هشدار جدی: ایران بر لبه پرتگاه «سنگ کلیه»
در آستانه هفته سلامت مردان، رئیس جامعه اورولوژی ایران پرده از یک واقعیت نگرانکننده برداشت؛ موقعیت جغرافیایی ایران ما را در معرض ریسک بالای ابتلا به سنگ کلیه قرار داده است.
در یک نشست خبری که به مناسبت هفته سلامت مردان برگزار شد، دکتر سیدامیرمحسن ضیایی، رئیس جامعه اورولوژی ایران، به تشریح وضعیت بحرانی سلامت در میان جامعه مردان پرداخت و بر یک چالش اقلیمی جدی تأکید کرد.
ضیایی با برجسته ساختن اهمیت سلامت نیروی کار کشور، بیان داشت: «سلامت مردان موضوع حائز اهمیتی است زیرا بیش از ۵۰ درصد جامعه را مردان و بخش مهمی از نیروهای انسانی را تشکیل میدهند که اگر سلامت آنها تضمین شود در شکوفایی اقتصادی کشورها نیز تاثیرگذار است.»
وی با ارائه آماری تکاندهنده، فاصله طول عمر مردان و زنان را مورد توجه قرار داد و افزود: «مردان ۲ تا ۴ سال طول عمر کمتری از زنان دارند که باعث کاهش بهرهوری اقتصادی، افزایش هزینههای درمان و فشار بر خانواده میشود.»
رئیس جامعه اورولوژی ایران، عوامل اصلی مرگ و میر در مردان ایرانی را فهرست کرد که شامل بیماریهای زمینهای مزمن، سکتههای قلبی و مغزی، اختلالات کبدی و ریوی، دیابت، فشار خون بالا و همچنین سبک زندگی نامناسب از جمله مصرف دخانیات، تروما، حوادث جادهای و سوانح محیط کار است. او تأکید کرد که سبک زندگی ناسالم نقشی بسیار پررنگی در سلامت مردان ایفا میکند.
دکتر ضیایی با اشاره به ریسک شغلی سرطانها در مردان، بر اهمیت غربالگریهای دورهای تأکید نمود. او گفت: «در برخی صنایع مانند رنگسازی و یا مشاغلی که آلودگی محیطی دارند، سرطان مثانه شیوع بالاتری در مردان دارد و بنابراین توصیه میکنیم مردانی که دچار خون در ادرار میشوند حتما به پزشک مراجعه و از نظر ابتلا به سرطان مثانه مورد غربالگری قرار بگیرد.»
وی همچنین علائم هشداری عمومی را که مردان نباید نادیده بگیرند، شامل «تغییرات در پوست، وجود هرگونه توده قابل لمس در بدن، خون در ادرار» برشمرد.
سنگ کلیه؛ یک معضل اقلیمی در ایران
در پاسخ به پرسش خبرنگار تسنیم پیرامون شیوع سنگهای ادراری، دکتر ضیایی به موضوع قرارگیری ایران بر روی یک “کمربند” خاص اشاره کرد و گفت: «سنگهای ادراری از جمله بیماریها و مشکلات شایعی است که در کشور وجود دارد و ایران روی کمربند سنگ کلیه قرار دارد اما شیوع سنگ کلیه در استانهای مختلف متفاوت است، ایران به لحاظ اقلیمی در منطقهای با شیوع نسبتا بالاتری از سنگ کلیه قرار دارد. یک سوم بیماریهایی که ما در دستگاه ادراری شناسایی میکنیم با سنگهای ادراری مرتبط هستند و سنگ کلیه در مردان از زنان شیوع بیشتری دارد.»
وی علت اصلی این معضل را مستقیماً به شرایط جوی کشور مرتبط دانست: «مقدار زیادی از علت اینکه روی کمربند سنگ کلیه قرار داریم با آب و هوا و اقلیم کشور ارتباط دارد و آب و هوای گرمتر باعث بروز بیشتر سنگ کلیه میشود.»
