افشای پشت پرده اوجگیری نقره: چرا سرمایهگذاری پرریسک است؟
بر اساس اظهارات رئیس اتحادیه سازندگان و فروشندگان طلا و جواهر تهران، فلز نقره در یک سال گذشته جهشی قیمتی در حدود ۱۵۰ درصد را تجربه نموده است.
تقاضای صنعتی قدرتمند برای نقره، به ویژه در بخشهای نوظهور فناوری مانند هوش مصنوعی، صنایع الکترونیکی، پنلهای خورشیدی و تجهیزات نظامی، ارزش این فلز گرانبها را به بالاترین سطح دو دهه اخیر رسانده است. کاهش برنامهریزیها برای تولید و عرضه در مقایسه با حجم تقاضای روبهرشد، باعث شده تا قیمت هر اونس نقره از مرز ۱۱۰ دلار عبور کرده و رشدی بیش از ۲۴۵ درصدی طی یک سال اخیر را به ثبت رساند. این فلز، علاوه بر کاربری صنعتی حیاتی، به عنوان یک دارایی سرمایهگذاری نیز مورد توجه قرار گرفته است؛ بهویژه با گسترش فناوری خودروهای برقی در جهان، پیشبینی میشود تقاضا برای نقره استمرار یابد. در ایران نیز، همزمان با اوجگیری قیمتهای جهانی طلا، جذابیت نقره برای سرمایهگذاران داخلی افزایش یافته و حجم معاملات در این بازار رو به ازدیاد گذاشته است.
افزایش معاملات در ایران و مقایسه با طلا
نادر بذرافشان، رئیس اتحادیه سازندگان و فروشندگان طلا، جواهر و نقره تهران، در مصاحبهای با ایسنا، وضعیت بازار داخلی را اینگونه تشریح کرد: «در کشور ما طی یک سال گذشته حجم خرید و فروش و همچنین سرمایهگذاری در بازار نقره نسبت به گذشته افزایش یافته و هرچند طلا دارایی بسیار امنتری محسوب میشود، اما بسیاری از افراد به دلیل نوسانات بالای نقره به سمت این فلز گرایش پیدا کردهاند.»
وی در ادامه به دوره رکود نسبی این بازار اشاره کرد و توضیح داد: «بازار نقره در دو سال گذشته، چه در بازارهای جهانی و چه در بازار داخلی، از نظر سرمایهگذاری و رشد چندان پررنگ نبوده است. حتی فروش مصنوعات نقره نیز در سطح جهانی و داخلی تا حدود یک سال و نیم گذشته روندی تدریجی و کمرنگی داشت. با این حال، نقره از جمله فلزاتی بود که پس از یک دوره رکودی و بدون تغییرات چشمگیر، بهتدریج وارد فاز جدید رشد و جهش قیمتی شد که یکی از دلایل این رشد را میتوان افزایش قابل توجه قیمت طلا در بازارهای جهانی دانست که بهطور غیرمستقیم بر بازار نقره نیز اثرگذار بوده است.»
رشد پرشتاب و نبود ثبات قیمتی
به گفته رئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران، نقره در بازه زمانی یک سال اخیر، بهویژه در ماه گذشته، رشد قیمتی شدیدی را تجربه کرده است: «طی یک سال گذشته؛ بهویژه در یک ماهه اخیر، نقره رشد نسبی شدید و بالایی را تجربه کرده و در حدود یک سال گذشته نزدیک به ۱۵۰ درصد افزایش قیمت داشته که این میزان رشد نسبت به طلا قابل توجه است؛ اما ناگفته نیست که بازار نقره از جمله بازارهایی است که تازه در یک سال و نیم اخیر وارد مسیر رشد شده است و البته این رشد، هم در سطح جهانی و هم در بازارهای داخل کشور مشاهده میشود و تقاضا برای آن افزایشی است؛ با این حال، به نظر میرسد هنوز برای تایید ثبات قیمتی آن زود باشد و نیاز به زمان است.»
بذرافشان با استناد به تجربیات گذشته بازارهای مالی، ریسک عدم پایداری را گوشزد کرد: «تجربه نشان داده که بازارهایی که مدت زیادی رشد نداشتهاند، زمانی که وارد فاز افزایش قیمت میشوند، نیازمند گذشت یک بازه زمانی هستند تا پایداری آنها مشخص شود. همانگونه که در بازار طلا نیز مشاهده شده، تثبیت قیمت پس از یک دوره رشد، رخ میدهد و اگرچه رشد نقره در ماههای اخیر بالا بوده، اما همچنان نمیتوان با قطعیت به آن اعتماد کرد؛ چراکه شرایط آن تازه بهبود یافته و هنوز به ثبات کامل نرسیده است.»
