چت جیپیتی و دیپسیک هم اکنون در دسترس قرار گرفتند
پس از نزدیک به دو هفته اختلال سنگین در اینترنت بینالملل، نشانههایی از بازگشت برخی سرویسهای پرکاربرد هوش مصنوعی دیده میشود؛ بازگشتی که اگرچه برای بسیاری از کاربران امیدوارکننده است، اما ناپایداری، محدودیت و تناقضهای عجیب آن، همچنان پرسشبرانگیز باقی مانده است.
گزارشهای میدانی و پیامهای دریافتی از کاربران اینترنت در نقاط مختلف کشور نشان میدهد که از عصر امروز، دسترسی به نسخه تحت وب دستیار هوش مصنوعی ChatGPT برای بخشی از کاربران فراهم شده است. این دسترسی عمدتاً در شبکه اپراتور همراه اول و تعدادی از شرکتهای ارائهدهنده اینترنت ثابت گزارش شده؛ هرچند وضعیت اتصال در همهجا یکسان نیست و بسیاری از کاربران همچنان از اختلال یا قطع کامل خبر میدهند.
این گشایش محدود، پس از حدود ۱۲ روز اختلال گسترده در ارتباطات بینالمللی رخ داده؛ اختلالی که طی آن، تعداد زیادی از سرویسهای خارجی از دسترس خارج شده بودند. حالا با وجود باز شدن نسبی برخی ابزارهای هوش مصنوعی، بررسیها نشان میدهد که شرایط به حالت عادی بازنگشته و اتصالها با ناپایداری شدید همراه است.
براساس گزارش زومیت، آنچه فعلاً در دسترس قرار گرفته، تنها نسخه مرورگری چتجیپیتی است و اپلیکیشن رسمی این سرویس همچنان برای کاربران ایرانی باز نمیشود. همین موضوع باعث شده تجربه کاربران محدود و ناقص باقی بماند. در کنار این سرویس، برخی کاربران اعلام کردهاند که ابزار هوش مصنوعی چینی DeepSeek نیز در تعدادی از اپراتورها دوباره قابل استفاده شده است؛ هرچند این دسترسی هم سراسری و پایدار نیست.
این تحولات در حالی رخ میدهد که یک روز پیش از آن، گزارشهایی از باز شدن موتور جستجوی گوگل و سرویس Google Translate برای بخشی از کاربران منتشر شده بود. با این حال، وضعیت دسترسی در اپراتورهای مختلف همچنان متناقض است؛ برخی کاربران از اتصال بدون مشکل میگویند و برخی دیگر از مواجهه با فیلترینگ یا قطعی کامل.
در این میان، وضعیت دستیار هوش مصنوعی گوگل، یعنی Gemini، توجه ویژهای را به خود جلب کرده است. بررسیها نشان میدهد که درخواستهای اتصال به این سرویس با آیپی ایران ارسال میشود، اما کاربران با «خطای ۴۰۳» مواجه میشوند. این خطا بهروشنی نشان میدهد که حتی اگر محدودیتهای داخلی کاهش یافته باشد، تحریمهای بینالمللی همچنان مانع دسترسی کاربران ایرانی به این سرویس شدهاند.
از سوی دیگر، بسیاری از کاربران و کارشناسان فناوری معتقدند باز شدن نسخه وب چتجیپیتی، بدون حل مشکل دسترسی به سرویسهای ایمیل، عملاً کارایی محدودی دارد. ورود به حساب کاربری این ابزارها نیازمند دریافت کد یا لینک تأیید از طریق ایمیلهایی مانند جیمیل است؛ سرویسهایی که خودشان همچنان با اختلالهای جدی مواجهاند. به همین دلیل، تعداد زیادی از کاربران حتی با باز شدن وبسایت، در مرحله «ورود به حساب» متوقف میمانند.
مجموعه این اتفاقات نشان میدهد که بازگشت سرویسهای هوش مصنوعی به اینترنت ایران، فعلاً بیشتر شبیه یک بازگشایی آزمایشی و ناپایدار است تا رفع واقعی محدودیتها. شرایطی که نهتنها کاربران عادی، بلکه کارمندان، فعالان کسبوکارهای دیجیتال و افرادی که از این ابزارها در کار روزمره استفاده میکنند را همچنان در بلاتکلیفی نگه داشته است.
این وضعیت دوگانه—دسترسی محدود از یکسو و تداوم اختلالها از سوی دیگر—بار دیگر این پرسش را مطرح میکند که آیا سیاستهای ارتباطی به سمت ثبات حرکت میکند یا کاربران باید همچنان منتظر وصل و قطعهای مقطعی بمانند؛ انتظاری که برای بسیاری، بهویژه در روزهای پرکار اداری، هزینهساز و فرساینده شده است.
