برنج ایرانی؛ نه قاتل سلامتی است نه ضامن چاقی!

برنج را حذف نکنید؛ درست مصرف کنید

در یک هشدار مهم به عموم جامعه، یک متخصص طب ایرانی و مکمل از دانشگاه علوم پزشکی مشهد، نقش برنج در ایجاد چاقی یا آسیب‌های متابولیک را تکذیب کرد و تأکید نمود که عامل اصلی بروز این مشکلات، روش نادرست مصرف این ماده غذایی اساسی است.

الهه دلشاد، متخصص طب ایرانی و مکمل از دانشگاه علوم پزشکی مشهد، توضیح داد: «برنج به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین غذاهای مردم ایران، اگر بدون توجه به مزاج، زمان مصرف و نوع پخت استفاده شود، می‌تواند موجب افزایش وزن، بالا رفتن قند خون و تشدید کبد چرب شود. با این حال مصرف صحیح برنج آن را به غذایی سالم، مقوی و انرژی‌بخش تبدیل می‌کند.» این اظهارات در گزارش وبدا منتشر شده است.

این کارشناس در ادامه به مبانی طب سنتی اشاره کرد و افزود: در رویکرد طب ایرانی، برنج دارای طبعی معتدل و از نظر درجه حرارت، در درجه دوم خشک دسته‌بندی می‌شود؛ همچنین این ماده «مرکب‌القوی» عمل می‌کند. این بدان معناست که اثرات آن در بدن افراد بر اساس مزاج هر شخص متفاوت خواهد بود. به‌طور مثال، بروز احساس گرما پس از خوردن برنج، نشان‌دهنده غلبه مزاج گرم و احساس سردی حاکی از مزاج سرد و‌تر است.

ارتباط نوع پخت و تأثیرات بر مزاج

این دانش‌آموخته تخصصی طب ایرانی و مکمل در ادامه به نقش محوری فرآیند پخت اشاره کرد و اظهار داشت: نوع آماده‌سازی برنج مستقیماً بر گرمی یا سردی‌بخشی آن مؤثر است؛ به‌طوری که برنج کته خاصیت گرمی بیشتری دارد، در مقابل، برنج آبکش سردی‌بخش‌تر تلقی می‌شود. انتخاب میان این دو شیوه پخت باید با در نظر گرفتن دقیق مزاج فرد، وضعیت جسمانی و بیماری‌های احتمالی او انجام پذیرد. کته برای گروهی از افراد نظیر کودکان در حال رشد، اشخاص با لاغری مفرط و برخی بیماران ارجح است، در حالی که روش آبکش برای افرادی که با اضافه وزن دست و پنجه نرم می‌کنند یا کسانی که مزاج گرمی بر آن‌ها غالب است، توصیه می‌شود.

نقش مصلح‌ها و شستشوی صحیح

این متخصص طب ایرانی همچنین یادآور شد که مصرف مفرط برنج بدون افزودن مواد تعدیل‌کننده (مصلح) می‌تواند منجر به یبوست شود. وی تأکید کرد: استفاده از موادی نظیر شیر، شکر سرخ، زیره و زعفران می‌تواند خواص مفید برنج را تقویت کرده و در عین حال عوارض جانبی احتمالی مصرف آن را کاهش دهد. همچنین، نباید مصرف روزانه و مداوم برنج در رژیم غذایی جا بیفتد.

دلشاد در خصوص بهداشت و ایمنی برنج، شست‌وشو، خیساندن و رعایت روش پخت مناسب را عواملی کلیدی برای کاهش هرگونه آلودگی احتمالی دانست و بهترین شیوه پخت را «نیم‌جوش کردن» معرفی نمود: «در این متد، برنج پس از طی مراحل شست‌وشو و خیساندن در آب و نمک، برای چند دقیقه در آب فراوان جوشانده می‌شود، سپس آبکش شده و در نهایت با مقدار کمی آب دم می‌گردد.» این کارشناس توضیح داد که این شیوه به شکل همزمان موجب دفع سموم، حفظ مواد معدنی مغذی و کاهش چسبندگی و غلظت برنج شده و از این رو، مصرف آن برای بیماران کبدی نیز مناسب است.

در پایان، دکتر دلشاد تأکید کرد: «حذف کردن برنج به هیچ عنوان راهکار کاهنده وزن برای تمامی افراد نیست؛ اصلاح نحوه مصرف، همان نگاه صحیح طب ایرانی به این جزء اساسی سفره غذایی ما است.»