شوک به بازار نفت؛ قیمتها با احتمال مذاکره ایران و آمریکا سقوط کرد!
بازار نفت جهانی روز جمعه در پی انتشار نشانههایی از امکان شروع گفتوگوهای مستقیم بین ایران و آمریکا، با کاهش قیمت مواجه شد. این تحول دیپلماتیک، نگرانیهای مربوط به اختلالات گسترده در عرضه نفت خاورمیانه را کاهش داده است. با این حال، کارشناسان نسبت به ادامه تنشها و تأثیر آن بر قیمتها در بلندمدت هشدار میدهند.
در معاملات روز جمعه دهم بهمن ماه، قیمت جهانی نفت خام تحت تأثیر نشانههای مبنی بر احتمال آغاز مذاکرات دیپلماتیک بین تهران و واشینگتن بر سر پرونده هستهای، روند نزولی به خود گرفت. این فضای جدید، نگرانیهای بازار در مورد حمله احتمالی نظامی آمریکا به ایران و ایجاد اختلال جدی در جریان صادرات نفت منطقه را تا حدی تعدیل کرد.
آخرین ارقام از بازارهای جهانی
بر اساس گزارش خبرگزاری رویترز، قیمت نفت خام برنت دریای شمال در ساعات آغازین روز جمعه به وقت گرینویچ، با کاهش یک دلار و ده سنت به ۶۹ دلار و ۶۱ سنت برای هر بشکه رسید. همچنین قراردادهای تحویل در ماه آوریل این شاخص نیز با افت یک دلار و ۲۹ سنتی، در سطح ۶۸ دلار و ۳۰ سنت معامله شد.
در بازار آمریکا، قیمت نفت خام شاخص دابلیوتیآی نیز با کاهش یک دلار و ۲۵ سنت، به ۶۴ دلار و ۱۷ سنت در هر بشکه تنزل یافت.
عامل اصلی کاهش: تنشزدایی یا ترفند سیاسی؟
این کاهش قیمت در حالی رخ داد که تنشهای خاورمیانه در هفتههای اخیر به دلیل افزایش حضور نظامی آمریکا در منطقه، روند صعودی به قیمتها بخشیده بود. دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، روز چهارشنبه اول بهمن ماه طی اظهارنظری، ایران را بین "توافق بر سر برنامه هستهای" یا "روبهرو شدن با اقدام نظامی" قرار داد، اما یک روز بعد اعلام کرد که قصد دارد با سران جمهوری اسلامی وارد گفتوگو شود. مقامات ایرانی نیز پیشتر نسبت به هرگونه تجاوز نظامی، هشدار پاسخ شدید داده بودند.
تحلیل بازار: فرصت برای اصلاح قیمت
آنه فام، تحلیلگر ارشد گروه مالی بورس اوراق بهادار لندن (LSEG) در این رابطه گفت: «قیمتها پس از افزایش دیشب با کاهش روبهرو شد، زیرا بازارهای جهانی دوباره خطرهای ژئوپلیتیک در خاورمیانه را مدنظر قرار داد.»
وی افزود: «نه حمله آمریکا و نه بسته شدن آبراه حیاتی تنگه هرمز تاکنون رخ نداده است.» تنگه هرمز یک مسیر کلیدی برای صادرات نفت کشورهای عمده تولیدکننده از جمله عربستان سعودی، ایران و امارات متحده عربی به شمار میرود.
تأثیر دلار و چشمانداز ماهانه
همچنین تقویت ارزش دلار آمریکا پس از اعلام ترامپ مبنی بر معرفی نامزد ریاست بانک مرکزی و افزایش امیدواریها برای جلوگیری از تعطیلی دولت فدرال، از دیگر عوامل کاهش قیمت نفت بود. دلار قویتر، هزینه خرید نفت برای خریدارانی که با ارزهای دیگر معامله میکنند را افزایش میدهد.
با وجود افت روز جمعه، هر دو شاخص اصلی نفت در مسیر ثبت اولین افزایش ماهانه خود در شش ماه گذشته قرار دارند. پیشبینی میشود شاخص برنت با رشد ۱۴.۵ درصدی، بزرگترین جهش ماهانه خود از ژانویه ۲۰۲۲ را تجربه کند و نفت آمریکا نیز رشدی حدود ۱۲ درصدی را ثبت نماید.
دیدگاه بانکهای بزرگ و احتمال اقدام محدود
به گفته دو منبع آگاه، دولت ترامپ این هفته میزبان مقامات ارشد امنیتی و اطلاعاتی اسرائیل و عربستان سعودی برای گفتوگوهای جداگانه درباره ایران است. در این میان، تحلیلگران بانک جیپیمورگان به رهبری ناتاشا کانوا در یادداشتی اعلام کردند: «با توجه به تورم بالا و انتخابات میاندورهای امسال، انتظار نداریم اختلالهای بلندمدت در عرضه نفت رخ دهد، اگر اقدام نظامی انجام شود، احتمالاً هدفمند خواهد بود و از زیرساختهای تولید و صادرات نفت ایران اجتناب میشود.»
بانک سیتی نیز احتمال اقدامهای محدود علیه ایران از جمله توقیف نفتکشها در کوتاهمدت را ۷۰ درصد ارزیابی کرده است.
اختلالات عرضه در سایر نقاط جهان
تحلیلگران جیپیمورگان همچنین به اختلالات عرضه در دیگر نقاط جهان اشاره کردند: «اختلالها در قزاقستان، روسیه و ونزوئلا طی ماه ژانویه در مجموع یک میلیون و ۵۰۰ هزار بشکه در روز از عرضه جهانی نفت را تحت تأثیر قرار داده است، همچنین موج سرمای قطبی در آمریکا تولید نفت خام و میعانات گازی این کشور را در ژانویه روزانه حدود ۳۴۰ هزار بشکه کاهش داده است.» البته قزاقستان اعلام کرده تولید در میدان غولآسای تنگیز را به تدریج از سر گرفته و قصد دارد ظرف یک هفته به تولید کامل بازگردد.