توصیههایی درباره هیدراتاسیون و فشار خون
در خصوص میزان مصرف آب، او تأکید کرد که یک عدد ثابت وجود ندارد و نیاز بدن به مایعات متغیر است: «میزان ثابتی برای مصرف مناسب آب موردنیاز بدن وجود ندارد زیرا تغییر فصول، فعالیت بدنی افراد و حضور آنها در محیطهای مختلف بر نیاز بدن به مایعات اثرگذار است.» وی افزود که سیستم تشنگی در افراد سالم کارکرد درستی دارد، هرچند مصرف بیشتر برای شادابی پوست توصیه میشود.
وی با حساسیت به اثر فشار خون بر سلامت کلیهها اظهار داشت: «فشار خون بالا یکی از عواملی است که ممکن است در نهایت باعث دیالیزی شدن افراد شود و از جمله مواردی است که باید مورد توجه قرار بگیرد.» او نگران شیوع فشار خون در کودکان به دلیل سبک زندگی مدرن بود و تأکید کرد: «پیشنهاد میشود غربالگری فشار خون در زمان بلوغ چند بار انجام شود و به ویژه پس از دهه چهارم زندگی، مورد توجه قرار بگیرد.»
رئیس جامعه اورولوژی همچنین به تأثیر الکل بر سلامت ارگانهای حیاتی اشاره کرد و به یافتههای جدید جهانی استناد نمود: «پیش از این در جهان تصور میشد که دوزهای پایین الکل ممکن است ضرر زیادی نداشته باشد اما مطالعهای معتبر و جدید در ۱۰۰ نقطه جهان نشان داد که تحمل بدن برای الکل صفر است یعنی نمیتوان گفت دوز مشخصی از الکل برای بدن ایمن است.»
درباره روزهداری در بیماران کلیوی، او رویکردی شخصیسازی شده را پیشنهاد داد: «نمیتوان به طور کلی گفت همه بیماران که مشکل کلیوی دارند نباید روزه بگیرند، بلکه میتوان گفت افرادی که سنگ واضح یا سنگسازی فعال یا نارسایی کلیه دارند و مرتبا باید دارو مصرف کنند باید برای روزه گرفتن به پزشک مراجعه کنند.»
غربالگری حیاتی سرطان پروستات برای مردان میانسال
نکته پایانی رئیس جامعه اورولوژی، تأکید مجدد بر اهمیت غربالگری زودهنگام سرطان پروستات بود: «متاسفانه سرطان پروستات به جز در موارد پیشرفته علائم چندانی ندارد، به همین دلیل پیشنهاد میکنیم مردان در سنین بالای ۵۰ سال سالانه یکبار تست PSA را جهت شناسایی زودهنگام سرطان پروستات انجام دهند.»
در ادامه این نشست، دکتر محمدهادی رادفر، دبیر علمی جامعه اورولوژی ایران، به پیشرفتهای فنی در حوزه درمان اشاره کرد. وی اظهار داشت: «در یکسال گذشته با فعالیتهای متخصصان اورولوژی، تکنولوژی لیزر برای درمان سنگ کلیه و مشکلات پروستات نسبت به سالهای گذشته بیشتر در دسترس قرار گرفته است، این تکنولوژی بهروزتر است و در تعداد بیشتری از مراکز در دسترس قرار گرفته است.»
رادفر با ابراز تأسف از عقبماندگی در زمینه جراحیهای پیشرفتهتر، کمبود رباتهای جراحی را یک خلاء دانست و گفت: «یکی از درمانهایی که مستلزم حمایتهای بیمهای است، استفاده از رباتهای جراحی است که هنوز جای آن در کشور ما خالی است، در کشورهای همسایه و منطقه، بسیاری از کشورها از این رباتها برخوردار هستند و در کشوری مانند پاکستان، ۱۶ ربات جراحی مورد استفاده قرار میگیرد.» او برتری این روش را از جنبههای مختلف تأیید کرد: «جراحی با ربات نسبت به لاپاراسکوپی از نظر مدتزمان جراحی، میزان خونریزی بیماران و عوامل مختلفی که از نظر نتایج جراحی بررسی میشوند، مزیت دارد.»
