وضعیت گیشه سینما در ۱۴۰۳
با اختتام سال ۱۴۰۳ و آغاز اکران نوروزی، بررسی عملکرد گیشه سینمای ایران به یک ضرورت تبدیل شده است. سینمای این کشور در سال جاری با موانع و موفقیتهایی همراه بود، که نشاندهنده بازگشت تدریجی آن به عرصه است. پس از بحرانهای اخیر و کاهش تعداد مخاطبان، سینما در این سال مقداری قوت گرفت. با این حال، هنوز فواصل زیادی با اوج روزهای نخست خود، خصوصاً در دهههای ۶۰ و ۷۰ دارد.

فیلم «هفتاد سی» به کارگردانی بهرام افشاری در سال ۱۴۰۳ موفق به کسب عنوان پرفروشترین فیلم سال شد. این فیلم از آذرماه به اکران درآمد و توانست در روزهای پایانی سال ۵ میلیون و ۶۲۱ هزار تماشاگر را به خود جلب کند. فروش این فیلم به ۳۲۷ میلیارد تومان رسید، که این موفقیت بهخصوص در شرایط کنونی سینما قابل توجه است. جالب اینکه به رغم موفقیت در فروش، «هفتاد سی» از نظر تعداد تماشاگر در مقایسه با «فسیل»، که در سال ۱۴۰۲ بیشترین شمار تماشاگر را داشت، رتبهای پایینتر دارد.
پرفروشترین فیلمهای دیگر سال
دومین فیلم پرفروش سال، «تگزاس ۳» به کارگردانی مسعود اطیابی است که ۴ میلیون و ۴۴۵ هزار تماشاگر را با فروش ۲۴۹ میلیارد تومان به خود جذب کرده است. این فیلم نیز ادامهدهنده مسیر موفقیت فیلمهای قبلی این مجموعه است.
رتبه سوم به فیلم «زودپز» به کارگردانی رامبد جوان تعلق دارد که موفق به جذب ۴ میلیون و ۶۲ هزار تماشاگر و فروش ۲۲۹ میلیارد تومان شده است. این فیلم نیز استقبال خوبی از سوی تماشاگران داشته و جایگاه خاصی در فهرست پرفروشها پیدا کرده است.
فیلم «تمساح خونی» به کارگردانی جواد عزتی با ۲ میلیون و ۸۰۰ هزار تماشاگر و فروش ۱۶۸ میلیارد تومان به رتبه چهارم رسید. این فیلم به رغم اینکه از نظر فروش به اندازه فیلمهای کمدی دیگر موفق نبوده، توانسته مخاطبان خاص خود را جذب کند.
«صبحانه با زرافهها» ساخته سروش صحت، با ۱ میلیون و ۹۶۲ هزار تماشاگر و فروش ۱۲۰ میلیارد تومان، در جایگاه پنجم قرار دارد. این فیلم در کنار آثار کمدی موفق دیگر توانسته توجه قابلتوجهی از تماشاگران را به خود جلب کند.
فیلم «مست عشق» به کارگردانی حسن فتحی، با جذب ۲ میلیون و ۰۸۵ هزار تماشاگر و فروش ۱۲۰ میلیارد تومان، در رتبه ششم قرار گرفته است. این فیلم به خوبی در میان فیلمهای غیرداستانی و درام در گیشه خود را ثابت کرده است.
فیلم «پول و پارتی» به کارگردانی سعید سهیلی با ۱ میلیون و ۶۸۵ هزار تماشاگر و فروش ۹۱ میلیارد تومان در رتبه هفتم قرار دارد. همچنین، فیلم «خجالت نکش ۲» به کارگردانی رضا مقصودی نیز با ۱ میلیون و ۵۷۸ هزار تماشاگر و فروش ۸۶ میلیارد تومان در رتبه هشتم قرار گرفته و موفقیتهای قسمت اول خود را ادامه میدهد.
