راههای تضمینی برای توقف خروپف و بازگشت آرامش به اتاق خواب
صدای آزاردهنده خروپف نه تنها کیفیت خواب فرد را نابود میکند، بلکه میتواند به یک معضل جدی برای زندگی مشترک و سلامت عمومی تبدیل شود. اما نگران نباشید، متخصصان خواب راهکارهای عملی و موثری برای خاموش کردن این صدای مزاحم دارند. از تشخیص علل خطرناک گرفته تا ترفندهای ساده خانگی، این گزارش همه چیز را فاش میکند.
خروپف یکی از معضلات رایجی است که میتواند کیفیت خواب و زندگی افراد را در سنین مختلف به شدت تحت تاثیر قرار دهد. آمارها نشان میدهند که تنها در ایالات متحده، بیش از ۳۷ میلیون بزرگسال با این مشکل دستوپنجه نرم میکنند. با وجود اینکه خروپف اغلب بیضرر به نظر میرسد، میتواند پیامدهای منفی جدی برای سلامت و آسایش به همراه داشته باشد.
این مشکل میتواند به دلایل متعددی از جمله گرفتگی بینی، وضعیت نامناسب بدن در حین خواب و حتی اختلالات زمینهای جدیتری مانند آپنه خواب ایجاد شود. خوشبختانه راهکارهای مختلفی برای کاهش یا حتی توقف آن وجود دارد. نکته کلیدی این است که پیش از هر اقدامی، علت اصلی بروز خروپف به درستی تشخیص داده شود.
وبسایت «تامزگاید» در گفتگو با «راج داسگوپتا»، پزشک متخصص داخلی و دارای بورد تخصصی در رشتههای ریه، مراقبتهای ویژه و پزشکی خواب، به بررسی موثرترین روشهای مقابله با خروپف پرداخته است.
اولین و مهمترین گام: بررسی احتمال آپنه خواب
دکتر داسگوپتا تاکید میکند که تشخیص تفاوت بین خروپف ساده و یک مشکل جدیتر مانند آپنه انسدادی خواب، از اهمیت فوقالعادهای برخوردار است. او میگوید: «مهمترین نکته این است که مطمئن شوید آپنه انسدادی خواب ندارید. حدود ۳۰ میلیون نفر در ایالات متحده به آپنه خواب مبتلا هستند اما این بیماری را بهویژه در زنان و پس از یائسگی، اغلب تشخیص نمیدهند.»
به گفته دکتر داسگوپتا، یکی از سادهترین راهها برای بررسی این احتمال، تکمیل پرسشنامهای شناختهشده به نام «استاپ-بنگ» (STOP-BANG) است. این ابزار ارزیابی بر اساس فاکتورهایی مانند خروپف، خستگی، مشاهده قطع تنفس، فشار خون، شاخص توده بدنی، سن، دور گردن و جنسیت عمل میکند.
در صورتی که ابتلا به آپنه خواب تأیید شود، مراجعه به پزشک و پیگیری یک برنامه درمانی جامع ضروری است. این درمان اغلب شامل استفاده از «دستگاه سیپپ» میشود. خبر امیدوارکننده این است که به گفته داسگوپتا، «هر زمان آپنه انسدادی خواب درمان شود، خروپف هم کاهش مییابد.»
تغییر وضعیت خواب: یک درمان ساده اما موثر
دکتر داسگوپتا توضیح میدهد که «درمان وضعیتی» یا تغییر حالت خوابیدن، میتواند هم برای خروپف و هم برای آپنه خواب مفید باشد. روشهای مختلفی برای این کار وجود دارد که با توجه به راحتی فرد و بودجه او قابل انتخاب هستند.
اگرچه افراد ترجیحات خواب متفاوتی دارند، اما یک حالت خاص وجود دارد که افراد مبتلا به خروپف باید از آن اجتناب کنند: خوابیدن به پشت. این پزشک میگوید: «به دلیل نیروی جاذبه، زبان به عقب کشیده میشود و راه هوایی را مسدود میکند، موضوعی که احتمال خروپف را افزایش میدهد.» در نتیجه، خوابیدن به پهلو به عنوان یکی از بهترین وضعیتها برای کاهش خروپف توصیه میشود.
استفاده از محصولات کمکی برای حفظ حالت خواب به پهلو
صحبت از خوابیدن به پهلو آسان است، اما حفظ این حالت در طول کل شب میتواند چالشبرانگیز باشد. برخی افراد از ترفندهای قدیمی مانند دوختن توپ تنیس به پشت لباس خواب استفاده میکنند تا از چرخیدن به پشت جلوگیری شود. همچنین انتخاب یک تشک مناسب که مخصوصاً برای افراد طرفخواب طراحی شده، میتواند کمککننده باشد.
