جدیدترین دستورالعمل بانک مرکزی برای خرید دلار+ جزئیات بیشتر
اگر قصد خرید دلار دولتی دارید، بهتر است پیش از مراجعه به صرافی، این گزارش را تا انتها بخوانید. بانک مرکزی در تازهترین بخشنامه خود، الزامات تازه و پیچیدهای را برای متقاضیان ارز وضع کرده که بیخبری از آنها نه تنها باعث سرگردانی شما میشود، بلکه ممکن است خرید را برای ماهها غیرممکن کند. از اجبار به داشتن حساب ارزی مسدود شده تا ممنوعیت خرید به نمایندگی از دیگران، در ادامه به تحلیل جزئیات این تحولات پرداختهایم.
بر اساس آخرین دستورالعملهای ابلاغی از سوی بانک مرکزی، همراه داشتن کارت ملی هوشمند، شرط نخست و حیاتی برای خرید ارز محسوب میشود. صرافیهای مجاز موظف شدهاند پیش از هر اقدامی، اصل این مدرک را از متقاضی دریافت کنند. برای افرادی که فرآیند صدور کارت هوشمند آنها نهایی نشده، ارائه اصل شناسنامه به همراه برگه تأییدیه درخواست کارت ملی، راهکاری جایگزین در نظر گرفته شده است.
یکی از موارد تأکیدی در قوانین جدید، ممنوعیت کامل خرید ارز با استفاده از مدارک هویتی افراد دیگر است. مسئولان مربوطه اعلام کردهاند که هرگونه معامله به صورت وکالتی یا نمایندگی از سوی شخص دیگر، غیرقانونی بوده و از آن جلوگیری خواهد شد. این تصمیم با هدف کاهش فعالیتهای واسطهگری و دلالی در بازار ارز اتخاذ شده است.
حساب ارزی؛ کلیدی که دیگر نمیتوان از آن چشمپوشی کرد
شاید بتوان گفت مهمترین تغییر در فرآیند خرید ارز، اجباری شدن داشتن حساب سپرده ارزی در یکی از بانکهای کشور است. بر اساس این قانون تازه، اشخاصی که خواهان استفاده از سهمیه ارز دولتی هستند، پیش از هر چیز باید به بانکهایی نظیر ملی، ملت، صادرات یا تجارت مراجعه و اقدام به افتتاح حساب ارزی کنند. دلیل این تغییر رویه، ثبت سفارش و واریز ارز به صورت حواله به حساب متقاضی عنوان شده است.
فرآیند افتتاح این حساب نیز شرایط خاص خود را دارد. متقاضیان علاوه بر ارائه مدارک هویتی مشابه حسابهای ریالی، ملزم به تکمیل قرارداد مربوطه و تأمین حداقل موجودی اولیه هستند. این حداقل موجودی برای حسابهای قرضالحسنه پسانداز ارزی، معادل ۱۰۰ دلار یا یورو تعیین شده است. نکته قابل توجه اینکه این مبلغ به مدت شش ماه در حساب مسدود خواهد ماند و امکان برداشت آن وجود ندارد.
پس از ثبت درخواست خرید، ارز خریداری شده به صورت حواله به حساب واریز میشود. دریافت اسکناس فیزیکی نیز شرایط خاص خود را دارد و متقاضی باید حداقل پنج روز کاری پس از واریز صبر کرده و سپس با حضور در شعبه بانک، معادل ریالی پنج درصد از کل مبلغ را به عنوان کارمزد برداشت اسکناس پرداخت کند.
الزامات بانکی و ارتباطی؛ از کارت بانکی تا سیمکارت
پرداخت مبلغ ریالی ارز خریداری شده نیز باید از مسیر خاصی انجام شود. کارت بانکی مورد استفاده برای این منظور حتماً باید عضو شبکه شتاب بوده و دقیقاً به نام خود متقاضی صادر شده باشد. همچنین این کارت نباید محدودیت سقف برداشت روزانهای کمتر از مبلغ نهایی خرید داشته باشد، زیرا در غیر این صورت تراکنش با خطا مواجه خواهد شد.
