پاسخ قاطع ایران به ترامپ: حق غنیسازی با فشار سیاسی مخدوش نمیشود / افشای جزئیات جدید از موضع رسمی تهران
در حالی که گمانهزنیها درباره شروط احتمالی ترامپ برای مذاکره بالا گرفته، سخنگوی وزارت خارجه ایران با صراحت تمام خط قرمز تهران را اعلام کرد. اسماعیل بقائی با استناد به ماده ۴ NPT تأکید کرد که حق غنیسازی ایران ذاتی و غیرقابل مذاکره است. در این گزارش تحلیلی، جزئیات کامل موضع رسمی ایران و پیشینه حقوقی این حق را میخوانید.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در برنامه «به وقت گفتوگو» با تشریح چارچوب حقوقی برنامه هستهای کشور، موضع قاطع تهران را در برابر فشارهای سیاسی اعلام کرد [منبع اصلی: 9 صبح].
مبنای حقوقی حق هستهای ایران
بقائی با اشاره به معاهده منع اشاعه سلاحهای هستهای (NPT) اظهار داشت: این معاهده از ابتدا با هدف جلوگیری از گسترش سلاحهای هستهای تدوین شده و در ماده چهارم، حق همه دولتهای عضو برای استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای را به رسمیت شناخته است [منبع اصلی]. ایران از سال ۱۹۷۰ به این معاهده پیوسته و در تمام این سالها به تعهدات خود پایبند بوده است .
سخنگوی وزارت خارجه با انتقاد از تفاسیر یکسویه برخی کشورهای دارنده سلاح هستهای تصریح کرد: این تفاسیر سیاسی موجب شده استفاده صلحآمیز کشورها نیز با سوءظن مواجه شود [منبع اصلی].
ابتکار تاریخی ایران برای خاورمیانه عاری از هستهای
بقائی با یادآوری ابتکار ایران در سال ۱۹۷۴ برای ایجاد منطقه عاری از سلاحهای هستهای در غرب آسیا تأکید کرد: برنامه هستهای ایران همواره شفاف بوده و آژانس بینالمللی انرژی اتمی طبق توافقنامه پادمان، بهطور مستمر بر آن نظارت داشته است [منبع اصلی]. ادعاهای مطرحشده درباره ماهیت این برنامه، عمدتاً بهانهای برای ایرانهراسی و اعمال فشار سیاسی است [منبع اصلی].
حمله به تأسیسات و سکوت آژانس
سخنگوی وزارت امور خارجه با انتقاد از رویکرد آژانس پس از حمله به تأسیسات هستهای صلحآمیز ایران گفت: این اقدام تجاوزکارانه آمریکا و رژیم صهیونیستی، اقدامی بیسابقه در تاریخ رژیم عدم اشاعه بود که آژانس میبایست آن را محکوم میکرد، اما چنین نشد [منبع اصلی].
پیشتر، بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی، در گفتوگو با میزان اعلام کرده بود که بازرسان آژانس در حال حاضر در ایران حضور ندارند و بازرسیها بر اساس چارچوب مصوب شورای عالی امنیت ملی و قانون مجلس انجام میشود . کمالوندی تأکید کرده بود که تاکنون تنها به بازرسی از تأسیسات آسیبندیده اجازه داده شده است و ملاحظات امنیتی مهمترین اولویت است .
موضع اصولی ایران درباره بازرسیها
محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران، نیز پیشتر تصریح کرده بود که تا زمانیکه خلا حقوقی در اساسنامه آژانس برای تأسیسات آسیبدیده در جنگ برطرف نشود، ایران هیچ بازرسیای را نمیپذیرد . وی با اشاره به ماده ۶۸ پادمان که فقط شرایط بلایای طبیعی را پوشش میدهد، خواستار تدوین پروتکل مشخص برای تأسیسات آسیبدیده در حملات نظامی شده بود .
حق هستهای؛ ذاتی و غیرقابل مذاکره
بقائی در پایان تأکید کرد: حق ایران برای استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای، حقی ذاتی و غیرقابل تفکیک است و هیچگونه فشار یا موضعگیری سیاسی نمیتواند این حق را مخدوش کند [منبع اصلی].
ابراهیم عراقچی، وزیر امور خارجه، نیز پیشتر در واکنش به حملات آمریکا اعلام کرده بود: «رویدادهای امروز صبح outrageous هستند و پیامدهای ماندگاری خواهند داشت» . وی تأکید کرده بود که ایران طبق منشور ملل متحد، حق دفاع از حاکمیت خود را محفوظ میدارد .
جمعبندی
موضع جمهوری اسلامی ایران درباره حق هستهای خود مبتنی بر چارچوب حقوقی NPT و ماده ۴ آن است. تهران هرگونه فشار سیاسی برای محدود کردن این حق را رد میکند و بر ادامه برنامه صلحآمیز هستهای تحت نظارت آژانس، اما با رعایت ملاحظات امنیتی ناشی از حملات نظامی، تأکید دارد .