اگر روشهای خانگی یا تغییر تخت برای شما عملی نیست، محصولات مختلفی در بازار وجود دارند که برای ترغیب خواب به پهلو طراحی شدهاند. از جمله این محصولات میتوان به دستگاههای لرزانی که روی سینه بسته میشوند، کمربندهای موقعیتدهنده و یقههای مخصوص اشاره کرد. دکتر داسگوپتا خاطرنشان میکند که اگرچه شخصاً این محصولات را تأیید نمیکند، اما برخی افراد با استفاده از آنها شاهد کاهش خروپف بودهاند.
بالا بردن سر تخت: یک تنظیم ساده با تاثیر قابل توجه
دکتر داسگوپتا علاوه بر تأکید بر خوابیدن به پهلو، میگوید بالا آوردن سر تخت نیز میتواند شما را «در مسیر درست» برای کاهش خروپف قرار دهد. او توضیح میدهد که حتی برخی کاربران دستگاه سیپپ با تنظیم مناسب بالش در کنار ماسک دستگاه، احساس راحتی بیشتری میکنند.
انواع مختلفی از بالشها، از نوع قابل تنظیم تا بالشهای شیبدار با مواد مختلف، در بازار موجود است. با این حال، قبل از خرید جدید میتوانید با روی هم قرار دادن بالشهای فعلی خود، این حالت را شبیهسازی کنید. به گفته او، «هیچ دادهای وجود ندارد که ثابت کند روی هم گذاشتن بالشها از بالشهای شیبدار کماثرتر است.»
باز نگه داشتن مجاری بینی: کلیدی برای تنفس آرام
علاوه بر تغییر وضعیت خواب، باز و تمیز بودن مسیرهای بینی نیز نقش بسزایی در کاهش خروپف دارد. دکتر داسگوپتا اشاره میکند که محصولاتی مانند نوارهای تنفسی بدون نسخه و گشادکنندههای بینی میتوانند به بهبود جریان هوا کمک کنند و ارزش امتحان کردن را دارند.
اگر از آلرژی، رینیت یا آسم رنج میبرید، کنترل این شرایط تحت نظارت پزشک ضروری است. او هشدار میدهد که اتاق خواب میتواند منبع آلرژنها باشد و آسم نیز معمولاً در شب تشدید میشود.
علاوه بر داروها، تعویض منظم ملحفهها برای کاهش مایتهای گردوغبار و استفاده از دستگاه رطوبتساز در صورت خشکی بیش از حد هوا، میتواند به تنفس راحتتر کمک کند.
تغییرات سبک زندگی: پایه و اساس درمان
برخی عادات روزمره میتوانند خروپف را تشدید کنند. مصرف الکل قبل از خواب باعث شل شدن عضلات گلو و افزایش احتمال انسداد راههای هوایی میشود.
اضافه وزن نیز یکی از عوامل تاثیرگذار است، زیرا چربی اضافی در ناحیه گردن میتواند راههای هوایی را در هنگام خواب تنگ کند. بنابراین، مدیریت وزن از طریق رژیم غذایی مناسب و فعالیت بدنی منظم، گامی اساسی است. سیگار کشیدن نیز یک عامل خطر محسوب میشود، زیرا تنباکو باعث شل شدن عضلات گلو و تحریک و تورم مسیرهای هوایی میشود.
حمام گرم قبل از خواب: یک ترفند دوگانه
گرفتگی بینی از شایعترین دلایل خروپف است که فرد را مجبور به تنفس از دهان میکند. بنابراین باز کردن مجاری تنفسی قبل از خواب میتواند بسیار مفید باشد. گرفتن دوش یا حمام آب گرم به این امر کمک میکند، زیرا بخار گرم، مسیرهای تنفسی را باز و تنفس را آسانتر میسازد.
مزیت دیگر دوش گرم قبل از خواب، کمک به فرآیند به خواب رفتن است. کاهش طبیعی دمای مرکزی بدن نشانه آمادگی برای خواب است. انتقال از یک حمام گرم به یک اتاق خواب خنکتر، این کاهش دما را تقلید کرده و به سریعتر به خواب رفتن کمک میکند.
درمانهای بیاثر خروپف: از چه چیزهایی باید پرهیز کرد؟
با وجود گزینههای متعدد، طبیعی است که بپرسیم کدام روشها معمولاً نتیجهبخش نیستند. دکتر داسگوپتا بار دیگر بر اهمیت رد کردن آپنه خواب به عنوان علت اصلی تأکید میکند. او میگوید روشهای ایمن، راحت و قابل استفاده معمولاً بهترین هستند. به گفته او، «بندهای ارزان فک یا تیشرتهایی که توپ تنیس به آنها دوخته شده، معمولا تاثیر پایداری ندارند.»
نکته پایانی این است که حتی با رعایت تمام توصیهها و استفاده از محصولات، بدون ایجاد تغییرات پایدار در سبک زندگی مانند ترک سیگار، پرهیز از الکل و داشتن فعالیت بدنی کافی، ممکن است به نتیجه مطلوب و پایدار دست نیابید.