افشای دو سن طلایی پیری ناگهانی / اگر ۴۴ یا ۶۰ ساله هستید، این گزارش را بخوانید
تصور کنید یک روز صبح از خواب بیدار میشوید و در آینه چهرهای متفاوت میبینید؛ گویی یک شبه چند سال پیرتر شدهاید. تحقیقات جدید دانشگاه استنفورد میگوید این توهم نیست، واقعیت علمی دارد! دانشمندان کشف کردهاند انسانها در دو مقطع خاص از زندگی، جهش ناگهانی در پیری را تجربه میکنند. در این گزارش سنین دقیق و دلایل علمی این پدیده را افشا میکنیم.
پیری همیشه یک فرآیند تدریجی و آرام نیست. گاهی بدن ما جهشهای ناگهانی را تجربه میکند که در آینه به وضوح قابل مشاهده است. مطالعهای که در سال ۲۰۲۴ در مورد تغییرات مولکولی مرتبط با پیری منتشر شد، پرده از راز تازهای برداشته است: انسانها دو جهش ناگهانی رو به جلو را در میانگین سنی ۴۴ سال و ۶۰ سال تجربه میکنند [منبع اصلی: 9 صبح].
کشف دانشمندان استنفورد
مایکل اسنایدر، متخصص ژنتیک از دانشگاه استنفورد و نویسنده این پژوهش، در زمان انتشار مطالعه توضیح داد: «ما فقط به تدریج در طول زمان تغییر نمیکنیم؛ تغییرات واقعاً چشمگیری وجود دارد. اکنون معلوم شده که اواسط دهه ۴۰ زندگی، همانند اوایل دهه ۶۰ زندگی، زمان تغییرات چشمگیر است و این مهم نیست که به چه دستهای از مولکولها نگاه کنید» [منبع اصلی].
روششناسی منحصربهفرد تحقیق
اسنایدر و همکارانش برای درک عمیقتر زیستشناسی پیری و کاهش خطر بیماریهای مرتبط با آن، گروهی متشکل از ۱۰۸ بزرگسال را طی چند سال مورد مطالعه قرار دادند. این شرکتکنندگان هر چند ماه یکبار نمونههای بیولوژیکی اهدا میکردند و محققان انواع مختلفی از مولکولهای زیستی شامل RNA، پروتئینها، لیپیدها و گونههای میکروبیوم از نواحی روده، پوست، بینی و دهان را ردیابی کردند [منبع اصلی].
در مجموع ۱۳۵ هزار و ۲۳۹ ویژگی بیولوژیکی بررسی شد که با ۲۴۶ میلیارد نقطه داده همراه بود. هر شرکتکننده به طور متوسط ۴۷ نمونه را در طول ۶۲۶ روز ارائه داد و شرکتکنندهای که بیشترین حضور را داشت، ۳۶۷ نمونه اهدا کرد [منبع اصلی].
الگوی تغییرات غیرخطی پیری
محققان دریافتند که خطر ابتلا به بیماریهایی مانند آلزایمر و بیماریهای قلبی-عروقی به تدریج با گذشت زمان افزایش نمییابد، بلکه پس از سن خاصی به شدت افزایش مییابد [منبع اصلی]. این یافته با چندین مطالعه قبلی که تغییرات غیرخطی در فراوانی مولکولی مرتبط با پیری در موشها و انسانها را نشان داده بودند، همخوانی دارد [منبع اصلی].
پیری پلکانی در سایر گونهها
جالب اینکه مطالعات روی مگسهای میوه، موشها و گورخرماهیها نیز به یک فرآیند پیری گامبهگام در این گونهها اشاره کرده است [منبع اصلی]. این یافته نشان میدهد که پیری پلکانی پدیدهای عمومی در جهان زیستشناسی است.
نکته مهم برای گروه سنی ۴۴ و ۶۰ سال
اسنایدر و همکارانش تغییر مشخصی را در فراوانی انواع مختلف مولکولها در بدن انسان در دو مرحله مجزا مشاهده کردند: میانگین سنی ۴۴ سال و ۶۰ سال [منبع اصلی]. بنابراین اگر در آستانه این سنین هستید یا آنها را پشت سر گذاشتهاید، تغییراتی که در بدن خود مشاهده میکنید، ممکن است ریشه در این جهشهای بیولوژیکی داشته باشد.
این یافتهها میتواند به درک بهتر مکانیسمهای پیری و توسعه روشهای پیشگیرانه برای کاهش خطر بیماریهای مرتبط با افزایش سن کمک کند.