چالش بزرگ نقدشوندگی در برابر مزیت دسترسی بودجهای
وی در ادامه، تفاوتهای عملیاتی خرید و فروش نقره را برجسته نمود: «از نظر شرایط بازار، نقره در حال حاضر چه در سطح جهانی و چه در بازار داخلی، از نظر تولید مصنوعات و همچنین خرید شمش و ساچمه با افزایش تقاضا روبرو شده و یکی از تفاوتهای مهم نقره با طلا این است که سرمایهگذاری در آن با هر میزان بودجهای امکانپذیر است، اما برخلاف طلا، نقدشوندگی بالایی ندارد و تجربه ماههای اخیر نشان میدهد که اختلاف قیمت خرید و فروش نقره قابل توجه است و مانند طلا نیست که اختلاف کمی داشته باشد.»
بذرافشان برای ملموستر ساختن این نقد، مثال عینی ارائه داد: «برای مثال، اگر در حال حاضر یک شمش یک کیلوگرمی نقره با قیمتی حدودا ۶۰۰ میلیون تومان خریداری شود، اختلاف خرید و فروش آن به ۴۰ تا ۵۰ میلیون تومان (و حتی بیشتر) میرسد که رقم بسیار بالایی محسوب میشود و حتی در بخش مصنوعات نقره داخلی، اجرت ساخت بین ۳۰ تا ۴۰ درصد ارزش نقره است و در مصنوعات خارجی این عدد حتی به ۵۰ تا ۶۰ درصد نیز میرسد؛ بنابراین اگرچه بازار نقره در حال رشد است، اما خریداران باید توجه داشته باشند که در زمان فروش، بخش قابل توجهی از ارزش پرداختی آنها بهعنوان اجرت کسر میشود.»
رئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران با تأکید بر مشکل نقد شدن داراییها، به تجربه اخیر خریداران اشاره کرد: «باید در نظر داشت که هنگام فروش، بخش زیادی از هزینه پرداختشده بازنمیگردد و طبق آمارهای موجود، در ماههای گذشته بسیاری از افرادی که شمش نقره خریداری کردهاند، در زمان فروش با مشکل نقدشوندگی مواجه شدهاند. بر اساس بسیاری از آمارها و گزارشها، از هر ۱۰۰ نفر کمتر از ۱۰ نفر (حتی کمتر) میتوانند به سرعت شمش نقره خود را نقد کرده و بسیاری اعلام کردهاند که در حال حاضر خریداری برای نقره وجود ندارد.»
وی تفاوت زمانی نقدشوندگی را یک عامل حیاتی دانست: «نقدشوندگی نقره نسبت به طلا پایینتر است و تبدیل آن به وجه نقد در قیاس با طلا، زمانبر خواهد بود. در حالی که طلا حتی در بدترین شرایط بازار، حداکثر ظرف ۲۴ تا ۴۸ ساعت در بازار داخلی یا جهانی قابل تبدیل به نقدینگی است که این ویژگی در مورد نقره صدق نمیکند.»
بذرافشان در پایان با جمعبندی ریسکها، به تحلیل اختلاف قیمتها پرداخت: «همانطور که گفته شد، تفاوت و اختلاف قیمت خرید و فروش نقره زیاد است؛ بهطوریکه در برخی موارد شمشها با اختلاف ۳۰ تا ۵۰ میلیون تومان معامله میشوند که معادل کاهش ۲۰ تا ۲۵ درصدی ارزش سرمایه است و این موضوع نشان میدهد که با وجود رشد بازار نقره، همچنان ریسک بالایی دارد.»
در نهایت، رئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران نتیجهگیری نمود: «در مجموع میتوان گفت که اگرچه بازار نقره در حال حاضر رشد و توجهها را به خود جلب کرده، اما هنوز از نظر ثبات و پایداری قیمتی به مرحله ایجاد اطمینان نرسیده؛ بنابراین سرمایهگذاران باید با آگاهی کامل وارد این بازار شوند و بدانند که در کوتاهمدت امکان نقدشوندگی سریع وجود ندارد و تصمیمگیری در این حوزه نیازمند صبر و بررسی دقیقتری است.»
