آیا «ناشتایی متناوب» راز جدید کنترل خشم روده نهفته در بیماران کرون است؟
بیماری مزمن کرون، که دستگاه گوارش را هدف قرار داده و رنج مداوم اسهال و درد شکمی را به ارمغان میآورد، در سایه یک یافته تحقیقاتی هیجانانگیز، شاهد رویکردی نویدبخش است.
بر اساس گزارشهای منتشر شده توسط سازمان ملی خدمات سلامت انگلیس (NHS)، بیماری کرون به عنوان التهاب مزمن در قسمتی از دستگاه گوارش تعریف میشود که در حال حاضر درمانی قطعی ندارد و با نشانههای آزاردهندهای نظیر دفع مخاط یا خون، اسهال مزمن و دلدردهای شدید شناخته میشود.
در یک کارآزمایی بالینی تأمین مالی شده توسط بنیاد «کرون و کولیت» (Crohn’s & Colitis Foundation)، محققان دانشگاه «کلگری» دریافتند که پیروی از یک برنامه تغذیهای با محدودیت زمانی (Time-Restricted Eating)، توانایی کاهش ۴۰ درصدی فعالیت بیماری را در افراد مبتلا به کرون داراست و ناراحتیهای شکمی آنها را در طول یک دوره ۱۲ هفتهای تقریباً به نصف میرساند.
شرکتکنندگان در این پژوهش، الگوی فستینگ روزانه هشت ساعته را برای خوردن وعدههای غذایی خود پیش گرفتند و در ۱۶ ساعت باقیمانده روز، هیچ کالریای مصرف نکردند؛ این در حالی بود که هیچ دستوری برای کاهش میزان کالری مصرفی وجود نداشت. نتایج فیزیکی این مداخله جالب توجه بود: گروه فستینگ به طور متوسط حدود ۲.۵ کیلوگرم کاهش وزن را تجربه کردند، در حالی که گروه کنترل با رژیم غذایی معمول، حدود ۱.۷ کیلوگرم افزایش وزن داشتند.
تحلیلهای آزمایشگاهی، پیشرفتهای مهمی در معیارهای التهاب و همچنین عملکرد سیستم ایمنی بدن شرکتکنندگان نشان داد. این اکتشافات مهم، متن کامل خود را در نشریه معتبر «گاستروانترولوژی» (Gastroenterology) به چاپ رساندند؛ هرچند، به افراد مبتلا به بیماری التهابی روده (IBD) قویاً توصیه شده است که پیش از هرگونه تغییری در برنامه غذایی خود، حتماً با متخصصان بهداشت و درمان مشورت کنند تا از انطباق این روش با شرایط خاص خود اطمینان حاصل نمایند.
این مطالعه بر روی ۳۵ بزرگسال دارای اضافهوزن یا چاقی که به بیماری کرون مبتلا بودند، متمرکز شد. ۲۰ نفر از این افراد تحت برنامه تغذیه با محدودیت زمانی قرار گرفتند، در حالی که ۱۵ نفر باقیمانده به روال غذایی همیشگی خود ادامه دادند. متخصصان، فعالیت بیماری، سطوح التهاب و ترکیب بدن آنها را در ابتدا و انتهای دوره پژوهش مورد سنجش دقیق قرار دادند.
«مایتریی رامان»، پزشک و نویسنده ارشد این مقاله، اظهار داشت: «این پژوهش به وضوح نشان میدهد که هرچند کاهش وزن یک دستاورد قابل ملاحظه در بیماران کرونی دارای اضافهوزن است، اما تغذیه با محدودیت زمانی فواید مکمل و فراتر از صرفاً کاهش عدد روی ترازو را به ارمغان میآورد.»
او در ادامه افزود: «ما نه تنها بهبودهای چشمگیری در علائم بیماری و کاهش دردهای شکمی را مشاهده کردیم، بلکه تغییرات مثبتی در سوختوساز بدن، کاهش التهاب و همچنین دگرگونیهای امیدوارکنندهای در میکروبیوم روده را ثبت کردیم. این شواهد نشان میدهند که فستینگ میتواند ابزاری برای حفظ وضعیت بهبودی و دستیابی به دوره خاموشی پایدار در بیماری کرون باشد.»
«اندرس لورنزو هورتادو»، معاون ارشد مطالعه کاربردساز در بنیاد «کرون و کولیت»، دیدگاهی حمایتی ارائه داد: «تغذیه با محدودیت زمانی به عنوان یک استراتژی نوین، این امید قوی را ایجاد میکند که بتوانیم به افراد مبتلا به کرون یاری رسانیم تا نه تنها علائم فیزیکی بلکه سلامت کلی خود را نیز به طور مؤثر مدیریت کنند.»
وی اضافه کرد: «این مطالعه به طور مستند ثابت میکند که اصلاح زمان غذا خوردن، فارغ از نوع غذا، میتواند عملکرد سوختوساز را ارتقا دهد، به عملکرد بهینه سیستم ایمنی کمک کند و از فروکش طولانیمدت بیماری کرون پشتیبانی نماید. ما از حمایت از تحقیقاتی که بیماران را در کانون راهکارهای نوین قرار میدهند و زمینه را برای مطالعات آتی در جهت تضمین پایداری این مزایا برای همه مبتلایان به IBD فراهم میآورند، بسیار خرسندیم.»
«ناتاشا هسکی»، کارشناس همکار در دانشگاه بریتیش کلمبیا و محقق اصلی این بررسی، بر جنبه عملی موضوع تأکید کرد: «افراد مبتلا به کرون به طور مداوم به دنبال روشهای عملی هستند که مکمل درمان دارویی بوده و به حفظ سلامتیشان کمک کند. پژوهش ما بیانگر آن است که غذا خوردن با محدودیت زمانی میتواند گزینهای باشد که هم از نظر پایداری و هم از منظر زیستشناسی، راههای بیشتری را برای دستیابی به کیفیت زندگی خوب در اختیار بیماران قرار دهد.»
شایان ذکر است که گروه تحت رژیم فستینگ، علاوه بر کاهش علائم، کاهش قابل توجهی در چربیهای احشایی مضر و سیگنالهای التهابی در جریان خون خود را تجربه کردند. از آنجا که مصرف غذاها و میزان کالری دریافتی در هر دو گروه مشابه بود، این بهبودهای سلامتی را نمیتوان تنها به کیفیت بهتر رژیم یا کالری کمتر نسبت داد. در حقیقت، این یافتهها بر این فرضیه تأکید میکنند که زمانبندی صرف وعدههای غذایی میتواند نقش محوری در تنظیم سلامت گوارشی و سیستم ایمنی ایفا نماید. با وجود این نتایج بسیار دلگرمکننده، متخصصان بر لزوم انجام تحقیقات گستردهتر برای اثبات قطعی ایمنی و کارایی بلندمدت این رویکرد در جمعیت بزرگتری از بیماران مبتلا به التهاب روده تأکید دارند.
