آلمان در آستانه انتخاب نخستین رئیس‌جمهور زن؛ ایلزه آیگنر گزینه مشترک احزاب حاکم
ایلزه آیگنر، سیاستمدار باسابقه حزب سوسیال‌مسیحی بایرن، در آستانه معرفی به‌عنوان نامزد مشترک احزاب محافظه‌کار و سوسیال‌دموکرات برای ریاست‌جمهوری آلمان قرار گرفته است. در صورت انتخاب او در ۳۰ ژانویه ۲۰۲۷، آلمان برای نخستین بار در تاریخ خود شاهد حضور یک زن در مقام ریاست‌جمهوری خواهد بود.
احزاب اصلی ائتلاف حاکم آلمان در حال آماده‌شدن برای معرفی ایلزه آیگنر به‌عنوان نامزد مشترک ریاست‌جمهوری این کشور هستند؛ تصمیمی که در صورت نهایی‌شدن و انتخاب او، می‌تواند به حضور نخستین زن در بالاترین مقام رسمی آلمان منجر شود.
به گزارش فرارو به نقل از پولیتیکو، روزنامه آلمانی بیلد با استناد به اظهارات دو مقام ارشد محافظه‌کار که از مذاکرات داخلی احزاب اطلاع دارند، گزارش داده است که بلوک محافظه‌کار به رهبری فریدریش مرتس و حزب سوسیال‌دموکرات آلمان (SPD) برای حمایت از نامزدی ایلزه آیگنر به توافق رسیده‌اند.
این دو مقام که به دلیل حساسیت گفت‌وگوهای حزبی خواسته‌اند هویتشان فاش نشود، اعلام کرده‌اند معرفی رسمی نامزد مشترک برای روز دوشنبه برنامه‌ریزی شده است. گزارش‌های رسانه‌های آلمانی در ۶ و ۷ نوامبر نیز از توافق بر سر نامزدی آیگنر خبر داده‌اند، هرچند اعلام رسمی تصمیم همچنان به روز دوشنبه موکول شده است.
ایلزه آیگنر کیست؟
ایلزه آیگنر از سیاستمداران شناخته‌شده حزب سوسیال‌مسیحی آلمان (CSU) است؛ حزبی که فعالیت اصلی آن در ایالت بایرن متمرکز است و در سطح فدرال با حزب دموکرات‌مسیحی (CDU) همکاری می‌کند.
او در حال حاضر ریاست پارلمان ایالتی بایرن را بر عهده دارد و پیش از این، از سال ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۳، در دولت آنگلا مرکل وزیر کشاورزی آلمان بوده است.
سابقه فعالیت آیگنر در سیاست ایالتی و فدرال و جایگاه او در حزب سوسیال‌مسیحی باعث شده است حمایت‌هایی از سوی جریان‌های سیاسی مختلف از نامزدی او شکل بگیرد.
احزاب دموکرات‌مسیحی و سوسیال‌مسیحی در پارلمان فدرال آلمان یک بلوک مشترک دارند و در پارلمان اروپا نیز در چارچوب حزب مردم اروپا فعالیت می‌کنند.
حمایت محافظه‌کاران و سوسیال‌دموکرات‌ها از نامزدی آیگنر
یکی از مهم‌ترین تحولات مربوط به انتخاب رئیس‌جمهور آینده آلمان، شکل‌گیری توافق میان دو جریان اصلی ائتلاف حاکم بر سر نامزدی ایلزه آیگنر است. حمایت مشترک احزاب محافظه‌کار و سوسیال‌دموکرات می‌تواند زمینه انتخاب او را فراهم کند و احتمال رقابت پرتنش میان احزاب بزرگ را کاهش دهد.
مارکوس زودر، رهبر حزب سوسیال‌مسیحی بایرن، از ماه آوریل نام آیگنر را به‌عنوان یکی از گزینه‌های ریاست‌جمهوری مطرح کرده بود. این حزب با وجود حضور چند دهه‌ای در سیاست ایالت بایرن، تاکنون نتوانسته است یکی از اعضای خود را به مقام صدراعظمی یا ریاست‌جمهوری آلمان برساند.
در هفته‌های گذشته، شماری از چهره‌های برجسته حزب سوسیال‌دموکرات و حزب سبزها نیز از نامزدی آیگنر حمایت کرده‌اند.
دیتمار وُیدکه، نخست‌وزیر ایالت براندنبورگ و از اعضای حزب سوسیال‌دموکرات، روز جمعه در گفت‌وگو با پولیتیکو، آیگنر را «نامزدی ایده‌آل» خواند. او همچنین تأکید کرد که این سیاستمدار بایرنی شناخت گسترده‌ای از بخش‌های مختلف سیاست آلمان دارد.
گزارش‌های منتشرشده در رسانه‌های آلمانی نیز از حمایت حزب سوسیال‌دموکرات از نامزدی آیگنر حکایت دارند. با این حال، انتخاب رئیس‌جمهور بر عهده مجمع فدرال است و توافق احزاب به‌تنهایی به معنای انتخاب قطعی او نیست.
انتخابات ریاست‌جمهوری آلمان چه زمانی برگزار می‌شود؟
دومین دوره پنج‌ساله ریاست‌جمهوری فرانک‌والتر اشتاین‌مایر در مارس ۲۰۲۷ به پایان می‌رسد. او به دلیل محدودیت قانونی دوره‌های ریاست‌جمهوری، امکان نامزدی مجدد برای یک دوره دیگر را ندارد.
بر اساس برنامه تعیین‌شده، انتخابات ریاست‌جمهوری آلمان روز ۳۰ ژانویه ۲۰۲۷ برگزار خواهد شد. در این انتخابات، اعضای مجمع فدرال مسئول انتخاب جانشین اشتاین‌مایر خواهند بود.
ریاست‌جمهوری در آلمان برخلاف مقام صدراعظمی، عمدتاً جایگاهی تشریفاتی و نمادین دارد. مسئولیت اصلی اداره کشور و تعیین سیاست‌های اجرایی بر عهده صدراعظم و دولت فدرال است.
با وجود این، رئیس‌جمهور در ساختار سیاسی و اجتماعی آلمان از موقعیت مهمی برخوردار است و در موضوعاتی مانند ارزش‌های قانون اساسی، مسائل ملی و تقویت انسجام اجتماعی نقشی نمادین و اثرگذار دارد.
در صورت معرفی رسمی ایلزه آیگنر و انتخاب او در مجمع فدرال، آلمان برای نخستین بار یک زن را در مقام ریاست‌جمهوری خواهد داشت. چنین انتخابی از نظر حضور زنان در بالاترین سطوح ساختار سیاسی این کشور، اهمیتی تاریخی خواهد داشت.
همچنین انتخاب احتمالی آیگنر می‌تواند بیانگر توافق احزاب بزرگ بر سر سیاستمداری باشد که خاستگاه حزبی او به جریان محافظه‌کار بایرن بازمی‌گردد، اما توانسته حمایت بخش‌هایی از جریان‌های سیاسی میانه‌رو و چپ را نیز جلب کند.
با این حال، تا زمان معرفی رسمی نامزد و برگزاری انتخابات، ریاست‌جمهوری آیگنر قطعی نیست و نتیجه نهایی به رأی اعضای مجمع فدرال بستگی خواهد داشت.