چرا بورس تهران در آستانه دوشنبه ۲۷ بهمن در دام بیاعتمادی گرفتار شده است؟
در پی ثبت یکی از سنگینترین عقبنشینیهای اخیر در تالار بورس، فردا (دوشنبه ۲۷ بهمن ۱۴۰۴) بازار سرمایه در حالی نفس خواهد کشید که کارشناسان پیشبینی میکنند با وجود آغاز احتمالی در محدودهی منفی، از سرعت سقوط سنگین روز یکشنبه کاسته شده و نوسانات نزولی محدودتر خواهد شد.
معاملات روز یکشنبه، بیست و ششم بهمن ماه ۱۴۰۴، یکی از روزهای پرتلاطم و بهشدت منفی برای بازار سهام ایران به ثبت رسید و شاخصهای کلیدی بورس تهران با سقوطی چشمگیر مواجه شدند. شاخص کل، با از دست دادن بیش از ۱۰۴ هزار واحد، خود را تا آستانهی ۳ میلیون و ۸۸۱ هزار واحد عقب کشید. این افت گسترده تنها به نمادهای بزرگ محدود نشد؛ چرا که شاخص هموزن نیز نزول قابل توجهی داشت که تأییدی بود بر این موضوع که موج عرضهها، کلیت بازار را در بر گرفته است. اما بررسی ریزبینانهی عملکرد آن روز، میتواند تصویری از رفتار محتمل بازار در آستانهی روز کاری پیشرو ترسیم کند.
فرسایش شتاب نزول پس از سقوط آزاد شاخصها
بررسی مسیر طی شده توسط شاخص کل حاکی از آن است که پس از رسیدن به اوجهای چند میلیون واحدی (بالاتر از ۴.۵ میلیون)، بازار وارد یک فاز اصلاحی عمیق شده و اکنون در محدودهی ۳.۸ میلیون واحد تثبیت شده است. دادههای تاریخی نشان میدهد که بازارهای سرمایه پس از چنین افتهای پرسرعت و ناگهانی، معمولاً تمایل دارند تا سرعت ریزش را کاهش دهند و وارد یک مسیر نزولی با شیب ملایمتر شوند.
به همین دلیل، پیشبینی میشود که معاملات روز دوشنبه، هرچند با آغاز منفی همراه باشد، اما شدت فشار فروشندگان نسبت به امروز کاهش یابد و محدودهی نوسانات منفی شاهد تعدیل باشد.
سایهی سنگین کمبود تقاضا بر پیکره بازار
آمار روز یکشنبه نشان میدهد که افت شاخصها تا حد زیادی ناشی از عقبنشینی فعالان خرید و ضعف محسوس در سمت تقاضا بوده است. دادهها حاکی از آن است که سرانهی فروش حقیقیها به طور معناداری از سرانهی خرید پیشی گرفته و شاخص قدرت خرید همچنان در منطقهی منفی باقی مانده است.
این الگو میتواند نشانهی تکرار شونده در معاملات فردا باشد؛ به این معنا که به جای شکلگیری صفهای فروش هیجانی و عظیم، بازار بیشتر با معضل «کمبود سفارشهای خرید» روبرو خواهد شد. این کمبود عرضه، شاخصها را به آرامی به سوی سطوح پایینتر سوق میدهد. در چنین شرایطی، افت ارزش معاملات روز بعد نیز متصور است، زیرا نقدینگی ورودی به بازار محدودتر خواهد بود.
ابهام در ورود پول حقیقی و تضعیف اعتماد عمومی
نقطهی تأملبرانگیز در معاملات روز گذشته، ثبت ورود ۷۰۴ میلیارد تومان وجه نقد حقیقی به بازار بود؛ عددی که به نظر نمیرسد با افت بیش از ۲.۶ درصدی شاخص کل همخوانی داشته باشد. بررسی جزئیات حاکی از آن است که این ورود نقدینگی بیشتر متمرکز بر یک یا چند نماد خاص در ساعات پایانی بوده و در غیاب این تمرکز، بازار با خروج سنگین سرمایهی خرد مواجه میشد.
این پدیده دلالت بر تضعیف ادامهدار اعتماد عمومی به سلامت کل بازار دارد و ورود پول روز یکشنبه نباید به عنوان یک سیگنال قوی برای تغییر روند تلقی شود. از این رو، انتظار نمیرود که شاهد ورود گسترده و پایدار نقدینگی جدید به بورس در روز دوشنبه باشیم.
نقش مولفههای سیاسی در ترسیم چشمانداز فردا
در کنار تحلیلهای آماری و فنی، فضای سیاسی پیرامون مذاکرات ایران و آمریکا همچنان به عنوان یکی از متغیرهای تعیینکننده مسیر بازار عمل میکند. هرگونه خبر یا اظهارنظر مثبت پیرامون این مذاکرات پتانسیل این را دارد که به سرعت فضا را دگرگون کرده و حتی باعث چرخش کوتاهمدت شاخصها به سمت مثبت شود. با این وجود، در سناریوی محتمل که خبر خاص و اثرگذاری منتشر نشود، بازار فردا نیز تحت تأثیر همان جو سنگین احتیاط و بیاعتمادی باقی خواهد ماند.
در جمعبندی نهایی، پیشبینی برای بورس روز دوشنبه ۲۷ بهمن ۱۴۰۴ نشاندهندهی ادامهی فضای نزولی در بازار سهام است، اما با این تفاوت که احتمالاً شدت ریزش از روز یکشنبه کمتر خواهد بود. بازار پس از این اصلاح عمیق، اکنون در مرحلهای قرار گرفته که ضعف تقاضا بیش از هیجان فروشندگان خودنمایی میکند. اگرچه احتمال منفی ماندن شاخصها قوی است، اما با رسیدن قیمتها به سطوح جذابتر، ممکن است در برخی از سهام با شکلگیری تقاضای محدود، نوسانات متعادلتری را شاهد باشیم.
