معوقات بازنشستگان تأمین اجتماعی؛ جزئیات زمان واریز و نحوه محاسبه مابه‌التفاوت حقوق
سازمان تأمین اجتماعی اعلام کرده است معوقات حقوق اردیبهشت ۱۴۰۵، شامل مابه‌التفاوت افزایش سالانه مستمری و مرحله سوم متناسب‌سازی، چهارشنبه ۶ آبان به حساب حدود ۵ میلیون و ۳۰۰ هزار بازنشسته و مستمری‌بگیر واریز می‌شود. مبلغ این مطالبات برای همه مشمولان یکسان نیست و بر اساس حکم حقوقی هر فرد محاسبه خواهد شد.
به گزارش خبرگزاری دانشجو، میزان معوقات هر بازنشسته با توجه به مبلغ مستمری و جزئیات حکم حقوقی او متفاوت است. سازمان تأمین اجتماعی نیز محدودیت منابع مالی و ناترازی میان درآمدها و هزینه‌ها را از دلایل تأخیر در تسویه این مطالبات عنوان کرده است.
معوقات بازنشستگان چگونه محاسبه می‌شود؟
مطالباتی که سازمان تأمین اجتماعی زمان پرداخت آن‌ها را اعلام کرده، به دو بخش تقسیم می‌شود؛ مابه‌التفاوت ناشی از افزایش سالانه مستمری‌ها و مبالغ مربوط به مرحله سوم متناسب‌سازی حقوق که برای اردیبهشت ۱۴۰۵ محاسبه شده است.
این مبالغ به اختلاف میان مستمری پرداخت‌شده در اردیبهشت و حقوقی مربوط می‌شود که با اعمال افزایش‌های سال جاری باید به بازنشستگان پرداخت می‌شد. بنابراین، معوقات اعلام‌شده ارتباطی با حقوق ماهانه آبان یا مطالبات دوره‌های دیگر ندارد.
برای محاسبه تقریبی مابه‌التفاوت حقوق، می‌توان مبلغ مستمری مندرج در حکم نهایی را با مبلغ دریافتی در اردیبهشت مقایسه کرد. اختلاف این دو رقم، برآورد اولیه معوقه خواهد بود؛ هرچند محاسبه دقیق آن به بررسی تمام اجزای حکم حقوقی از سوی سازمان تأمین اجتماعی نیاز دارد.
برای نمونه، اگر مستمری قابل پرداخت یک بازنشسته طبق حکم نهایی ۲۲ میلیون تومان باشد، اما او در اردیبهشت ۱۹ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان دریافت کرده باشد، مابه‌التفاوت این دو مبلغ ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان خواهد بود. این رقم تنها نمونه‌ای برای توضیح شیوه محاسبه است و به معنای تعیین مبلغ یکسان برای تمام بازنشستگان نیست.
میزان مستمری، درصد افزایش سالانه و سهم هر فرد از متناسب‌سازی، از عوامل تعیین‌کننده مبلغ معوقات هستند. علاوه بر این، مزایا، کسورات و سایر جزئیات حکم حقوقی می‌توانند مبلغ نهایی دریافتی را تغییر دهند. به همین دلیل، برای مشخص‌شدن رقم دقیق مطالبات هر بازنشسته باید حکم حقوقی و فیش‌های مربوط به دوره موردنظر بررسی شود.
دلیل تأخیر در پرداخت معوقات بازنشستگان چه بود؟
سازمان تأمین اجتماعی در اطلاعیه خود، ضمن عذرخواهی بابت تأخیر در پرداخت مطالبات، محدودیت در تأمین منابع مالی و ناترازی منابع و مصارف را از دلایل این وقفه اعلام کرده است.
در این اطلاعیه همچنین به پیگیری‌های وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی و همکاری بانک مرکزی برای سرعت‌بخشیدن به روند تأمین منابع موردنیاز اشاره شده است.
با این حال، برای بررسی وضعیت مطالبات بازنشستگان باید میان زمان اجرای افزایش حقوق، دوره شکل‌گیری معوقات و تاریخ تسویه آن‌ها تفاوت قائل شد. تأمین منابع مالی یکی از عوامل اثرگذار بر زمان پرداخت عنوان شده، اما بررسی کامل وضعیت مطالبات به درنظرگرفتن این مراحل نیز نیاز دارد.
تأثیر تأخیر در پرداخت بر قدرت خرید بازنشستگان
معوقات حقوق، مطالباتی هستند که پرداخت آن‌ها در موعد مقرر انجام نشده و به زمان دیگری موکول شده است. در شرایط افزایش قیمت کالاها و خدمات، طولانی‌شدن فاصله میان زمان استحقاق دریافت حقوق و پرداخت آن می‌تواند از قدرت خرید واقعی این مبالغ بکاهد.
از این رو، مشخص‌شدن تاریخ واریز مطالبات اگرچه برای بازنشستگان اهمیت دارد، اما به‌تنهایی نشان‌دهنده آثار تأخیر بر وضعیت معیشتی آن‌ها نیست. برای بررسی این موضوع باید تغییر قیمت کالاهای اساسی و هزینه‌های خانوار را از زمان ایجاد معوقات تا هنگام پرداخت آن‌ها در نظر گرفت.
همچنین درخواست احتمالی برای جبران کاهش ارزش پول باید مستقل از اصل مطالبات معوق و بر پایه مقررات قانونی مربوط بررسی شود.
بازنشستگان و مستمری‌بگیران برای اطلاع از آخرین اطلاعیه‌های رسمی و پیگیری وضعیت پرداخت حقوق و معوقات خود می‌توانند به وب‌سایت سازمان تأمین اجتماعی به نشانی Tamin.ir یا صفحات رسمی این سازمان با شناسه Tamin_Media مراجعه کنند. سامانه پاسخ‌گویی ۱۴۲۰ نیز به‌صورت شبانه‌روزی به پرسش‌های بیمه‌شدگان و بازنشستگان پاسخ می‌دهد.
بر اساس اعلام سازمان تأمین اجتماعی، پرداخت برنامه‌ریزی‌شده برای چهارشنبه ۶ آبان صرفاً شامل مابه‌التفاوت افزایش سالانه مستمری و مرحله سوم متناسب‌سازی اردیبهشت است. با این وجود، بررسی وضعیت مطالبات بازنشستگان به مبلغ نهایی دریافتی، مدت تأخیر در تسویه و تأثیر آن بر قدرت خرید نیز بستگی دارد.
در نتیجه، برای ارزیابی دقیق‌تر وضعیت این مطالبات، لازم است مبلغ معوقه هر بازنشسته از حقوق جاری او تفکیک شود و فاصله زمانی میان ایجاد بدهی و پرداخت آن نیز مورد توجه قرار گیرد.
یادداشت برای دبیر:
خبر منبع در تاریخ ۸ آبان ۱۴۰۵ منتشر شده، اما تاریخ پرداخت اعلام‌شده در آن چهارشنبه ۶ آبان ۱۴۰۵ است؛ یعنی دو روز پیش از انتشار خبر. متن منبع تنها زمان اعلام‌شده برای پرداخت را بیان می‌کند و تأیید مستقلی از انجام واریز ارائه نمی‌دهد. بنابراین، پیش از انتشار مجدد، وضعیت واقعی پرداخت باید بررسی شود.