راز پوست جوان یا پیر؛ چه غذاهایی واقعاً به شما آسیب میزنند؟
در دنیای پرهیاهوی شبکههای اجتماعی، فهرستهای بیپایان از غذاهایی که «پوست شما را پیر میکنند» میبینیم. اما واقعیت چیست و کدام مواد غذایی واقعاً تأثیر قابل توجهی روی پوست دارند؟
در شبکههای اجتماعی، گاه قند متهم اصلی معرفی میشود، گاه لبنیات و گاه قهوه بهعنوان عامل چینوچروک و پیری پوست نشان داده میشوند. این فهرستها که پر از هشدارهای رنگارنگ و ترندهای روز هستند، ذهن کاربران را مشغول میکنند و گاه باعث سردرگمی میشوند. اما واقعیت تغذیه و سلامت پوست چه میگوید؟
قند؛ متهم شماره یک
بسیاری از متخصصان تغذیه بر این موضوع اتفاق نظر دارند که مصرف زیاد قند و شیرینی میتواند باعث آسیب و پیری پوست شود. دلیل آن فرایندی به نام «گلیکاسیون» است که در آن قند به پروتئینهایی مثل کلاژن میچسبد و آنها را سفت و ناکارآمد میکند. این روند باعث کاهش انعطافپذیری پوست و افزایش چینوچروک میشود. البته مشکل اصلی مصرف زیاد و مزمن است، نه یک تکه کیک یا یک فنجان چای شیرین گهگاه.
غذاهای فرآوریشده؛ دشمن خاموش پوست
کارشناسان بر این نکته نیز تأکید دارند که غذاهای فرآوریشده، شامل فستفودها، سوسیس و کالباس، چیپس و غذاهای آماده، با نمک و چربیهای ناسالم خود میتوانند التهاب مزمن ایجاد کنند. این التهاب به مرور زمان روی پوست نمایان میشود و باعث کدری، پف، جوش و پیری زودرس میشود. با این حال، مصرف گاهبهگاه این غذاها آسیب جدی ایجاد نمیکند.
لبنیات؛ واقعیت یا شایعه اینستاگرامی؟
در فضای مجازی، لبنیات اغلب مقصر معرفی میشوند. اما شواهد علمی نشان میدهند اثر لبنیات بر همه یکسان نیست. برخی افراد، بهویژه کسانی که مستعد آکنه هستند، ممکن است با مصرف زیاد لبنیات پرچرب یا شیرهای صنعتی جوشهای بیشتری تجربه کنند. برای دیگران، لبنیات منبع مهم پروتئین و کلسیم است و ضرری برای پوست ندارد.
قهوه و چای؛ مشکل از کمآبی است
برخلاف تصورات اینستاگرامی، قهوه بهتنهایی باعث پیری پوست نمیشود. مشکل زمانی شروع میشود که مصرف زیاد کافئین جای نوشیدن آب را بگیرد و بدن دچار کمآبی شود؛ عاملی که خشکی و کدری پوست را تشدید میکند.
کارشناسان چه میگویند؟
زهرا اولادی، کارشناس تغذیه و رژیمدرمانی به همشهریآنلاین میگوید:
«هیچ غذایی بهتنهایی باعث پیری پوست نمیشود. چیزی که پوست را پیر میکند، پیروی طولانیمدت از یک الگوی غذایی نادرست است؛ یعنی مصرف زیاد قند، غذاهای فراوریشده، کمبود سبزیجات، میوه، پروتئین و آب.»
او ادامه میدهد:
«شبکههای اجتماعی معمولاً یک ماده غذایی را مقصر اصلی معرفی میکنند، در حالی که موضوع اصلی تعادل است. حذف برخی مواد غذایی مثل غذاهای فرآوریشده منطقی است، اما اگر مصرف آنها کم و رژیم کلی متعادل باشد، بدن میتواند اثرات احتمالی را جبران کند.»
اولادی به تأثیر محتواهای اینستاگرامی بر عادتهای غذایی اشاره میکند:
«بسیاری پس از دیدن این محتواها لبنیات، چربی یا گوشت را حذف میکنند و حتی کربوهیدراتها را کامل کنار میگذارند. این تصور که با حذف گروههای غذایی میتوان پوست را محافظت کرد، اشتباه است و میتواند به بدن آسیب بزند، زیرا برای ساخت کلاژن به پروتئین، چربیهای مفید، ریزمغذیها و کربوهیدرات نیاز است.»
عامل اصلی پیری پوست چیست؟
اولادی تأکید میکند:
«پیری پوست معمولاً نتیجه سبک زندگی نادرست و استمرار آن در طولانیمدت است؛ مصرف همیشگی قند و غذاهای فراوریشده، کمآبی، دریافت ناکافی سبزی و میوه، رژیمهای سخت و استرس مزمن، همگی بهتدریج کیفیت و شادابی پوست را کاهش میدهند.»
به گفته این کارشناس، ظاهر پوست بازتاب مستقیم عادتهای روزمره است، نه حاصل مصرف یک ماده غذایی خاص. شواهد علمی و مطالعات تغذیهای نشان میدهند که تأثیر غذاها بر پوست میتواند بسته به سبک زندگی و شرایط بدنی افراد متفاوت باشد.