فیلم انیمیشن «ببعی قهرمان» با ۱ میلیون و ۵۶۴ هزار تماشاگر و فروش ۶۷ میلیارد تومان در جایگاه نهم قرار دارد. به دلیل ویژگیهای خاص خود، این فیلم به جلب تماشاگران کودک موفق بوده است.
در جایگاه دهم، فیلم «سال گربه» به کارگردانی مصطفی تقیزاده، با ۱ میلیون و ۱۸۲ هزار تماشاگر و فروش ۶۴ میلیارد تومان قرار دارد. این فیلم نیز با وجود رقابتهای شدید، توانسته این رتبه را به دست آورد.
سایر فیلمها
علاوه بر 10 فیلم یادشده، سینماهای ایران میزبان آثار دیگری نیز بودند که فروشهای قابل توجهی را به ثبت رساندهاند. از جمله میتوان به «بیبدن» با فروش ۴۶ میلیارد تومان و «خرچنگ» با ۴۱ میلیارد تومان اشاره کرد.
در مقابل، فیلم «لختگی» به کارگردانی کاوه دهقانپور با جذب فقط ۱,۵۵۹ تماشاگر و فروش ۹۷,۵۶۵,۰۰۰ تومان، یکی از کمفروشترین فیلمهای سال ۱۴۰۳ به شمار میرود. در کنار لختگی، «تعارض» به کارگردانی محمدرضا لطفی با ۸۰۷ تماشاگر و فروش ۴۹,۹۲۰,۰۰۰ تومان قرار دارد که نتایج مشابهی را یافته است. در نهایت، «نفرین آرتا» به کارگردانی مجید کریمی با تنها ۶۲۸ تماشاگر و فروش ۴۱,۳۵۵,۰۰۰ تومان، کممخاطبترین فیلم سال لقب گرفته است.
تحلیل کلی از وضعیت گیشه
اگرچه سینمای ایران در سال ۱۴۰۳ چالشها و مشکلات زیادی را تجربه کرده است، اما در عین حال توانسته به روندی رو به رشد دست یابد. فیلمهای کمدی به وضوح در جذب مخاطبان نقش مؤثری ایفا کردهاند. با این حال، نگرانیهایی درباره کاهش علاقه مردم به این نوع فیلمها وجود دارد. برخی کارشناسان معتقدند که با اکران فیلمهای غیرکمدی و با کیفیتهای بیشتر، وضعیت سینما میتوانست بهتر باشد.
فیلمهایی که در فهرست پرفروشها قرار دارند، سهمهای مختلفی از فروش کل را به خود اختصاص دادهاند. «هفتاد سی» با ۳۲.۷ درصد از کل فروش، بالاترین سهم را داراست. «تگزاس ۳» با ۲۴.۹ درصد و «زود پز» با ۲۲.۹ درصد در رتبههای بعدی هستند. فیلمهای «تمساح خونی» و «صبحانه با زرافهها» بهترتیب ۱۶.۸ درصد و ۱۲.۱ درصد از فروش کل را به خود اختصاص دادهاند.
سایر فیلمها مانند «مست عشق»، «پول و پارتی»، «خجالت نکش ۲» و «ببعی قهرمان» نیز هرکدام سهمهایی حدود ۶ تا ۹ درصد از کل فروش را دارا هستند. بهطور کلی، بخش بزرگی از فروش کل به تعداد محدودی فیلم تعلق دارد و سایر آثار فروش کمتری را تجربه کردهاند.
در نهایت، سینمای ایران در سال ۱۴۰۳ همچنان در حال تحول و تغییر است. اگرچه چالشهای زیادی پابرجاست، اما فیلمهایی نظیر «هفتاد سی»، «تگزاس ۳»، و «زودپز» نشان میدهند که گیشه این سینما میتواند بازگشتی به روزهای رونق خود داشته باشد، مشروط به اینکه آثار با کیفیت و متنوعتری به نمایش گذاشته شوند.