بارانهای آذر محصول طبیعت یا باروری ابرها؟
با شروع بارندگیها در ایران، سوالی که ذهن بسیاری را مشغول کرده این است: آیا باران امسال نتیجه تلاشهای انسانی برای بارورسازی ابرهاست یا صرفاً ادامه مسیر طبیعی الگوهای جوی؟
در سالهایی که ایران با کمبود بارش و خشکسالی دستوپنجه نرم میکند، هر بار که خبری از باران میرسد، بارورسازی ابرها دوباره به صدر توجه رسانهها و افکار عمومی میآید. این بار، اما شرایط با گذشته تفاوت دارد؛ زیرا کارشناسان هواشناسی از ماهها قبل از تقویت سامانههای بارشی زمستانی و پربارش خبر داده بودند.
به گزارش همشهری، همزمان با آغاز بارندگیها، این پرسش جدی مطرح شده که آیا بارانهای امسال محصول عملیات بارورسازی است یا نتیجه همان الگوهای جوی پیشبینی شده؟
بارشها طبیعی است
احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی، تأکید کرد: «سامانههای فعال کنونی کاملاً طبیعی هستند و ارتباط معناداری با عملیات بارورسازی ندارند.» وی توضیح داد که این بارندگیها نتیجه تعامل عوامل شناختهشده جوی در مقیاس کلان، شامل چرخندهای مدیترانهای، جریانهای غنی از رطوبت، رودخانههای جوی و تأثیر ناهمواریهای زاگرس و البرز است.
او افزود که پیشبینی بارشهای سنگین در برخی مناطق از مدتها قبل در مدلهای معتبر جهانی دیده شده و بارشهای اخیر پدیدهای طبیعی است، نه نتیجه دخالت انسانی. علم هواشناسی هنوز به شواهد قطعی برای اثربخشی بارورسازی ابرها نرسیده و مطالعات جهانی در این زمینه نتایج متناقضی داشتهاند. به گفته وظیفه، اقلیم خاورمیانه بهطور طبیعی غنی از ذرات گردوغبار است و این موضوع بررسی اثر بارورسازی را با دشواری و نبود قطعیت مواجه میکند.
۱۷ پرواز برای بارورسازی انجام شد
محمدمهدی جوادیانزاده، رئیس سازمان توسعه و بهرهبرداری فناوریهای نوین آبهای جوی، توضیح داد: «عملیات بارورسازی تابع شرایط جوی است و بدون بستر مناسب هیچ اقدامی صورت نمیگیرد. اطلاعات پایه ما از پیشبینیها و دادههای سازمان هواشناسی تأمین میشود و علاوه بر آن، از مدلها و سایتهای پایش جهانی نیز بهره میبریم.»
وی ادامه داد که این اطلاعات از حدود یک هفته قبل پایش میشوند و هرچه به زمان ورود سامانه نزدیکتر میشویم، جلسات تخصصی و کارشناسی بیشتری برگزار میشود. جوادیانزاده خاطرنشان کرد: «اگر همه شاخصها تأیید شود و نشان دهد سامانه برای بارورسازی مناسب است، آنوقت در مناطق عملیاتی از پیش تعیینشده، هواپیما یا پهپاد وارد عمل میشوند.»
او افزود که تاکنون ۱۷ پرواز بارورسازی در کشور انجام شده است، اما ارزیابی نهایی اثرگذاری این عملیات هنوز کامل نشده است. با این حال، شواهد اولیه نشان میدهد که عملیاتها موفق بودهاند.