در کنار کارت بانکی، داشتن یک خط سیمکارت فعال به نام متقاضی نیز به یکی از الزامات تبدیل شده است. دلیل این موضوع، انجام فرآیند احراز هویت و دریافت کد تأییدیه از طریق همان خط تلفن همراه است. در صورتی که متقاضی فاقد این شرایط باشد، امکان ثبت درخواست خرید ارز دولتی برای وی فراهم نخواهد بود.
تحلیل سقفهای تعیین شده و محدودیت زمانی یکساله
بر اساس قوانین جاری، هر شخص حقیقی بالای ۱۸ سال مجاز است در یک بازه زمانی ۳۶۵ روزه، تا سقف ۲۰۰۰ یورو یا معادل آن برای سایر ارزها اقدام به خرید کند. مقایسه این ارقام با سال گذشته که سقف ۲۲۰۰ یورو بود، نشاندهنده کاهش ۲۰۰ یورویی سهمیه ارز دولتی است.
نکته بسیار مهمی که بسیاری از متقاضیان از آن بیخبرند، نحوه محاسبه این سهمیه است. ثبت سفارش خرید ارز تنها یک بار در سال امکانپذیر است. به این معنا که حتی اگر فردی تنها بخش کوچکی از سهمیه ۲۰۰۰ یورویی خود را دریافت کند، تا یک سال بعد از آن، دیگر اجازه درخواست مجدد ارز دولتی را نخواهد داشت. به عنوان مثال، اگر کسی برای خرید ۱۰۰ یورو از سهمیه خود اقدام کند، باید ۳۶۵ روز برای استفاده از باقیمانده سهمیه خود صبر کند. تمامی این تراکنشها در سامانه سنا ثبت شده و به طور خودکار امکان هرگونه خرید مجدد را مسدود میکند.
ارز مسافرتی؛ شرایط اختصاصی و تحویل در فرودگاه
متقاضیان ارز مسافرتی مشمول قوانین سختگیرانهتری هستند. این دسته از افراد علاوه بر مدارک عمومی، ملزم به ارائه گذرنامه معتبر با حداقل شش ماه اعتبار، بلیط هواپیما و رسید پرداخت عوارض خروج از کشور هستند. در صورتی که کشور مقصد نیاز به ویزا داشته باشد، ارائه ویزا نیز الزامی است.
سقف ارز مسافرتی برای کشورهای بدون ویزا ۳۰۰ یورو و برای کشورهای نیازمند ویزا ۵۰۰ یورو تعیین شده است. فرآیند ثبتنام این نوع ارز از طریق اپلیکیشن «بله» متعلق به بانک ملی یا با مراجعه حضوری به بانکهای عامل انجام میشود. نکته قابل توجه اینکه تحویل اسکناس مسافرتی صرفاً در فرودگاه و از طریق دستگاههای خودپرداز ارزی صورت میگیرد.
ارز خدماتی؛ پروسه اداری طولانی برای دانشجویان و بیماران
برای موارد ضروری مانند تحصیل در خارج از کشور یا هزینههای درمانی، امکان دیگری تحت عنوان «سرفصل خدمات ارزی» پیشبینی شده است. دانشجویان غیربورسیه که مورد تأیید وزارت علوم یا بهداشت باشند و همچنین بیمارانی که شورای عالی پزشکی برای آنها تأییدیه صادر کند، میتوانند برای دریافت ارز درمانی تا سقف ۱۰ هزار یورو اقدام کنند.
با این حال، دریافت این نوع ارز به هیچ وجه فرآیندی سریع و آنی نیست. متقاضیان باید مدارک خود را در سامانه ناخدا (مرکز مبادله ارز و طلا) بارگذاری کرده و منتظر طی شدن پروسههای اداری طولانی و دریافت تأییدیه از وزارتخانههای مربوطه بمانند. تنها پس از تأیید نهایی در این سامانه، امکان دریافت ارز فراهم خواهد شد.
