کودکان و مکملها: چه زمانی واقعا نیاز است و خطر خودسرانه زینک چیست؟
آیا واقعا کودکان بعد از دو سالگی به انواع مکملها نیاز دارند؟ متخصصان هشدار میدهند که مصرف خودسرانه ویتامینها و مواد معدنی نه تنها بیفایده است، بلکه میتواند خطرساز باشد. این گزارش علائم کمبود زینک و نکات مهم برای والدین را بررسی میکند.
متخصص کودکان و نوجوانان در زمینه تغذیه و رشد، رؤیا کلیشادی، با اشاره به مصرف مکملها در سنین مختلف گفت: «بعد از سن دو سالگی، اگر کودک تغذیهای متنوع، متعادل و کامل داشته باشد و از گروههای غذایی مختلف شامل سبزیجات، حبوبات، لبنیات و منابع پروتئینی استفاده کند، به طور معمول به هیچ مکملی جز ویتامین D نیاز ندارد.»
وی افزود: «حتی مصرف آهن در این سنین تنها در شرایط خاص و با نظر پزشک تجویز میشود. در دوران نوجوانی، به دلیل جهش رشدی، نیاز به برخی ریزمغذیها مانند آهن ممکن است دوباره ایجاد شود و طبق پروتکلهای کشوری، گاهی توصیه میشود برای مدت کوتاهی در طول سال، مکمل آهن مصرف شود. اما بهترین تصمیمگیری باید بر اساس آزمایش و مشورت پزشک باشد.»
رؤیا کلیشادی درباره تبلیغات گسترده مکملهای گرانقیمت و متنوع در داروخانهها و فضای مجازی برای پیشگیری از بیماریها و تقویت سیستم ایمنی توضیح داد: «اغلب این مکملها تأثیری در افزایش ایمنی یا جلوگیری از بیماریهایی مانند سرماخوردگی ندارند. تقویت ایمنی بیش از هر چیز به رعایت بهداشت و تغذیه سالم وابسته است و مصرف خودسرانه مکملها معمولاً کمکی نمیکند.»
وی با تأکید بر مکمل زینک گفت: «این ماده معدنی تنها برای افرادی که کمبود واقعی دارند مؤثر است و برای دیگران کاربردی نخواهد داشت. کمبود زینک میتواند باعث بیاشتهایی، ریزش مو، مشکلات پوستی و کوتاهی قد شود، اما در کودکانی که کمبود ندارند، مصرف زینک هیچ تاثیری در افزایش اشتها یا رشد قدی نخواهد داشت و حتی ممکن است مضر باشد.»
متخصص کودکان و نوجوانان در پایان یادآوری کرد: «تشخیص کمبودها باید توسط پزشک و بر اساس آزمایش انجام شود و از خوددرمانی، به ویژه در کودکان، باید به شدت پرهیز کرد. درست است که کمبود برخی مکملها میتواند آسیبزا باشد، اما مصرف بیش از حد آنها نیز عوارض جدی دارد. والدین باید توجه داشته باشند که مصرف هر نوع مکمل دارویی یا تغذیهای تنها با نظر پزشک مجاز است.»
