اعلام رسمی استراتژی انقلابی ارزی بانک مرکزی+ جزئیات بیشتر
در یک تشریح مهم و سرنوشتساز، رئیسکل بانک مرکزی جزئیات راهبرد جدید و "شناور مدیریتشده" ارزی را اعلام کرد. عبدالناصر همتی از یک تحول چشمگیر در دو هفته اول اجرای این سیاست پرده برداشت: بازاری که با مازاد تقاضای روزانه ۵۰۰ میلیون دلاری دستوپنجه نرم میکرد، امروز به مازاد عرضه ۷۰ میلیون دلاری رسیده است. آیا این نقطه عطفی در بازار ارز ایران است؟
در اقدامی که میتواند سرآغاز فصلی جدید در اقتصاد ایران باشد، عبدالناصر همتی، رئیسکل بانک مرکزی، چارچوب سیاست ارزی جدید و نتایج اولیه اجرای آن در بازار تجاری ارز را تشریح کرد. بر اساس این اعلام رسمی، راهبرد ارزی کشور به "شناور مدیریتشده با اعمال کنترلهای لازم" تغییر یافته و نتایج دو هفته نخست، حکایت از تغییرات قابل توجه در بازار دارد.
تکلیف قانونی و شفافیت در راهبرد جدید
وی در این رابطه تأکید کرد: «به موجب ماده ۲۰ قانون برنامه احکام دائمی برنامههای توسعه کشور، ماده ۴۴ قانون بانک مرکزی، ماده ۱۱ قانون برنامه پنجساله هفتم پیشرفت و بند ۱۹ سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی، راهبرد ارزی بانک مرکزی «شناور مدیریتشده با اعمال کنترلهای لازم» است.»
به گفته همتی، هدف از این راهبرد، مدیریت بازار ارز متناسب با متغیرهای بنیادین اقتصادی با حداقل نوسان، با در نظر گرفتن ذخایر ارزی، رقابتپذیری بنگاههای داخلی و همچنین جلوگیری از ایجاد بستر فساد در حوزه ارزی و تجاری است.
لزوم کنترلهای ارزی در شرایط تحریم و جنگ اقتصادی
رئیسکل بانک مرکزی با اشاره به شرایط ویژه اقتصاد ایران توضیح داد: «با توجه به تحریمها، تشدید جنگ اقتصادی و عدم کفایت روشهای متعارف مداخلات ارزی برای حفظ ثبات نرخ ارز و اختلالات ایجاد شده در جریانهای ارزی، اعمال برخی کنترلهای ارزی ضروری است.»
وی تصریح کرد که با همگرا کردن نرخهای متعدد ارز، یک نظام یکپارچه نرخ ارز شکل خواهد گرفت و الزاماتی نظیر ثبت سفارش، تخصیص ارز، ثبت منشأ ارز، فعالیت نظاممند صرافیها و کنترل حساب سرمایه از مصادیق این کنترلهای ارزی هستند.
نخستین نتایج خیرهکننده: تبدیل کسری به مازاد در دو هفته
همتی با اشاره به تحولات دو هفته اخیر بازار تجاری ارز، آمار قابل تأملی ارائه داد و گفت: «در این مدت کوتاه، بهرغم افزایش حدود سهبرابری مانده تخصیص ارز از ۱.۳ میلیارد دلار به ۳.۷ میلیارد دلار، بازار از ۵۰۰ میلیون دلار مازاد تقاضای روزانه ارز به ۷۰ میلیون دلار مازاد عرضه ارز رسیده است که نتیجه حذف رانت واردات بوده است.»
رشد معاملات و عمقبخشی به بازار
وی افزود: «هرچند بخشی از کاهش تقاضا میتواند ناشی از نیاز به نقدینگی ریالی باشد، اما رشد ۵۰ درصدی معاملات، یعنی افزایش روزانه ۷۰ میلیون دلاری حجم معاملات بازار ارز تجاری از ۸۰ میلیون دلار به ۱۵۰ میلیون دلار، نشاندهنده عمیقتر شدن و محوری شدن بازار تجاری در مدیریت یکپارچه بازار ارز است.»
ارقام کلان و محدوده قیمتی
رییسکل بانک مرکزی ادامه داد: «در این دوره دو هفتهای، در بازار تجاری ارز انواع ارز مبادلهشده معادل ۲.۷۵ میلیارد دلار بوده که تمامی آن توسط صادرکنندگان غیرنفتی عرضه شده است.» به گفته وی، میانگین قیمت ارز در این بازار در محدوده ۱۲۰ تا ۱۳۰ هزار تومان به ازای هر دلار قرار داشته است.
تمرکز بر بازگشت ارز صادراتی و پرداخت یارانه
همتی تأکید کرد که تمرکز بانک مرکزی بر بازگشت ارز حاصل از صادرات و ایجاد مشوقها و رفع موانع در این فرآیند است. وی در پایان نیز گزارشی از پرداخت یارانه کالابرگ ارائه کرد و اعلام کرد: «تا امروز بیش از ۲۷ میلیون خانوار از یارانه کالابرگ به مبلغ ۷۸.۵ هزار میلیارد تومان استفاده کرده و کالاهای اساسی مورد نیاز خود را خریداری کردهاند.»
