تنها ماهی خونگرم جهان را بشناسید / راز بقای ماهماهی در آبهای سرد فاش شد+عکس
تصور کنید موجودی که در اعماق اقیانوسهای یخزده زندگی میکند، بدنی گرمتر از آب اطرافش دارد! ماهماهی یا مونفیش، تنها ماهی خونگرم دنیاست که تا سال ۲۰۱۵ دانشمندان از این راز بینظیر بیخبر بودند. در این گزارش، با ویژگیهای شگفتانگیز این موجود و مکانیسم علمی حفظ گرما در بدنش آشنا میشوید.
بهطور معمول، همه ماهیها خونسرد هستند و دمای بدنشان با دمای محیط زیستشان تقریباً برابر است. اما وقتی میگوییم ماهماهی بهطور کامل خونگرم است، یعنی توانایی حفظ دمای داخلی خود را در تمام بخشهای بدن، از جمله عضلات، قلب و مغز دارد.
کشفی که دنیای جانورشناسی را تکان داد
ماهماهی یا مونفیش یکی از شگفتانگیزترین موجودات زیر آب است. این ماهی بهطور کامل خونگرم است؛ خصوصیتی که تا پیش از کشف آن در ماهماهی در سال ۲۰۱۵، تنها در پستانداران و پرندگان دیده شده بود.
ماهیها بهجای تنفس از هوا، اکسیژن مورد نیاز خود را از آب دریا که از روی رگهای خونی در آبششهایشان عبور میکند، دریافت میکنند. چون دمای آب دریا اغلب پایین است، دمای بدن ماهیها نیز به همان اندازه سرد میماند.
گرمای ۵ درجهای در اعماق سرد
در حالی که ماهیهای دیگر بدنشان با دمای محیط تطابق مییابد، ماهماهی در آبهای سرد بهطور طبیعی گرمای بدنش را حفظ میکند. دانشمندان متوجه شدند که این ماهی همواره از آب اطراف خود گرمتر است. جالب اینکه این گرما نه تنها بهدلیل حرکت ماهماهی نیست، بلکه در تمامی بخشهای بدنش، حتی قلبش بهطور یکنواخت وجود دارد.
ماهماهی قادر است دمای بدن خود را ۵ درجه سانتیگراد بالاتر از دمای آب دریا حفظ کند. این ویژگی منحصربهفرد به ماهی امکان میدهد که در اعماق سرد اقیانوسها زندگی کند و از مزایای زیادی برخوردار شود که دیگر ماهیها از آن بیبهرهاند.
راز خونگرمی در شبکه رگها
دانشمندان با انجام بررسیهایی روی آناتومی و فیزیولوژی ماهماهی متوجه شدهاند این نوع ماهی شبکه خاصی از رگهای خونی در آبششهای خود دارد که بهلطف آنها میتواند گرمای بدنش را حفظ کند.
این شبکه از رگهای خونی بهطور خاص به شکلی طراحی شده است که دمای خون را حفظ کند. خون گرمشده که از بدن خارج میشود، خون سردی را که از آبششها بازمیگردد، گرم میکند. این فرآیند، «تبادل حرارتی معکوس» نام دارد و باعث میشود ماهی بتواند دمای خون خود را در عضلات، قلب و مغزش حدود ۵ درجه سانتیگراد بالاتر از دمای آب حفظ کند.
این کشف شگفتانگیز نشان میدهد که هنوز رازهای بسیاری در اعماق اقیانوسها نهفته است که در انتظار کشف شدن هستند.
