فوری: مذاکره مستقیم ایران و آمریکا فردا در آنکارا
در بحبوحه افزایش تنشها و احتمال درگیری نظامی، رئیسجمهور آمریکا با برگزاری دیداری سهجانبه با حضور ایران و ترکیه در آنکارا موافقت کرده است؛ تحولی که میتواند مسیر دیپلماسی در منطقه غرب آسیا را تغییر دهد.
یک روزنامه ترکیهای از موافقت دونالد ترامپ برای برگزاری جلسهای سهجانبه با حضور نمایندگان ایران، آمریکا و ترکیه در آنکارا خبر داده است. این تصمیم در حالی اعلام میشود که استقرار ناوهای آمریکایی در خلیجفارس و تهدیدهای ترامپ علیه ایران واکنشهای گسترده داخلی، منطقهای و بینالمللی را برانگیخته است.
در هفتههای اخیر، ایران یکی از محورهای اصلی اظهارات ترامپ بوده و موضعگیریهای متنوع او درباره تهران در شبکههای مختلف رسانهای و تجمعات سیاسی ادامه داشته است. ترامپ روز سهشنبه در ایالت آیووا تاکید کرد که امیدوار است ایران سریعاً به میز مذاکره بازگردد و معاملهای عادلانه بدون سلاح هستهای شکل گیرد.
برخی رسانههای غربی استقرار ناوگان آمریکا در منطقه را مانوری مشترک با کشورهای همسایه تحلیل میکنند، اما برخی دیگر معتقدند هدف واشنگتن محاصره دریایی ایران و اعمال فشار برای تغییر موازنه سیاسی و انرژی منطقهای است. تحلیلهای متفاوت حاکی است که آمریکا در تلاش است با فشار خارجی، پرونده ایران را به سمت مذاکره سوق دهد.
ایران اما موضعی شفاف دارد: آماده گفتوگو است، اما از موضعی برابر، مبتنی بر احترام متقابل و بدون تهدید و شروط از پیش تعیینشده. سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، تاکید کرده است که نیروهای مسلح کشور آماده پاسخ سریع و قاطع به هرگونه تجاوز هستند، و مذاکرات تنها زمانی موثر خواهد بود که با رعایت حقوق ایران و اطمینان از صلحآمیز بودن فعالیتهای هستهای همراه باشد.
در سطح منطقه، کشورهای کلیدی از امارات و عربستان تا مصر و ترکیه، با تماسهای متعدد دیپلماتیک در ۴۸ ساعت گذشته، بر پرهیز از درگیری نظامی و اولویتبخشی به دیپلماسی تاکید کردهاند. گفتوگوهای تلفنی میان مقامات ایران، عربستان و دیگر کشورهای منطقه، ضمن تاکید بر صلح و امنیت، آمادهسازی شرایط برای بازگشت به مسیر عقلانیت را برجسته کرده است.
در این میان، وزیر امور خارجه ترکیه، هاکان فیدان، به واشنگتن توصیه کرده که مسائل خود را با ایران گامبهگام حل کند و از هرگونه ماجراجویی نظامی پرهیز نماید. روزنامه حریت ترکیه نیز گزارش داده که سید عباس عراقچی در روزهای آینده برای مذاکره به آنکارا سفر خواهد کرد تا مسیر گفتوگو میان تهران و واشنگتن بازگشایی شود.
قدرتهای جهانی نیز نسبت به هرگونه ماجراجویی نظامی آمریکا هشدار دادهاند. نمایندگان چین و روسیه در سازمان ملل تاکید کردهاند که از هرگونه اقدام نظامی در غرب آسیا جلوگیری شود و در صورت نیاز، خدمات میانجیگری ارائه خواهند کرد.
با این همه، منطقه علیه درگیری نظامی و تنش جدید متحد است و ایران آماده بازگشت به میز مذاکره است، اما تنها بر پایه احترام متقابل و بدون تهدید. اکنون توپ در زمین آمریکا است تا تصمیم بگیرد دیپلماسی را جدی بگیرد یا مسیر تنش را ادامه دهد.
