آیا برای طلا و نقره مسیر صعودی دوباره آغاز میشود؟
هفته گذشته بازار جهانی فلزات گرانبها شاهد یک چرخش تند و غیرمنتظره بود؛ اونس طلا که تا آستانه مرزهای قیمتی بیسابقهای صعود کرده بود، ناگهان سقوطی مهلک را تجربه کرد و به سطوحی پایینتر از حد انتظار بازگشت.
نوسانات قیمتی بیسابقه در اونس طلا در هفت روز گذشته، توجه همه فعالان اقتصادی را به خود جلب کرد. این فلز ارزشمند پس از آنکه برای مدتی خود را تا مرز ۵۶۰۰ دلار بالا کشید، به شکلی ناگهانی و شدید مسیر نزولی را در پیش گرفت و مجدداً زیر سقف ۵۰۰۰ دلار آرام گرفت.
بر اساس گزارشهای موجود، در روز دوشنبه هفته گذشته، برای نخستین بار، نرخ اونس طلا از مرز ۵۰۰۰ دلار عبور کرد و برای لحظاتی کوتاه تا سطح ۵۵۰۰ دلار نیز پیشروی کرد. این جهش قیمتی همزمان با افزایش مشابهی در قیمتهای نقره و پلاتین به ثبت رسید. با این حال، روز جمعه ورق کاملاً برگشت و مسیر برای طلا و دیگر فلزات گرانبها تغییر کرد. قیمت اونس طلا برای تحویل فوری با کاهش قابل توجه ۹.۷ درصدی، به ۴۸۵۲ دلار و ۵ سنت سقوط کرد. همچنین، قیمت اونس طلا در بازار معاملات آتی آمریکا (تحویل آوریل) ۸.۹ درصد کاهش یافت و به ۴۸۷۷ دلار و ۸۱ سنت رسید. این روز، از سال ۱۹۸۳ میلادی به این سو، به عنوان بدترین روز برای بازار طلا ثبت شده است.
عملکرد فلز نقره نیز تعریفی نداشت؛ این فلز شاهد شدیدترین سقوط روزانه خود بود و با کاهش خیرهکننده ۲۷.۲ درصدی، خود را به قیمت ۸۴ دلار و ۱۸ سنت رساند.
ناظران بازار دلیل این ریزش سنگین را ترکیبی از عوامل مختلف میدانند: سودگیری طبیعی پس از افزایشهای شدید قیمت، تقویت ارزش دلار آمریکا، و از همه مهمتر، قیمتگذاریهای محتاطانهتر بازار بر اساس چشمانداز آتی نرخ بهره در ایالات متحده. افزون بر این، در افق کوتاهمدت، باز شدن موقعیتهای معاملاتی با اهرم بالا در حوزه آتی، در پی کاهش قیمتها، خود عاملی شد تا فشار نزولی تشدید گردد.
علیرغم این فرود ناگهانی، مجموع عملکرد ماه ژانویه برای طلا و نقره همچنان درخشان باقی ماند؛ این دو فلز به ترتیب حدود ۱۲ و ۱۸ درصد افزایش ماهانه را به نام خود ثبت کردند.
تأثیر عدم قطعیتهای ژئوپلیتیکی ترامپ بر مسیر سرمایهگذاری
از سوی دیگر، طلا همواره به عنوان یک دارایی امن در زمان تشدید تنشهای ژئوپلیتیکی جهانی، به ویژه در رابطه آمریکا با سایر قدرتهای بینالمللی، مورد توجه قرار گرفته و شاهد هجوم سرمایهگذاران بوده است که منجر به صعود قیمت آن شده است.
تجارت جهانی تحت تأثیر مستقیم تعرفههایی قرار گرفته که دونالد ترامپ، رئیسجمهور وقت آمریکا، بر کشورهایی که مایل به همکاری تجاری با آمریکا هستند اما از نظر او مطلوب نیستند، اعمال کرده است. اِما وال، استراتژیست ارشد سرمایهگذاری در هارگریوز لانسداون، میگوید: «سیاستهای تجاری ترامپ همچنان سرمایهگذاران را نگران میکند و به افزایش قیمت طلا کمک میکند.»
در حالی که قیمتهای طلا و نقره در ژانویه به بالاترین سطح خود دست یافتند، بازار سهام به دلیل واکنش سرمایهگذاران به تهدید ترامپ مبنی بر وضع تعرفههای جدید بر هشت کشور اروپایی که با پیشنهاد او برای تصاحب گرینلند مخالفت کرده بودند، شاهد کاهش بود. همچنین، افت شدید ارزش دلار در سایه افزایش ابهامات پیرامون وضعیت مالی آمریکا و عملکرد فدرال رزرو، به بازارهای فلزات نیز کمک مثبتی رساند؛ عاملی مشابه با عدم قطعیت در مورد نرخهای بهره آمریکا که مسیر صعودی را تقویت میکرد.
