نشستنهای طولانی، سلامتیتان را میبلعد
سبک زندگی کمتحرک، آرام و بیسروصدا در حال تبدیل شدن به یکی از جدیترین تهدیدهای سلامت است.
صد آنلاین | کمتحرکی، اگرچه در ظاهر بیخطر به نظر میرسد، اما در واقع یکی از عوامل مؤثر و پنهان در تضعیف سلامت جسم و روان است. کاهش فعالیت بدنی میتواند احتمال زمینخوردن، بروز بیماریهای قلبی، دیابت و حتی برخی انواع سرطان را بالا ببرد.
به گزارش صد آنلاین، نبود تحرک کافی از مسیرهای مختلف به بدن آسیب میزند. وقتی ورزش بهطور منظم در برنامه زندگی جایی ندارد، معمولاً افزایش وزن، افت سطح انرژی و بالا رفتن احتمال ابتلا به بیماریها و مشکلات مزمن بهدنبال آن میآید.
۱. مفاصل انعطافپذیری خود را از دست میدهند
حرکت ندادن مداوم بدن، بهمرور باعث خشکی مفاصل و کاهش دامنه حرکتی میشود. فعالیت بدنی منظم کمک میکند مفاصل روانتر حرکت کنند، انجام امور روزمره سادهتر شود و احتمال درد و آسیبدیدگی کاهش یابد.
۲. اضافهوزن بهسرعت نزدیک میشود
در شرایط کمتحرکی، بهویژه زمانی که میزان کالری دریافتی بیشتر از مصرف روزانه باشد، افزایش وزن بهراحتی اتفاق میافتد. انجام حداقل ۱۵۰ دقیقه فعالیت بدنی با شدت متوسط در هفته، همراه با تغذیه سالم، نقش مهمی در کنترل وزن دارد؛ هرچند عواملی مانند سوختوساز بدن، بیماریهای زمینهای و مصرف برخی داروها نیز تأثیرگذارند.
۳. عضلات تحلیل میروند
نبود ورزش منظم باعث میشود عضلات بهتدریج ضعیف شده و دچار آتروفی شوند. این وضعیت در میان افرادی که ساعات طولانی پشت میز یا کامپیوتر مینشینند، شایعتر است. از حدود ۳۰ سالگی، بدن بهطور طبیعی در هر دهه بین ۳ تا ۵ درصد از توده عضلانی خود را از دست میدهد؛ به همین دلیل انجام تمرینات قدرتی برای همه گروههای عضلانی، دستکم دو بار در هفته توصیه میشود.
۴. استخوانها استحکام خود را از دست میدهند
تحرک بدنی، بهخصوص در سنین بالاتر، نقش تعیینکنندهای در حفظ سلامت استخوانها دارد. سبک زندگی کمتحرک میتواند به کاهش تراکم استخوان منجر شود و در بلندمدت خطر شکستگیهای جدی را بالا ببرد. تمرینات تحمل وزن مانند پیادهروی، دویدن، بالا رفتن از پلهها و ورزشهای راکتی، با وارد کردن فشار کنترلشده به استخوانها، بدن را به ساخت بافت استخوانی بیشتر تحریک میکنند.
۵. دوره نقاهت طولانیتر میشود
افرادی که بهطور منظم ورزش میکنند، معمولاً پس از بیماریهایی مانند آنفلوآنزا، ذاتالریه یا کووید-۱۹ سریعتر بهبود مییابند. فعالیت بدنی با تقویت سیستم ایمنی میتواند هم به پیشگیری از برخی بیماریها کمک کند و هم روند بهبودی را کوتاهتر سازد.
۶. فشار روانی افزایش پیدا میکند
کمتحرکی تنها به جسم آسیب نمیزند و سلامت روان را هم تحت تأثیر قرار میدهد. یافتههای پژوهشی نشان میدهد ورزش منظم میتواند علائم افسردگی و اضطراب را کاهش دهد. فعالیت بدنی باعث ترشح مواد شیمیایی مؤثر بر بهبود خلقوخو در مغز میشود و سطح کورتیزول، هورمون استرس، را پایین میآورد؛ به همین دلیل اثرات مثبت آن گاهی بلافاصله پس از ورزش احساس میشود.
۷. انرژی کمتر و خواب ناآرامتر
ورزش منظم با تقویت قلب و ریهها، کارایی انتقال اکسیژن به عضلات را افزایش میدهد و همین موضوع به بالا رفتن سطح انرژی روزانه کمک میکند. از سوی دیگر، فعالیت بدنی میتواند کیفیت خواب را بهبود ببخشد و زمان به خواب رفتن را کوتاهتر کند. البته انجام تمرینات سنگین نزدیک به زمان خواب ممکن است نتیجه عکس داشته باشد، چون دمای بدن و سطح هوشیاری را بالا میبرد.
۸. احتمال زمینخوردن بالا میرود
تحرک بدنی برای حفظ تعادل، بهویژه در سنین بالاتر، اهمیت زیادی دارد. زمینخوردن میتواند پیامدهای جدی مانند شکستگی استخوان، آسیب به سر و حتی مرگ بههمراه داشته باشد.
۹. بیماریهای مزمن در کمین هستند
سبک زندگی کمتحرک خطر ابتلا به بیماریهای مزمن متعددی را افزایش میدهد؛ از جمله دیابت نوع ۲، سندرم متابولیک، بیماریهای قلبی، سکته مغزی، فشار خون بالا و کلسترول بالا. همچنین ورزش منظم میتواند احتمال بروز برخی سرطانها را کاهش دهد؛ از جمله سرطان مثانه، پستان، روده بزرگ، رحم، مری، کلیه، ریه و معده.
چگونه فعالیت بدنی را شروع کنیم؟
برای افرادی که قصد دارند ورزش را تازه آغاز کنند، شروع آرام بهترین انتخاب است. پیادهرویهای کوتاه با سرعتی که بتوان هنگام آن صحبت کرد، گزینهای مناسب به شمار میرود. شرکت در کلاسهای گروهی یا استفاده از راهنمایی مربی ورزشی نیز میتواند انگیزهبخش باشد. افرادی که بیماری زمینهای یا آسیبدیدگی دارند، بهتر است پیش از شروع ورزش با پزشک یا فیزیوتراپیست مشورت کنند تا برنامهای متناسب با شرایط خود داشته باشند.