گرفته نشده است و رقم سبد معیشت نیز هنوز مشخص نشده و باید پس از اعلام آمار از سوی مرکز آمار تعیین شود.»