حمد حسین، اقتصاددان موسسه تحقیقاتی «کپیتال اکونومیکس» به شبکه خبری بیبیسی گفت: «این تصور که طلا یک سرمایهگذاری امن است، در مقایسه با خطرات مرتبط با سیاستهای خارجی و مالی آمریکا در دوران ترامپ، این فلز گرانبها را در کانون توجه قرار داده است.»
تنشهای منطقهای و تهدیدات بینالمللی؛ سوخت جدید بازار طلا
بحرانهای جاری مانند جنگ در اوکراین و درگیریهای غزه، به شکل محسوسی به فضای عمومی عدم قطعیت دامن زدهاند. عملیات ادعایی ربایش نیکولاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا، توسط آمریکا نیز قیمت طلا را تا سطوح غیرعادی افزایش داد.
تهدیدات ترامپ پیرامون گرینلند نیز سطح تنشهای سیاسی جهانی را بالا برد و اعتماد به دلار آمریکا را متزلزل ساخت، به گونهای که سرمایهگذاران به سمت فلزات گرانبها به عنوان پناهگاه امنتری سوق پیدا کردند. بزرگترین ضربه وارد شده به دلار در دوران ریاست جمهوری ترامپ، پس از اعلام تعرفههای موسوم به “روز آزادی” در بهار سال قبل اتفاق افتاد.
وال در ادامه اظهار داشت: «طلا وقتی اوضاع جهان آشفته میشود، بهترین عملکرد خود را دارد و در بحبوحه افزایش تنشهای تجاری، شعلهور شدن اختلافات ژئوپلیتیکی و عدم قطعیت سیاسی در آمریکا، جهش میکند.» وی افزود: «اختلافات تازه میان آمریکا، کانادا و چین، ناآرامی در اروپا و خاورمیانه و حتی خطرات تعطیلی (تعطیلی دولت) در واشنگتن، همگی به جذابیت طلا افزوده است.»
چرا ناگهان قیمت طلا و نقره فرو ریخت؟
دلیل رسیدن قیمت طلا به بالاترین رکوردهای اخیر، تا حدودی ناشی از این نگرانی بود که گزینه مدنظر ترامپ برای ریاست فدرال رزرو، ممکن است در برابر فشارهای او برای کاهش نرخ بهره تسلیم شود و نتیجه آن کاهش ارزش دلار و تشدید تورم خواهد بود؛ خرید طلا به عنوان استراتژی محافظتی در برابر این سناریوها تلقی میشد.
اما، زمانی که گزارشهایی منتشر شد مبنی بر اینکه رئیسجمهور آمریکا، «کوین وارش» را برای این سمت معرفی خواهد کرد – فردی که در مقایسه با سایر گزینهها، نسبتاً مطمئن تلقی میشود – قیمت طلا، نقره و پلاتین همگی مسیر نزولی را آغاز کردند.
با وجود این، نرخ فلزات گرانبها همچنان در مقایسه با زمان مشابه در سال گذشته، به دلیل تداوم تنشهای ژئوپلیتیکی، اعمال تعرفههای موجود و تهدید به اعمال تعرفههای بیشتر از سوی ترامپ و درگیریهای ادامهدار در نقاط مختلف جهان، در سطوح بسیار بالاتری قرار دارند. این بدان معناست که برای سرمایهگذارانی که به دنبال داراییهای پناهگاه امن هستند، جذابیت طلا و نقره همچنان پررنگ است.
بسیاری از تحلیلگران کنونی به سرمایهگذاران توصیه میکنند که با احتیاط با این بازار برخورد نمایند؛ استدلال آنها بر این پایه استوار است که خطرات نزولی قابل توجهی وجود دارند که پتانسیل پایان دادن ناگهانی به روند صعودی کنونی را دارا هستند. در مقابل، گروه دیگری از کارشناسان معتقدند که طلا هنوز به سقف نهایی خود نرسیده است و عوامل کلیدی کوتاهمدت شامل کاهش نرخ بهره، لغو تعرفهها و افزایش تقاضا خواهد بود.
بر اساس تحلیل گلد اینوست، از منظر فعالان بازار، در شرایط فعلی هنوز مشخص نیست که آیا این کاهش قیمتی که روز جمعه رخ داد، نشاندهنده آغاز یک روند معکوس جدید است یا صرفاً یک اصلاح موقتی و میانمدت در چارچوب یک روند صعودی کلیتر به شمار میآید. عامل اصلی تعیینکننده، احتمالاً این خواهد بود که آیا قیمتها قادر خواهند بود در روزهای آتی بالای مناطق حمایت فنی نمودار تثبیت شوند و همچنین، بیانیههای بعدی فدرال رزرو در خصوص سیاستهای پولی چه تأثیری بر بازار خواهند گذاشت.
