قیمت شیر یارانه ای چقدر شد؟
شیر نایلونی که سالها به عنوان "اقتصادیترین" گزینه لبنی در سبد خرید خانوادهها جا خوش کرده بود، حالا با یک جهش تاریخی، مفهوم یارانه را به چالش کشیده است.
برچسب قیمت روی پاکتهای شیر نایلونی ۸۰۰ گرمی این روزها چشمان هر خریداری را خیره میکند. محصولی که تا چهل روز پیش با نرخ ۳۱ هزار تومان به فروش میرسید، اکنون با رقم ۶۳ هزار تومان روی پیشخوان فروشگاهها قرار گرفته است. این یعنی یک افزایش نزدیک به ۱۰۰ درصدی در بازهای کوتاه برای کالایی که زمانی نماد حمایت دولت از تغذیه عمومی بود.
ریاضیات شیر در سفره خانواده
یک پاکت شیر ۸۰۰ گرمی در عمل معادل حدود سه لیوان شیر است. برای یک خانواده سهنفره که مصرف روزانه شیر دارند، این یعنی تقریباً هر روز باید یک پاکت تهیه شود. با یک محاسبه ساده، هزینه ماهانه این خانواده فقط برای تهیه شیر به حدود یک میلیون و ۲۶۰ هزار تومان میرسد. رقمی که تا همین دو ماه پیش کمتر از ۶۵۰ هزار تومان بود.
روایت یک مادر از حذف تدریجی شیر
افزایش قیمتها فقط در جدول اعداد و ارقام خلاصه نمیشود؛ تأثیر واقعی آن را میتوان در سبد خرید و دغدغههای روزمره مردم دید. مادر یک دانشآموز ابتدایی در گفتوگو با خبرنگار ما روایت تلخی از تغییر عادت غذایی خانوادهاش بیان میکند: «الان فقط برای تغذیه مدرسه پسرم شیر کوچک میخرم. قبلا شیر جزو خریدهای ثابت خانه بود، اما با این نرخ دیگر نمیتوانیم هر روز بخریم. شاید هفتهای دو بار.»
به گفته او، شیری که زمانی یکی از اقلام ضروری خانه بود، حالا به کالایی تبدیل شده که باید برای خریدش برنامهریزی کرد.
کالابرگ در برابر تورم؛ آیا اعتبار یک میلیونی کافی است؟
شیر نایلونی در حال حاضر در قالب طرح کالابرگ الکترونیکی عرضه میشود و بخشی از هزینه لبنیات از طریق اعتبار حمایتی ماهانه (یک میلیون تومان به ازای هر نفر) پوشش داده میشود. اما این سؤال اساسی مطرح است که آیا این میزان اعتبار پاسخگوی تمامی اقلام اساسی یک خانوار هست یا خیر؟
با توجه به محاسبه انجامشده، اگر یک خانواده سهنفره تنها برای خرید شیر ماهانه حدود یک میلیون و ۲۶۰ هزار تومان هزینه کند (یعنی بیشتر از کل اعتبار یک نفر)، عملاً چیزی از اعتبار باقی نمیماند تا سایر کالاهای اساسی مانند گوشت، مرغ، برنج، روغن یا حبوبات تأمین شود.
در چنین شرایطی، این نگرانی جدی مطرح میشود که بخش قابل توجهی از اعتبار حمایتی دولت، عملاً صرف جبران افزایش نرخ یک یا دو قلم کالای پایه شود و سایر نیازهای اساسی خانوار همچنان بیپاسخ بماند.