کمبود پنهان ویتامین D چگونه شما را در معرض آلزایمر قرار میدهد؟
آیا شما هم یکی از میلیاردها نفری هستید که با کمبود یک ماده حیاتی، در برابر زوال عقل و بیماریهای قلبی آسیبپذیرتر شدهاید؟
کلینیک سلامت صد آنلاین: ویتامین D، عنصری که نقش محوری در متابولیسم استخوان دارد، از طریق تسهیل جذب فسفر و کلسیم در روده و به حداقل رساندن دفع کلیوی، به استحکام اسکلت کمک میکند. این ویتامین ضروری، که در دسته محلول در چربیها قرار میگیرد، تنظیم تعادل کلسیم و فسفر را برای رشد بهینه ساختار استخوانی مدیریت میکند.
بر اساس آمارهای جهانی، زنگ خطر در خصوص این ریزمغذی به صدا درآمده است؛ چرا که تخمین زده میشود حدود یک میلیارد نفر در جهان با سطوح نامطلوب ویتامین D در خون دست و پنجه نرم میکنند. برآوردها حاکی از آن است که بین ۴۰ تا ۷۵ درصد از کل جمعیت بزرگسالان با نوعی کمبود این ویتامین دست و پنجه نرم میکنند. تأمین این ماده حیاتی از دو مسیر اصلی صورت میگیرد: قرار گرفتن تحت تابش نور خورشید و مصرف برخی مواد غذایی خاص.
نیاز روزانه و راهکارهای تأمین
برای یک فرد بالغ، دوز توصیهشده روزانه ۱۰ میکروگرم (معادل ۲۰۰۰ واحد بینالمللی) تعیین شده است، هرچند این میزان در دوران کودکی و سالمندی نیازمند افزایش است.
منابع تأمین این ویتامین کلیدی:
- نور خورشید: تابش پرتو فرابنفش (UV) به پوست منجر به تبدیل مادهای به نام دهیدروکلسترول، طی فرآیندهایی در کلیه، به فرم فعال ویتامین D میشود. نکته قابل تأمل اینجاست که افراد با رنگدانه پوستی روشنتر، سریعتر از افراد تیرهتر، نیاز خود را تنها با مدت زمان کمتری قرار گرفتن در معرض آفتاب برطرف میکنند.
- منابع گیاهی: قارچها، غلات غنیشده و برخی سبزیجات و میوهها.
- منابع حیوانی: زرده تخممرغ، روغن کبد ماهی، کره، خامه، جگر و ماهی ساردین جزو منابع حیوانی غنی محسوب میشوند.
هزینههای پنهان کمبود: از زوال عقل تا آسیبهای کلیوی
فقر ویتامین D با مجموعهای از عوارض وخیم پزشکی در ارتباط مستقیم است که تأمل جدی را میطلبد:
- بیماریهای قلبی: افرادی که دچار کمبود این ویتامین هستند، تقریباً ۳۲ درصد بیشتر از سایرین در معرض تهدید بیماریهای قلبی قرار دارند. این ویتامین با تقویت سیستم ایمنی بدن و مدیریت التهاب، به طور مستقیم نقش محافظتی در برابر این بیماریها ایفا میکند.
- بیماریهای التهابی روده (IBD): مطالعات گسترده در اروپا و ایالات متحده ارتباط معناداری میان سطوح پایین ویتامین D و افزایش شیوع IBD برقرار کردهاند؛ بهطوریکه این بیماریها در مناطقی که کمترین میزان دریافت نور خورشید وجود دارد، شیوع بیشتری یافته است.
- زوال عقل و آلزایمر: این بخش هشداری جدی برای گروه میانسال است؛ بزرگسالانی که دچار کمبود ویتامین D هستند، با ریسک ۵۳ درصدی بالاتر برای ابتلا به زوال عقل مواجه هستند.
- آسیبهای کلیوی: یک پژوهش کلیدی نشان داده است که فقر ویتامین D خطر ابتلا به آلبومینوری (وجود آلبومین بالا در ادرار که از نشانههای اولیه آسیب کلیوی است) را تا دو برابر افزایش میدهد.
- پوکی استخوان: با توجه به نقش اساسی ویتامین D در جذب کلسیم و فسفات از رژیم غذایی، ارتباط آن با پوکی استخوان انکارناپذیر است. کمبود این ریزمغذی منجر به دردهای استخوانی شده و چندین برابر خطر شکستگیهای استخوانی را تشدید میکند.
- دیابت نوع ۲: نتایج تحقیقات حاکی از آن است که قرار گرفتن روزانه ۲۰ دقیقه در معرض نور خورشید، یا مصرف مکملهای ویتامین D، میتواند ریسک توسعه دیابت نوع ۲ را کاهش دهد. /ایسنا
