مسواک قبل از صبحانه یا بعد از آن؟
زمان مسواک زدن در صبح، موضوعی ساده به نظر میرسد، اما پشت همین انتخاب روزمره، اختلافنظرهای علمی و توصیههای تخصصی مهمی وجود دارد. اینکه مسواک را قبل از صبحانه دست بگیرید یا بعد از آن، میتواند بر سلامت مینای دندان و حتی طول عمر دندانها تأثیر بگذارد؛ موضوعی که دندانپزشکان دربارهاش توضیحات قابلتوجهی دارند.
مسواک زدن در ابتدای روز برای اغلب افراد کار دشواری نیست، اما آنچه اهمیت دارد، زمانبندی صحیح این کار است. برخی ترجیح میدهند پیش از خوردن صبحانه دندانهای خود را تمیز کنند و گروهی دیگر این کار را به بعد از غذا موکول میکنند. هر یک از این روشها، مزایا و ملاحظات خاص خود را دارد.
مسواک زدن پیش از صبحانه میتواند باکتریها و پلاکهایی را که در طول شب در دهان تجمع پیدا کردهاند، از بین ببرد و دهان را برای شروع روز آماده کند. در مقابل، اگر فردی تصمیم دارد بعد از صرف صبحانه مسواک بزند، توصیه میشود برای جلوگیری از آسیب به مینای دندان، بین ۳۰ تا ۶۰ دقیقه صبر کند.
در نهایت، هر دو شیوه طرفداران خود را دارند و انتخاب میان آنها تا حد زیادی به عادت و ترجیح شخصی افراد بستگی دارد. با این حال، متخصصان دندانپزشکی نکاتی را مطرح میکنند که دانستن آنها میتواند به تصمیمگیری آگاهانهتر کمک کند.
مزایای مسواک زدن قبل از صبحانه
انجمن دندانپزشکی آمریکا (ADA) توصیه میکند دندانها روزانه دو بار مسواک زده شوند، اما زمان مشخصی را برای این کار تعیین نکرده است.
مسواک زدن بلافاصله پس از بیدار شدن، به پاکسازی پلاک و باکتریهایی کمک میکند که در طول شب در دهان شکل گرفتهاند. این کار همچنین باعث میشود مینای دندان با لایهای از فلوراید پوشانده شود و دندانها در برابر اسیدهای موجود در مواد غذایی محافظت شوند.
از سوی دیگر، مسواک زدن قبل از صبحانه باعث تحریک سریع تولید بزاق میشود. بزاق نقش مهمی در مقابله با باکتریهای مضر دهان دارد و میتواند اسیدها را خنثی کند؛ عاملی که به حفظ سلامت دهان و دندان کمک میکند.
مزایای مسواک زدن بعد از صبحانه
به گفته سوزان کولار جفری، دندانپزشک عمومی، مسواک زدن پس از صبحانه به پاک شدن کربوهیدراتها و قندها از سطح دندانها کمک میکند و مانع از تغذیه باکتریهای دهان میشود.
جفری میگوید:
«اگر مجبور باشم بین مسواک زدن قبل یا بعد از صبحانه یکی را انتخاب کنم، قطعا بعد از صبحانه را انتخاب میکنم.»
با این حال، مسواک زدن بلافاصله بعد از خوردن غذا میتواند به مینای دندان آسیب بزند. توصیه کلی متخصصان این است که افراد ۳۰ تا ۶۰ دقیقه صبر کنند تا بزاق فرصت کافی برای خنثیسازی اسیدهای غذایی و ترمیم سطح مینای دندان داشته باشد.
پیتر آرسنالت، دندانپزشک خصوصی در دانشکده دندانپزشکی دانشگاه تافتس، در اینباره گفت:
«در حالی که منتظر هستید، میتوانید دهان خود را با آب فراوان بشویید تا مقداری از پلاک را از بین ببرید و اسیدیته دهان خود را به حالت خنثی برگردانید.»
او همچنین اشاره میکند که جویدن آدامس بدون قند میتواند پس از غذا خوردن، ترشح بزاق را افزایش دهد.
چرا باید بعد از غذا برای مسواک زدن صبر کرد؟
پس از صرف صبحانه، بهویژه زمانی که مواد اسیدی مانند آب پرتقال یا قهوه مصرف میشود، مینای دندان موقتاً نرمتر میشود. آرسنالت توضیح میدهد که مسواک زدن در این شرایط میتواند باعث ساییدگی مینای نرمشده و حتی تخریب ساختار دندان شود.
به گفته او، در برخی موارد، آسیب ناشی از این سایش ممکن است فرد را ناچار به ترمیم یا پر کردن دندان کند. با این حال، آرسنالت تأکید میکند:
«اما در زندگی واقعی فکر میکنم تمیز کردن پلاک بعد از غذا خوردن منطقیترین کار است.»
او اضافه میکند اگر فردی امکان صبر کردن ۳۰ دقیقهای را ندارد، استفاده از تکنیک صحیح مسواک زدن میتواند هم خطر آسیب را کاهش دهد و هم مزایای مسواک زدن بعد از صبحانه را حفظ کند.
بر اساس توصیه انجمن دندانپزشکی آمریکا، این تکنیک شامل استفاده از مسواک با برس نرم و خمیر دندان حاوی فلوراید است. مسواک باید با زاویه ۴۵ درجه روی خط لثه قرار گیرد و با حرکات کوتاه و فشار ملایم به جلو و عقب حرکت داده شود.
نخ دندان در صبح؛ لازم یا اختیاری؟
نخ دندان کشیدن یکی از روشهای مؤثر برای کاهش خطر پوسیدگی دندان و پیشگیری از التهاب لثه یا ژنژیویت است، اما آمارها نشان میدهد تنها حدود ۳۰ درصد از بزرگسالان آمریکایی این کار را بهصورت روزانه انجام میدهند.
طبق اعلام ADA، زمان نخ دندان کشیدن اهمیت کمتری دارد و آنچه مهم است، انجام این کار حداقل یکبار در روز است. نخ دندان کمک میکند ذرات غذا از فضای بین دندانها خارج شوند و پلاک دندانی کاهش پیدا کند.
روزی دو بار مسواک؛ توصیه قطعی
انجمن دندانپزشکی آمریکا تأکید میکند که افراد باید حداقل دو بار در روز و هر بار به مدت دو دقیقه، با خمیر دندان حاوی فلوراید مسواک بزنند.
جفری در اینباره میگوید اگرچه زمان مشخص و ایدهآلی برای مسواک زدن در صبح تعیین نشده، اما مسواک زدن پیش از خواب اهمیت ویژهای دارد. در طول خواب، ترشح بزاق کاهش پیدا میکند و همین موضوع احتمال تشکیل پلاک و آسیب به مینای دندان را افزایش میدهد.
برخی تحقیقات نیز نشان میدهد مسواک زدن قبل از خواب میتواند در برخی افراد، خطر ابتلا به بیماریهای قلبیعروقی را کاهش دهد. این تأثیر به دلیل جلوگیری از گسترش التهاب ناشی از بهداشت ضعیف دهان و دندان به جریان خون عنوان شده است.
منبع: verywellhealth